Sağlık Okuryazarlığını Geliştirmede Üniversitelerin Rolü: Eğitim, Uygulama ve Strateji

Amaç: Bu çalışmanın amacı, sağlık okuryazarlığının tanımını, boyutlarını, sağlık sistemi ve birey üzerindeki etkilerini ortaya koymak ve özellikle üniversitelerin sağlık okuryazarlığının geliştirilmesindeki rolünü incelemektir. Yöntem: Literatür taraması yoluyla yürütülen bu çalışma, Türkiye, Avrupa ve ABD'deki sağlık okuryazarlığı düzeylerine ilişkin güncel istatistiksel verilerden ve akademik kaynaklardan elde edilen bulgulara dayanmaktadır. Ayrıca, üniversitelerde uygulanan sağlık okuryazarlığı programları, çevrim içi bilgilendirme sistemleri ve danışmanlık hizmetleri incelenmiştir. Bulgular: Araştırmalar, toplumların önemli bir kısmının sınırlı veya yetersiz sağlık okuryazarlığı düzeyine sahip olduğunu göstermektedir. Üniversitelerde yürütülen sağlık okuryazarlığı dersleri, bilgilendirme etkinlikleri ve dijital kaynaklar, öğrencilerin bilgi ve farkındalık düzeyini anlamlı şekilde artırmaktadır. Ayrıca düşük sağlık okuryazarlığı, bireysel sağlık çıktıları üzerinde olumsuz etkiler yaratmakta ve sağlık sistemine ekonomik yük getirmektedir. Sonuç: Sağlık okuryazarlığı yalnızca bireysel bir yeterlilik değil; halk sağlığını doğrudan etkileyen, çok paydaşlı bir stratejik önceliktir. Üniversiteler bu süreçte anahtar rol üstlenirken; sağlık kurumları, eğitim yapıları, yerel yönetimler ve medya gibi diğer paydaşların da eş güdümlü şekilde çalışması büyük önem taşımaktadır.

Aim: The purpose of this study is to reveal the definition of health literacy, its dimensions, its effects on the health system and the individual, and to examine the role of universities in the development of health literacy. Method: This study, conducted through a literature review, is based on findings obtained from current statistical data and academic sources regarding health literacy levels in Turkey, Europe and the USA. In addition, health literacy programs, online information systems and consultancy services implemented in universities were examined. Results: Research shows that a significant portion of societies have limited or insufficient health literacy levels. Health literacy courses, information activities and digital resources conducted in universities significantly increase the knowledge and awareness levels of students. In addition, low health literacy has negative effects on individual health outcomes and brings economic burden to the health system. Conclusions: Health literacy is not only an individual competence; it is a multi-stakeholder strategic priority that directly affects public health. While universities play a key role in this process; It is of great importance that other stakeholders such as health institutions, educational institutions, local governments and the media work in coordination.