Hekim Adaylarının, AIDS Kavramına İlişkin Algıları; Metafor Analizi Örneği ve Bilişsel Yapıları; Bağımsız Kelime İlişkilendirme Testi Örneği

Aim: The meaning of the metaphor, 'to explain something more clearly' has been the subject of many field work, especially education. AIDS; when the concept is examined in terms of social identity loaded; awareness, prejudice, lack of information, etc. In this study, it was aimed to reveal the metaphors of the students of Ankara Yıldırım Beyazıt University Faculty of Medicine on the concept of AIDS and to determine the cognitive structures.

Method: The raw data obtained by completing each of the students' "AIDS is like .......... because ..." was analyzed using qualitative data analysis techniques. Free word association test was also used to collect the data. The obtained data were divided into categories according to the content analysis. Results: According to the findings of the research, students produced a total of 98 valid metaphors regarding the concept of "AIDS". These metaphors were then grouped into 5 different conceptual categories, which were examined in terms of their common features. In particular, these five conceptual categories did not differ significantly in terms of the presence of AIDS patients in the family or in the immediate vicinity. According to the analysis results, a total of 10 categories were determined by free word association test. In this context, it has been determined that the cognitive structures related to AIDS of physician candidates concentrate mostly in the categories of "AIDS transmission routes". At the end of the study, related proposals were mentioned.

Conclusions: The results indicate that the cognitive structures of the candidates of AIDS should be developed more consciously and purposefully. Today, AIDS is a disease that threatens every individual in the world. Careful planning of the educational process is necessary.

Amaç: Anlamı, ‘bir şeyi daha anlaşılır olanla açıklamak’ olan metafor kelimesi başta eğitim olmak üzere pek çok alanda çalışma konusu olmuştur. Edinsel Bağışıklık Yetmezliği Sendromu [Acquired Immun Deficiency Syndrome (AIDS)], kavrama yüklenen toplumsal kimlik açısından irdelendiğinde; farkındalık, önyargı, bilgi eksikliği gibi pek çok alanda aşılması gereken sorunları barındıran bir hastalıktır. Bu çalışmada, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin AIDS kavramına ilişkin sahip oldukları metaforları ortaya çıkarmak ve bilişsel yapılarını tespit etmek amaçlanmıştır.

Yöntem: Öğrencilerin her birinin “AIDS ........ gibidir, çünkü .......” ibaresini tamamlamasıyla elde edilen ham veriler, nitel veri çözümleme teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin toplanmasında bağımsız kelime ilişkilendirme testi de kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizine göre değerlendirilerek kategorilere ayrılmıştır.

Bulgular: Araştırmada, öğrenciler “AIDS” kavramına ilişkin olarak toplam 98 adet geçerli metafor üretmiştir. Bu metaforlar daha sonra ortak özellikleri bakımından irdelenerek 6 farklı kavramsal kategori altında toplanmıştır. Söz konusu bu 6 kavramsal kategori ailede ya da yakın çevrede AIDS hastası bulunma durumları bakımından önemli derecede farklılık göstermemiştir. Analiz sonuçlarına göre, bağımsız kelime ilişkilendirme testiyle toplam 10 kategori belirlenmiştir. Bu kapsamda hekim adaylarının AIDS ile ilgili bilişsel yapılarının en fazla “AIDS’in bulaşma yolları” kategorilerinde yoğunlaştığı tespit edilmiştir.

Sonuç: Elde edilen sonuçlar hekim adaylarının AIDS kavramına yönelik bilişsel yapılarının daha bilinçli ve amaçlı olarak geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Günümüzde, AIDS’in tüm dünyadaki her bireyi tehdit eden bir hastalık olduğu göz ardı edilmeyerek eğitim sürecinin dikkatlice planlanması gerekmektedir.