Derleme

Nöropazarlamanın Tüketici Karar Süreçlerine Etkisi: Kavramsal Literatür İncelemesi

Cilt: 14 Sayı: 2 2 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

Nöropazarlamanın Tüketici Karar Süreçlerine Etkisi: Kavramsal Literatür İncelemesi

Öz

Nöropazarlama, tüketici davranışını öz-bildirimlere dayalı geleneksel yöntemlerin ötesinde anlamak amacıyla nörobilimsel ve psikofizyolojik tekniklerin pazarlama araştırmalarına entegre edildiği disiplinlerarası bir yaklaşımdır. Ürün, marka ve reklam gibi pazarlama uyaranlarına verilen büyük ölçüde bilinçdışı tepkileri ölçerek; dikkat, duygusal uyarılma, bellek, motivasyon ve satın alma kararı gibi süreçlerin bilişsel ve duygusal bileşenlerini görünür kılmayı hedefler. Bu çalışma, sistematik derleme iddiası taşımayan kavramsal bir literatür incelemesi çerçevesinde, nöropazarlama alanındaki temel ve güncel araştırmaları sentezlemekte; fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI), elektroensefalografi (EEG), pozitron emisyon tomografisi (PET) ve manyetoensefalografi (MEG) gibi nörogörüntüleme araçlarının yanı sıra göz izleme, galvanik deri tepkisi ve yüz ifadelerinin kodlanması gibi tamamlayıcı teknikleri işlevleri ve sınırlılıklarıyla birlikte değerlendirmektedir. İnceleme, nöropazarlamanın tüketici karar süreçlerine ilişkin daha nesnel göstergeler sunarak pazarlama iletişimi ve yönetim uygulamalarına (örn. mesaj tasarımı, markalama, fiyatlandırma ve müşteri deneyimi) katkı sağlayabileceğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte maliyet, standardizasyon eksikliği ve laboratuvar ortamının dış geçerliliği sınırlaması gibi metodolojik sorunlar ile mahremiyet, aydınlatılmış onam, şeffaflık ve bilişsel özerkliğin korunması gibi etik riskler vurgulanmaktadır. Sonuç olarak çalışma, nöropazarlamanın fırsatlarını ve sınırlarını bütüncül biçimde çerçeveleyerek gelecek araştırmalar için bir yön haritası sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ait Hammou, K., Galib, M. H., & Melloul, J. (2013). The contributions of neuromarketing in marketing research. Journal of Management Research, 5(4), 20–33. https://doi.org/10.5296/jmr.v5i4.4023
  2. Alsharif, A. H., Salleh, N. Z. M., Abdullah, M., Khraiwish, A., & Ashaari, A. (2023). Neuromarketing tools used in the marketing mix: A systematic literature review and future research agenda. SAGE Open, 13(1). https://doi.org/10.1177/21582440231156563
  3. Alvino, L., Pavone, L., Abhishta, A., & Robben, H. (2020). Picking your brains: Where and how neuroscience tools can enhance marketing research. Frontiers in Neuroscience, 14, Article 577666. https://doi.org/10.3389/fnins.2020.577666
  4. Ariely, D., & Berns, G. S. (2010). Neuromarketing: The hope and hype of neuroimaging in business. Nature Reviews Neuroscience, 11(4), 284–292. https://doi.org/10.1038/nrn2795
  5. Baillet, S. (2017). Magnetoencephalography for brain electrophysiology and imaging. Nature Neuroscience, 20(3), 327–339. https://doi.org/10.1038/nn.4504
  6. Bakardjieva, E., & Kimmel, A. J. (2017). Neuromarketing research practices: Attitudes, ethics, and behavioral intentions. Ethics & Behavior, 27(3), 179–200. https://doi.org/10.1080/10508422.2016.1162719
  7. Bell, L., Vogt, J., Willemse, C., Routledge, T., Butler, L. T., & Sakaki, M. (2018). Beyond self-report: A review of physiological and neuroscientific methods to investigate consumer behavior. Frontiers in Psychology, 9, Article 1655. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01655
  8. Butler, M. J. R. (2008). Neuromarketing and the perceptions of knowledge. Journal of Consumer Behaviour, 7(4/5), 415–419. https://doi.org/10.1002/cb.260

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Nöropazarlama

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

2 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

17 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

4 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Coşkun, P. (2026). Nöropazarlamanın Tüketici Karar Süreçlerine Etkisi: Kavramsal Literatür İncelemesi. Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 39-59. https://doi.org/10.61337/tusbd.1744715
AMA
1.Coşkun P. Nöropazarlamanın Tüketici Karar Süreçlerine Etkisi: Kavramsal Literatür İncelemesi. MÜSBİD. 2026;14(2):39-59. doi:10.61337/tusbd.1744715
Chicago
Coşkun, Pınar. 2026. “Nöropazarlamanın Tüketici Karar Süreçlerine Etkisi: Kavramsal Literatür İncelemesi”. Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 14 (2): 39-59. https://doi.org/10.61337/tusbd.1744715.
EndNote
Coşkun P (01 Ocak 2026) Nöropazarlamanın Tüketici Karar Süreçlerine Etkisi: Kavramsal Literatür İncelemesi. Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 14 2 39–59.
IEEE
[1]P. Coşkun, “Nöropazarlamanın Tüketici Karar Süreçlerine Etkisi: Kavramsal Literatür İncelemesi”, MÜSBİD, c. 14, sy 2, ss. 39–59, Oca. 2026, doi: 10.61337/tusbd.1744715.
ISNAD
Coşkun, Pınar. “Nöropazarlamanın Tüketici Karar Süreçlerine Etkisi: Kavramsal Literatür İncelemesi”. Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 14/2 (01 Ocak 2026): 39-59. https://doi.org/10.61337/tusbd.1744715.
JAMA
1.Coşkun P. Nöropazarlamanın Tüketici Karar Süreçlerine Etkisi: Kavramsal Literatür İncelemesi. MÜSBİD. 2026;14:39–59.
MLA
Coşkun, Pınar. “Nöropazarlamanın Tüketici Karar Süreçlerine Etkisi: Kavramsal Literatür İncelemesi”. Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 14, sy 2, Ocak 2026, ss. 39-59, doi:10.61337/tusbd.1744715.
Vancouver
1.Pınar Coşkun. Nöropazarlamanın Tüketici Karar Süreçlerine Etkisi: Kavramsal Literatür İncelemesi. MÜSBİD. 01 Ocak 2026;14(2):39-5. doi:10.61337/tusbd.1744715


Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi © 2026