Futbolda Yetenek Seçiminin Analitik Hiyerarşi Süreci ve TOPSIS Yöntemi Aracılığıyla Değerlendirilmesi
Öz
Sporda ideal başarının elde edilebilmesi için, spora yönelik yeteneğin erken yaşta keşfedilmesi ve çocuğun yeteneğine uygun branşlara yönlendirilmesi gerekmektedir. Sporda mükemmellik arayışı yetenek tespiti, yeteneğin tanımlanması, seçimi ve geliştirilmesi olmak üzere dört aşamada tanımlanmaktadır. Ancak futbolda antrenörlerin daha iyi seçim yapmalarına destek olmak amacıyla çok kriterli karar verme yöntemlerinden yararlanılabilir. Bu amaçla çok kriterli karar verme yöntemlerinin futbolda yetenek seçimi için nasıl kullanılabileceğini sınamak üzere yaş ortalaması 9,64±0,37 olan 20 erkek ilkokul öğrencisinin motorik beceri ölçüm değerleri Analitik Hiyerarşi Süreci ve Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) yöntemleri aracılığı ile değerlendirilmiştir. İlgili alan yazın incelenerek kritik göstergeler belirlenmiş, futbol uzmanlarından görüş alınarak kriterler ve karar hiyerarşisi oluşturulmuştur. Analizde öncelikle futbola özgü kriterlerin (denge, reaksiyon, çabukluk, sıçrama, dayanıklılık ve esneklik) ağırlıklarının belirlenmesi için Analitik Hiyerarşi Süreci yöntemi kullanılmış, sporcuların sıralamasının yapılması için de Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution yönteminden yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda ortaya çıkan sıralama incelendiğinde kriter ağırlıklarının sıralamadaki önemi ve nitel değerlendirmenin sonucu nasıl etkilediği gösterilmiştir. İleride yapılacak çalışmalarda futbol branşı için hesaplanan alana özgü ağırlıkların haricinde, diğer branşlara yönelik benzer şekilde uzmanlar yardımıyla ağırlıkların hesaplanması, yetenek seçiminde hesaplamalı bir yöntem için de temel oluşturacaktır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Achillas, C., Moussiopoulos, N., Karagiannidis, A., Banias, G. ve Perkoulidis, G. (2013). The use of multi-criteria decision analysis to tackle waste management problems: a literature review, Waste Management & Research, 31(2), ss. 115-129.
- Aktuğ, Z., Rüçhan, i., & Çelenk, Ç. (2019). Çocuklarda Motor Beceri İle Futbola Özgü Teknik Beceriler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 10(1), 13-23.
- Arnason, S.B. Sigurdsson, A. Gudmundsson, I. Holme, L. Engebretsen, R. Bahr. (2004). Physical fitness, injuries, and team performance in soccer. Med. Sci. Sports Exerc. Feb;36 (2): 278-85.
- Ayan, V., & Mülazimoğlu, O. (2009). Sporda yetenek seçimi ve spora yönlendirmede 8-10 yaş grubu erkek çocuklarının fiziksel özelliklerinin ve bazı performans profillerinin incelenmesi (Ankara Örneği). FÜ Sağ. Bil. Tıp Dergisi, 23(3), 113-118.
- Chen, C.T. (2000). Extensions of the TOPSIS for Group Decision Making Under Fuzzy Environment, Fuzzy Sets and Systems, 114, ss. 1-9.
- Chen, C.-F. (2006). Applying the analytical hierarchy process (AHP) approach to convention site selection. Journal of Travel Research, 45(2), 167-174.
- Coombs, C.H.A. (1964). Theory of Data, UK: John Wiley and Sons
- Cristóbal, J.R.S. (2012). Contractor Selection Using Multicriteria DecisionMaking Methods, Journal Of Construction Engineering and Management, 138(6), ss. 751-758.
- Forman, E. H., & Gass, S. I. (2001). The analytic hierarchy process—an exposition. Operations Research, 49(4), 469-486.
- Forman, E. H ve Selly, M. A. (2001), Decision By Objectives (How To Convince Others That You Are Right), World Scientific Pub. Co., ABD.
