TR
EN
Ağır Metallerle Bulaşık Topraklarda Endofitlerle Fitoremediasyon
Öz
Fitoremediasyon, bitkilerin; sudan, topraktan ve havadan kimyasalları çıkarma konusundaki doğal yeteneğine dayanmakta olup, uygulanması geleneksel arındırma teknolojilerinden çok daha ekonomiktir. Fitoremidasyonun etkisini artıran endofitler ise sağlıklı bitki dokularından elde edilen, konukçuda herhangi bir hastalık belirtisi göstermeyen ve bitki ile simbiyotik olarak yaşayan mikroorganizmalardır. Son zamanlarda yapılan çalışmalar birçok endofitin metale dirençli olduğunu ve bitki büyümesini arttırmak ve/veya organik maddeleri ayrıştırmak için fitoremediasyonda başarıyla kullanılabildiğini göstermiştir. Bitkiler kendi başlarına kök ve sürgünlerinde uranyum ve kurşun gibi metalleri biriktirme potansiyeli gösterse de endofitik bakteri konsorsiyumları metal alım kapasitesini daha da artırmaktadır. Çeşitli bitkilerden birçok siderofor üreten endofit varlığı rapor edilmiş; bunların, fakir ortamlarda bitki büyümesini arttırdığı bildirilmiştir. Sideroforun bir metale bağlanmasının, çözünebilir metal konsantrasyonunu arttırdığı belirlenmiştir. Ayrıca endofitler, metan ve karbondioksit gibi sera gazlarının biyoremediasyonuna da yardımcı olabilmektedir. Endofitik funguslardan özellikle Neotyphodium coenophialum ve Neotyphodium uncinatum bitkilerin rizosferinde ağır metal kirliliğine karşı başarı gösterdiği belirtilmiştir. Bu derlemenin amacı, günümüzün en önemli problemlerinden olan çevresel kirlilik nedeniyle bitkisel üretimin temel unsuru olan toprağın ağır metaller gibi kalıcılığı yüksek ve sürdürülebilir çevreyi sınırlandıran maddelerden fiteromediasyon olarak isimlendirilen yeni bir bakış açısı içinde özellikle endofit mikroorganizmalar marifetiyle kontrol edilebilmesine yönelik çalışmaları özetlemek ve bilgiler vermektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahsan, M.T., Najam-Ul-Haq, M., Idrees, M., Ullah, I., Afzal, M., 2017. Bacterial endophytes enhance phytostabilization in soils contaminated with uranium and lead. International Journal of Phytoremediation, 19: 937-946.
- Arachevaleta, M., Bacon, C.W., Hoveland, C.S., Radcliffe, D.E., 1989. Effect of the tall fescue endophyte on plant response to environmental stress. Agronomy Journal, 81: 83-90.
- Ashraf, S.S., Ali, Q., Zahir, Z.A., Ashraf, S.S., Asghar, H.N., 2019. Phytoremediation: Environmentally sustainable way for reclamation of heavy metal polluted soils. Ecotoxicology and Environmental Safety, 174: 714-727.
- Barzanti, R., Ozino, F., Bazzicalupo, M., Gabbrielli, R., Galardi, F., Gonnelli, C., Mengoni, A., 2007. Isolation and characterization of endophytic bacteria from the nickel hyperaccumulator plant Alyssum bertolonii. Microbial Ecology, 53: 306-316.
- Berti, W.R., Cunningham, S.D., 2000. Phytostabilization of metals, phytoremediation of toxic metals. In: I. Raskin and B.D. Ensley (Eds.), Using Plants to Clean-up the Environment, New York, Wiley, pp.71-88.
- Chandra, R., Saxena, G., Kumar, V., 2015. Phytoremediation of environmental pollutants: An eco-sustainable green technology to environmental management. In: R. Chandra (Ed.), Advances in Biodegradation and Bioremediation of Industrial Waste, Boca Raton, CRC Press, pp. 1-30.
- Chen, L., Luo, S., Xiao, X., Guo, H., Chen, J., Wan, Y., Li, B., Xu, T., Xi, Q., Rao, C., Liu, C., Zeng, G., 2010. Application of plant growth-promoting endophytes (PGPE) isolated from Solanum nigrum L. for phytoextraction of Cd-polluted soils. Applied Soil Ecology, 46(3): 383-389.
- Chen, Y., Peng, Y., Dai, C., Ju, Q., 2011. Biodegradation of 4-hydroxybenzoic acid by Phomopsis liquidambari. Applied Soil Ecology, 51: 102-110.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Fitopatoloji
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
28 Mart 2025
Gönderilme Tarihi
10 Kasım 2024
Kabul Tarihi
27 Şubat 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 1
APA
Tunalı, U., Kansu, B., & Tunalı, B. (2025). Ağır Metallerle Bulaşık Topraklarda Endofitlerle Fitoremediasyon. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 12(1), 101-109. https://doi.org/10.19159/tutad.1581805
AMA
1.Tunalı U, Kansu B, Tunalı B. Ağır Metallerle Bulaşık Topraklarda Endofitlerle Fitoremediasyon. TÜTAD. 2025;12(1):101-109. doi:10.19159/tutad.1581805
Chicago
Tunalı, Utku, Bayram Kansu, ve Berna Tunalı. 2025. “Ağır Metallerle Bulaşık Topraklarda Endofitlerle Fitoremediasyon”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 12 (1): 101-9. https://doi.org/10.19159/tutad.1581805.
EndNote
Tunalı U, Kansu B, Tunalı B (01 Mart 2025) Ağır Metallerle Bulaşık Topraklarda Endofitlerle Fitoremediasyon. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 12 1 101–109.
IEEE
[1]U. Tunalı, B. Kansu, ve B. Tunalı, “Ağır Metallerle Bulaşık Topraklarda Endofitlerle Fitoremediasyon”, TÜTAD, c. 12, sy 1, ss. 101–109, Mar. 2025, doi: 10.19159/tutad.1581805.
ISNAD
Tunalı, Utku - Kansu, Bayram - Tunalı, Berna. “Ağır Metallerle Bulaşık Topraklarda Endofitlerle Fitoremediasyon”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 12/1 (01 Mart 2025): 101-109. https://doi.org/10.19159/tutad.1581805.
JAMA
1.Tunalı U, Kansu B, Tunalı B. Ağır Metallerle Bulaşık Topraklarda Endofitlerle Fitoremediasyon. TÜTAD. 2025;12:101–109.
MLA
Tunalı, Utku, vd. “Ağır Metallerle Bulaşık Topraklarda Endofitlerle Fitoremediasyon”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, c. 12, sy 1, Mart 2025, ss. 101-9, doi:10.19159/tutad.1581805.
Vancouver
1.Utku Tunalı, Bayram Kansu, Berna Tunalı. Ağır Metallerle Bulaşık Topraklarda Endofitlerle Fitoremediasyon. TÜTAD. 01 Mart 2025;12(1):101-9. doi:10.19159/tutad.1581805