Doğal Meralardaki Vejetasyon Örtüsü ve Yapısı Üzerine Otlatma ve Topografyanın Etkisi

Kadir İspirli; Fatih Alay; Ferat Uzun; Necda Çankaya

doi:10.19159/tutad.76350

Doğal Meralardaki Vejetasyon Örtüsü ve Yapısı Üzerine Otlatma ve Topografyanın Etkisi

Öz

Kastamonu ili, Taşköprü ilçesine bağlı 12 köyün doğal meralarının bazı vejetasyon özelliklerini belirlemek amacı ile
2014 yılında yapılan bu çalışmada modifiye edilmiş tekerlekli lup (halka) metodu kullanılmıştır. Vejetasyon etüdü yapılan
meralarda toplam olarak 103 tür tespit edilmiştir. Tespit edilen türlerin 13 adedi azalıcı, 14 adedi çoğalıcı ve 76 adedinin ise
istilacı tür olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın yürütüldüğü meraların bitkiyle kaplı alan oranı ortalaması % 83.34’tir. Mera
vejetasyonlarında yer alan türlerin kalite dereceleri bakımından sınıflandırılması neticesinde botanik kompozisyondaki;
azalıcılar, çoğalıcılar ve istilacı türlerin oranları ise sırasıyla % 13.35, % 29.15 ve % 57.50 olarak belirlenmiştir.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre çalışılan meraların 1 adedi “İyi”, 5 adedi “Orta” ve 6 adedi ise “Zayıf” mera
durumu sınıfına girmiştir. Mera sağlığı açısından yapılan sınıflamada ise 11 mera “Sağlıklı”, 1 mera ise “Riskli” olarak
belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre; çalışılan meraların yarısı dikkatli bir şekilde kullanılmaya, diğer yarısı ise acilen ıslah
programına dâhil edilmeye ihtiyaç duymaktadır. Çalışmada otlatma derecesi ile otlayan hayvan sayısı (r=0.608*) ve mera
toprağının sıkışması arasında pozitif (r=0.590*), kaliteli bitki oranı arasında negatif (r=-0.624*); otlayan hayvan sayısı ile
bitkilerin toprağı kaplama oranı arasında negatif (r=-0.581*), toprak erozyonu arasında pozitif (r=0.582*); bitki örtüsü ile
erozyon arasında negatif (r=-0.515, önem derecesi 0.086); rakım ile mera alanı arasında negatif (r=-0.775**); toprağı
kaplama oranı ile kaliteli bitki oranı arasında pozitif (r=0.594*) ilişkiler belirlenmiştir.

Kaynakça

Amiri, F., Ariapour, A., Fadai, S., 2008. Effects of livestock grazing on vegetation composition and soil moisture properties in grazed and non-grazed range site. Journal of Biological Sciences, 8(8): 1289-1297.
Anonim, 2005. Toprak ve Arazi Sınıflaması Standartları Teknik Talimatı. http://www. tarim.gov.tr/Belgeler /Mevzuat/ Talimatlar/ Toprak Arazi Siniflamasi Standartlari Teknik TalimativeIlgiliMevzuat_ yeni.pdf (Erişim tarihi: 28.09.2015).
Anonim, 2015. İklim: Taşköprü. http://tr.climate-data.org/location/19450. (Erişim tarihi: 05.10.2015).
Ayan, İ., 1997. Samsun yöresi engebeli meralarında değişik ıslah yöntemlerinin etkileri üzerinde bir araştırma. Doktora tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
Ayan, İ., Mut, H., Acar, Z., Başaran, U., Töngel, M.Ö., Aşçı, Ö.Ö., 2007. Samsun ili kıyı kesiminde yer alan taban meraların bitki örtüsü, toprak özellikleri ve bazı sorunlar. Türkiye VII. Tarla Bitkileri Kongresi, 25-27 Haziran, Erzurum, s. 54-57.
Aydın, İ., Uzun, F., 2000. Lâdik ilçesi Salur köyü merasında farklı ıslah metotlarının ot verimi ve botanik kompozisyon üzerine etkileri. Turkish Journal of Agricultural and Forestry, 24(2): 301-307.
Bari, F., Wood, M.K., Murray, L., 1993. Livestock grazing impacts on infiltration rates in a temperate range of Pakistan. Journal of Range Management, 46(4): 367-372.
Beskow, W.B., 2001. Integration of goats into sheep and cattle grazing systems as a permanent weed control tool. PhD Thesis, Institute of Natural Resources, Massey University, New Zealand.

Bilgen, M., Özyiğit, Y., 2005. Korkuteli ve Elmalı’da bulunan bazı doğal meraların vejetasyon durumlarının belirlenmesi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 18(2): 261-266.
Blanchet, K., Moechnig, H., DeJong-Hughes, J., 2003. Grazing systems planning guide. University of Minnesota Extension Service, BU-07606-S, http://www.extension.umn.edu/agriculture/beef/components/docs/grazingsystemsplanning.guide.pdf (Erişim tarihi: 22.04.2015).
Cerit, T., Altın, M., 1999. Tekirdağ yöresi doğal meralarının vejetasyon yapısı ile bazı ekolojik özellikleri. Türkiye III. Tarla Bitkileri Kongresi, Cilt: 3, 15-18 Kasım, Adana, s. 6-11.
Curtis, D., Wright, T., 1993. Natural regeneration and grazing management a case study. Australian Journal of Soil and Water Conservation, 6(4): 30-34.
Çomaklı, B., Fayetörbay, D., Daşçı, M., 2012. Changing of botanical composition and canopy coverage ratio in rangelands at different altitudes. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 43(1): 17-21.
David, A.P., Jeffrey, E.H., Patrick, S., Mike, P., 2002. Rangeland health attributes and indicators for qualitative assessment. Journal of Range Management, 55(6): 584-597.
Davis, P.H., 1970. Flora of Turkey and East Aegean Islands. University Press, UK: Edinburg, pp. 518-531.
Gökkuş, A., Koç, A., Çomaklı, B., 2000. Çayır-Mer’a Uygulama Kılavuzu. Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Yayın No: 142, Erzurum.
Han, J.G., Zhang, Y.J., Wang, C.J., Bai, W.M., Wang, Y.R., Han, G.D., Li, L.H., 2008. Rangeland degradation and restoration management in China. The Rangeland Journal, 30(2): 233-239.
Holechek, J.L., Pieper, R.D., Herbel, C.H., 2010. Range Management: Principles and Practices (6th Edition). Prentice Hall, Amsterdam.
Kenneth, E.S., Pierson, F.B., Robichaud, P.R., 2009. Effect of plant species composition on rangeland hydrology and erosion. 62nd Society for Range Management Annual Meeting, Paper No. 07‐9, Albuquerque.
Kidane, G., 2005. Rangeland potential, quality and restoration strategies in North-East Ethiopia: a case study conducted in the Southern Afar Region. PhD thesis, University of Stellenbosch, South Africa.
Klintenberg, P., Verlinden, A., 2008. Water points and their influence on grazing resources in Central Northern Namibia. Land Degradation and Development, 19(1): 1-20.
Koç, A., Gökkuş, A., Altın, M., 2003. Mera durumu tespitinde dünyada yaygın olarak kullanılan yöntemlerin mukayesesi ve Türkiye için bir öneri. Türkiye 5. Tarla Bitkileri Kongresi, 13-17 Ekim, Diyarbakır, s. 36-42.
Koç, A., Çakal, Ş., 2004. Comparison of some rangeland canopy coverage methods. International Soil Congress Natural Resource Management for Sustainable Development, 7-10 June, Erzurum, pp. 41-45.
Koç, A., Kadıoğlu, S., 2012. Some characteristics of an upland rangeland’s vegetation in the Eastern Anatolia. The 9th European Dry Grassland Meeting, 19-23 May, Posters, Session 3-4, Greece.
Loughran, R.J., Elliott, G.L., McFarlane, D.J., Campbell, B.L., 2004. A survey of soil erosion in Australia using caesium-137. Australian Geographical Studies, 42(2): 221-233.
Macopiyo, L.A., 2005. Spatially explicit, individual-based modelling of pastoralists’ mobility in the rangelands of east Africa. MSc. thesis, Office of Graduate Studies of Texas A&M University.
Seydoşoğlu, S., Saruhan, V., Mermer, A., 2015. Diyarbakır ili Silvan ilçesi taban meralarının vejetasyon yapısı üzerinde bir araştırma. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 2(1): 1-7.
Sun, D., Liddle, M.J., 1993. A survey of trampling effects on vegetation and soil in eight tropical and sub-tropical areas. Environmental Management, 17(4): 497-510.
Şahinoğlu, O., 2010. Bafra ilçesi koşu köyü merasında uygulanan farklı ıslah yöntemlerinin meranın ot verimi, yem kalitesi ve botanik kompozisyonu üzerine etkileri. Doktora tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
Töngel, M.Ö., Ayan, İ., 2005. Samsun ili çayır ve meralarında yetişen bazı zararlı bitkiler ve hayvanlar üzerindeki etkileri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(1): 84-93.
Turan, N., Özyazıcı, M.A., Tantekin, G.Y., 2015. Siirt ilinde çayır mera alanlarından ve yem bitkilerinden elde edilen kaba yem üretim potansiyeli. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 2(1): 69-75.
Usal, G., 2006. Toros dağ köylerinde organik tarım yoluyla üretici gelirlerini arttırma olanakları. Doktora tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.
Uzun, F., Garipoğlu, A.V., Algan, D., 2010. Meralarımızda görülen sarı peygamber çiçeği (Centaurea solstitialis L.)’nin bitkisel özellikleri ve kontrolü. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 25(3): 213-222.
Ünal, S., Karabudak, E., Öcal, M.B., Koç, A., 2011. Interpretations of vegetation changes of some villages rangelands in Çankırı province of Turkey. Turkish Journal of Field Crops, 16(1): 39-47.
Ünal, S., Mutlu, Z., Mermer, A., Urla, Ö., Ünal, E., Aydoğdu, M., Dedeoğlu, F., Özaydın, K.A., Avağ, A., Aydoğmuş, O., Şahin, B., Aslan, S., 2012a. Ankara ili meralarının değerlendirilmesi üzerine bir çalışma. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 21(2): 41-49.
Ünal, S., Mutlu, Z., Mermer, A., Urla, Ö., Ünal, E., Özaydın, K.A., Avağ, A., Yıldız, H., Aydoğmuş, O., Şahin, B., Aslan, S., 2012b. Çankırı ili meralarının mera durumu ve sağlığının belirlenmesi üzerine bir çalışma. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 5(2): 131-135.
Ünal, S., Mutlu, Z., Urla, Ö., Yıldız, H., Şahin, B., 2013. Evaluation and determination of rangeland vegetation in Kayseri province. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 22(2): 86-95.
Ünal, S., Mutlu, Z., Urla, Ö., Yıldız, H., Aydoğdu, M., Şahin, B., Aslan, S., 2014. Improvement possibilities and effects of vegetation subjected to long-term heavy grazing in the steppe rangelands of Sivas. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 23(1): 22-30.
Yavuz, T., 1999. Tokat ili Taşlıçiftlik köyü doğal merasının gübreleme ve dinlendirme yöntemi ile ıslah olanakları üzerine bir araştırma. Yüksek lisans tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tokat.
Yavuz, T., Sürmen, M., Töngel, M.Ö., Avağ, A., Özaydın, A.K., Yıldız, H., 2011. Samsun ili meralarının vejetasyon özellikleri. Türkiye 9. Tarla Bitkileri Kongresi, Cilt 3, 12-15 Eylül, Bursa, s. 1773-1778.
Yavuz, T., Sürmen, M., Töngel, M.Ö., Avağ, A., Özaydın, K., Yıldız, H., 2012. Amasya mera vejetasyonlarının bazı özellikleri. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 5(1): 181-185.
Yılmaz, İ., Terzioğlu, Ö., Akdeniz, H., Keskin, B., Özgökçe, F., 1999. Ağır ve nispeten hafif otlatılan bir meranın bitki örtüsü ile kuru ot verimlerinin incelenmesi üzerine bir araştırma. Türkiye III. Tarla Bitkileri Kongresi, 15-18 Kasım, Adana, s. 23-28.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Kadir İspirli Bu kişi benim

Fatih Alay

Ferat Uzun

Necda Çankaya Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2016

Gönderilme Tarihi

13 Ekim 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 3 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.19159/tutad.76350

IZ

https://izlik.org/JA32UT26JX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

İspirli, K., Alay, F., Uzun, F., & Çankaya, N. (2016). Doğal Meralardaki Vejetasyon Örtüsü ve Yapısı Üzerine Otlatma ve Topografyanın Etkisi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 3(1), 14-22. https://doi.org/10.19159/tutad.76350

AMA

1.İspirli K, Alay F, Uzun F, Çankaya N. Doğal Meralardaki Vejetasyon Örtüsü ve Yapısı Üzerine Otlatma ve Topografyanın Etkisi. TÜTAD. 2016;3(1):14-22. doi:10.19159/tutad.76350

Chicago

İspirli, Kadir, Fatih Alay, Ferat Uzun, ve Necda Çankaya. 2016. “Doğal Meralardaki Vejetasyon Örtüsü ve Yapısı Üzerine Otlatma ve Topografyanın Etkisi”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 3 (1): 14-22. https://doi.org/10.19159/tutad.76350.

EndNote

İspirli K, Alay F, Uzun F, Çankaya N (01 Nisan 2016) Doğal Meralardaki Vejetasyon Örtüsü ve Yapısı Üzerine Otlatma ve Topografyanın Etkisi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 3 1 14–22.

IEEE

[1]K. İspirli, F. Alay, F. Uzun, ve N. Çankaya, “Doğal Meralardaki Vejetasyon Örtüsü ve Yapısı Üzerine Otlatma ve Topografyanın Etkisi”, TÜTAD, c. 3, sy 1, ss. 14–22, Nis. 2016, doi: 10.19159/tutad.76350.

ISNAD

İspirli, Kadir - Alay, Fatih - Uzun, Ferat - Çankaya, Necda. “Doğal Meralardaki Vejetasyon Örtüsü ve Yapısı Üzerine Otlatma ve Topografyanın Etkisi”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 3/1 (01 Nisan 2016): 14-22. https://doi.org/10.19159/tutad.76350.

JAMA

1.İspirli K, Alay F, Uzun F, Çankaya N. Doğal Meralardaki Vejetasyon Örtüsü ve Yapısı Üzerine Otlatma ve Topografyanın Etkisi. TÜTAD. 2016;3:14–22.

MLA

İspirli, Kadir, vd. “Doğal Meralardaki Vejetasyon Örtüsü ve Yapısı Üzerine Otlatma ve Topografyanın Etkisi”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, c. 3, sy 1, Nisan 2016, ss. 14-22, doi:10.19159/tutad.76350.

Vancouver

1.Kadir İspirli, Fatih Alay, Ferat Uzun, Necda Çankaya. Doğal Meralardaki Vejetasyon Örtüsü ve Yapısı Üzerine Otlatma ve Topografyanın Etkisi. TÜTAD. 01 Nisan 2016;3(1):14-22. doi:10.19159/tutad.76350

Cited By

Karasal İklim Kuşağında Bulunan Farklı Mera Kesimlerinin Botanik Kompozisyonu, Ot Verimi ve Ot Kalitesinin Belirlenmesi

Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi

https://doi.org/10.19159/tutad.292549

Bartın İli Serdar Köyü Islah Edilen Mera Alanının Zamanla Değişim Seyrinin Değerlendirilmesi

ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.33202/comuagri.567199

Uzun süre farklı otlatma baskısında bir veya birden fazla hayvan türü ile otlatılan meraların bazı vejetasyon karakteristikleri (Durum çalışması: Zonguldak ili, Türkiye)

ANADOLU JOURNAL OF AGRICULTURAL SCIENCES

https://doi.org/10.7161/omuanajas.492494

Çukurova Üniversitesi Kampüsünde Yer Alan Doğal Meranın Yöneylere Göre Bitki ile Kaplı Alan Oranı ve Botanik Kompozisyon Değişimi

Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.30910/turkjans.1388325

The role of slope as an environmental variable in plant biodiversity change in Aegean rangelands by SHE analysis: The case of Çakmar rangeland

Bilge International Journal of Science and Technology Research

https://doi.org/10.30516/bilgesci.1370407

Doğal Meralardaki Vejetasyon Örtüsü ve Yapısı Üzerine Otlatma ve Topografyanın Etkisi

Doğal Meralardaki Vejetasyon Örtüsü ve Yapısı Üzerine Otlatma ve Topografyanın Etkisi

Öz

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Karasal İklim Kuşağında Bulunan Farklı Mera Kesimlerinin Botanik Kompozisyonu, Ot Verimi ve Ot Kalitesinin Belirlenmesi

Bartın İli Serdar Köyü Islah Edilen Mera Alanının Zamanla Değişim Seyrinin Değerlendirilmesi

Uzun süre farklı otlatma baskısında bir veya birden fazla hayvan türü ile otlatılan meraların bazı vejetasyon karakteristikleri (Durum çalışması: Zonguldak ili, Türkiye)

Mera Islah ve Amenajman Uygulamalarının Vejetasyon Üzerine Etkileri

Kayı Köyü Merası İçin Tahsis Amacı Değişikliği Talebinin Mevzuata Uygunluk Değerlendirilmesi

Tarhan Köyü Merası Kiralama Talebinin Mera Kanunu Açısından Değerlendirilmesi

Sarıtaş Mahallesi Merasının Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Amaçlı Tahsis Amacı Değişikliğine Uygunluğunun Araştırılması

The Effects of Breeding Practices and Fertilization on Vegetation in Barren Pasture The Case of Kastamonu

Çukurova Üniversitesi Kampüsünde Yer Alan Doğal Meranın Yöneylere Göre Bitki ile Kaplı Alan Oranı ve Botanik Kompozisyon Değişimi

The role of slope as an environmental variable in plant biodiversity change in Aegean rangelands by SHE analysis: The case of Çakmar rangeland

Determination of Botanical Composition and Rangeland Status of Yedigöller Region (Erzurum/Türkiye)

Ulutaş Mahallesinin (İspir/ERZURUM) Botanik Kompozisyonu ve Mera Durumunun Belirlenmesi

Çayırözü Mahallesinin (İspir/ERZURUM) Toprağı Kaplama Oranı, Botanik Kompozisyon ve Mera Kalitesinin Belirlenmesi

Beyazsu Yaylasının (Borçka/ARTVİN) Botanik Kompozisyonu ve Mera Kalitesinin Belirlenmesi: I. Mera Durumu Tespiti

Botanical Composition and Pasture Quality Assessment of Sıraköy Pasture in Çamlıhemşin (Rize, Türkiye)