Topraksız Kültür Sisteminde Sofralık Üzüm Yetiştiriciliğinin Araştırılması

Öz

Bu çalışma, sofralık üzüm yetiştirmede topraksız kültür tekniğinin uygulanabilirliğini araştırmak amacıyla planlanmıştır. Çalışmada, Yalova İncisi, Trakya İlkeren ve Prima çeşitleri plastik örtü altında topraksız kültür koşullarında Cocopeat, Torf:Perlit (1:2) ortamlarında, değiştirilmiş Hoagland çözeltisi kullanılarak yetiştirilmiştir. Çalışmanın birinci yılında (2014 yılı), sürgün uzunluğu, boğum sayısı ve sürgün çapı; ikinci ve üçüncü yıllarında ise uygulamaların çeşitlerde fenolojik özellikler, üzüm verimi ile salkım ağırlığı, 100 tane ağırlığı, şıra özellikleri ve yaprakların mineral besin maddesi içerikleri üzerine etkilerine bakılmıştır. Yalnızca bir sürgünün büyütüldüğü birinci gelişme döneminde; en yüksek sürgün uzunluğu değeri (182.5 cm) Trakya İlkeren çeşidinde, en geniş çap değeri (6.42 mm) de Cocopeat ortamında saptanmıştır. En yüksek üzüm verimleri, ikinci ve üçüncü ürün yıllarında (2015 ve 2016) Prima (sırasıyla 6731 ve 4204 g omca^-1) ve Trakya İlkeren (sırasıyla 6577 ve 3941 g omca^-1) çeşidinde saptanmıştır. Her iki yılda da en yüksek salkım ağırlığı değerleri Trakya İlkeren (sırasıyla, 506.3 ve 394.1 g) çeşidinden elde edilmiştir. Verim ve salkım ağırlığı ile gövde çapı bakımından Torf:Perlit (1:2) ortamı, Cocopeat ortamından daha yüksek değerler vermiştir. Bu ve incelenen diğer özelliklerden elde edilen sonuçlar, topraksız kültür ortamında yetişen Prima ve Trakya İlkeren çeşitlerinin açıkta ve geleneksel koşullarda yetişenlerden daha yüksek verim ve yeterli kaliteye ulaşabileceğini göstermiştir. Ayrıca, araştırma koşullarında, denemeye alınan iki yetiştirme ortamının da önerilebileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Asma,örtüaltı yetiştiricilik,yetiştirme ortamı,besin solüsyonu,torf

Evaluation of Table Grape Cultivation in Soilless Culture System

Öz

Thisstudy was planned to investigate the applicability of soilless culture technique for table grape cultivation . In the study, Yalova incisi, Trakya İlkeren and Prima cultivars were grown using Cocopeat and Torf:Perlite (1:2) medium wit h modified Hoagland solution under soilless culture conditions under plastic cover. In the first year of the work (2014), sh o o t length, number of nodes and shoot diameter; in the second and third years, the effects of the applications on phenological characteristics, grape yield, cluster and 100 berry weight, must characteristics and mineral nutrient level of the leaves were examined. During the first development period, when only one shoot grows, the longest shoot length (182.5 cm) was fo un d in the Trakya İlkeren and the largest diameter (6.42 mm) was found in the Cocopeat medium. In the second and third crop years (2015 and 2016), the highest grape yields were observed in Prima (6731 and 4204 g vine -1 , respectively) and Trakya İlkeren (6577 and 3941 g vine-1 , respectively). In both years, the highest cluster weight values were obtained from Trakya İlkeren (506.3 and 394.1 g, respectively). In terms of yield, cluster weight and trunk diameter, Torf: Perlite (1: 2) medium gave higher values than Cocopeat medium. The results obtained from these and other traits have shown that Prima and Trakya İlkeren cultivars grown in the soilless culture medium can achieve higher yield and sufficient qualities than those grown in open and conventional conditions. Additionally, in the research con ditions, both growth medium that have been tested can be suggested for table grape cultivation in soilless culture.

Anahtar Kelimeler

• Grapevine,protected cultivation,growth medium,nutrient solution,peat

Kaynakça

1. Anonim, 2002. Sofralık Üzüm Standardı. Türk Standartları Enstitüsü, No: 112, Ankara.
2. Barton, C.J., 1948. Photometric analysis of phosphate rock. Analytical Chemistry, 20(11): 1068-1073.
3. Buttaro, D., Serio, F., Santamaria, P., 2012. Soilless greenhouse production of table grape under Mediterranean conditions. Journal of Food, Agriculture & Environment, 10(2): 641-645.
4. Chapman, H.D., Pratt, P.F., 1961. Methods of Analysis for Soils, Plants and Waters. University of California, Division of Agricultural Science, Berkeley, California.
5. Çelik, H., Ağaoğlu, Y.S., Fidan, Y., Marasalı, B., Söylemezoğlu, G., 1998. Genel Bağcılık. Sunfidan A.Ş. Mesleki Kitaplar Serisi 1, Fersa Matbaacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Ankara.
6. Çelik, S., 2011. Bağcılık (Ampeloloji), Cilt -1. Dağıtım: Namık Kemal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, Tekirdağ, Basım: Avcı Ofset, İstanbul.
7. Di Lorenzo, R., Dimauro, B., Guarasci, F., Rinoldo, C., Gambino, C., 2012. Multiple productive cycles in the same year in soilless tablegrape cultivation. 35th World Congress of Vine and Wine, 18-22 June, İzmir, Turkey, p. 20.
8. Di Lorenzo, R., Gambino, C., Dimauro, B., 2005. Soilless cultivation in the table grape cultivation. Convegno Nazionale “Strategie Per İl Miglioramento Dell’orticoltura Protetta İn Sicilia”, Scoglitti (RG), 25-26 November, pp. 53-64.

9. Di Lorenzo, R., Pisciotta, A., Santamaria, P., Scariot, V., 2013. From soil to soil-less in horticulture: Quality and typicity. Italian Journal of Agronomy, 8(4): 255-260.
10. Ecevit, M.F., 1986. R99 Amerikan asma anacı üzerine aşılı bazı üzüm çeşitlerinde mineral besin maddeleri arasındaki ilişkiler üzerinde araştırmalar. Derim, 3(2): 69-76.
11. Ecevit, M.F., Kısmalı, İ. 1984. Bazı üzüm çeşitlerinin mineral beslenmesine R99 Amerikan asma anacının etkileri üzerinde araştırmalar. Tokat Bağcılığı Sempozyumu, 25-28 Ekim, Tokat, s. 135-145.
12. Ergenoğlu, F., Tangolar, S., Gök, S., 1999a. Perlette ve Uslu üzüm çeşitlerinin Adana ekolojisinde plastik örtüaltında yetiştirilmesi. Türkiye III. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 14-17 Eylül, Ankara, s. 999-1003.
13. Ergenoğlu, F., Tangolar, S., Orhan, E., Gök, S., Büyüktaş, N., 1999b. Bazı sofralık üzüm çeşitlerinin farklı zamanlarda plastik örtüaltına alınmasının verim ve kalite üzerine etkileri. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 23(4): 899-908.
14. Gül, A., 2012. Topraksız Tarım. Hasad Yayıncılık Ltd. Şti.
15. Hoagland, D.R., Arnon, D.I., 1950. The water-culture method for growing plants without soil. California Agricultural Experiment Station Circular, 347: 1-32.
16. Kacar, B., 1995. Bitki ve Toprağın Kimyasal Analizleri, III. Toprak Analizleri. Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Vakfı Yayınları No: 3, Ankara.
17. Kamiloglu, O., Polat, A.A., Durgac, C., 2011. Comparison of open yield and protected cultivation of five early table grape cultivars under Mediterranean conditions. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 35: 491-499.
18. Kovancı, İ., Atalay, İ.Z., Anaç, D., 1984. Ege Bölgesi Bağlarının Beslenme Durumunun Toprak ve Bitki Analizleri ile İncelenmesi. Bilgehan Basımevi, Bornova-İzmir.
19. Lees, R., 1971. Laboratory Handbook of Methods of Food Analysis. Leonard Hill Books. London.
20. Polat, İ., Uzun, H.İ., 2007. Bazı üzüm çeşitlerinin plastik sera ve açık arazide yetiştiriciliğinde erkencilik, verim ve kalite üzerine etkisi. V. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 4-7 Eylül, Erzurum, Cilt 2, s. 319-323.
21. Polat, İ., Özkan, C.F., Kaya, H., Eski, H., 2003. Topraksız kültür üzüm yetiştiriciliğinde farklı ortamların erkencilik, kalite ve verim üzerine etkisi. Türkiye 4. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 08-12 Eylül, Antalya, s. 493-496.
22. Söylemezoğlu, G., Kunter, B., Akkurt, M., Sağlam, M., Ünal, A., Buzrul, S., Tahmaz, H., 2015. Bağcılığın geliştirilmesi yöntemleri ve üretim hedefleri. Türkiye Ziraat Mühendisliği VIII. Teknik Kongresi, 12-16 Ocak, Bildiriler Kitabı-1, s. 606-629.
23. Tangolar, S., 2011. Örtü Altında Bağcılık. A. Gül (Ed.), Örtüaltı Üretim Sistemleri, Örtüaltında Bağcılık ve Meyvecilik, Ünite No: 10, Anadolu Üniversitesi Yayınları, No: 2275, Açık Öğretim Fakültesi Yayını No: 1272, Anadolu Üniversitesi Web-Ofset Tesisleri, s. 201-219.
24. Tangolar, S., Ergenoğlu, F., 1989. Değişik anaçların erkenci bazı üzüm çeşitlerinde yaprakların mineral besin maddesi ve çubukların karbonhidrat içerikleri üzerine etkisi. Doğa Türk Tarım ve Ormancılık Dergisi, 13(3b): 1267-1283.
25. Tangolar, S., Gök Tangolar, S., Altunöz, D., 2015. Bazı erkenci üzüm çeşitlerinin sabit havalandırma açıklığına sahip plastik örtü ve kuş net altında erkencilik, verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi-A 27 (Türkiye 8. Bağcılık ve Teknolojileri Sempozyumu Özel Sayısı), s 160-169.
26. Uzun, H.İ., Özbaş, O., 1995. Antalya koşullarında erkencilik sağlamak amacıyla Perlette ve Cardinal üzüm çeşitlerinin plastik örtü altında yetiştirilmesi üzerinde araştırmalar. Türkiye II. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 13-16 Ekim, Adana, s. 452-457.
27. Uzun, İ., 2011. Bağcılık El Kitabı. Hasad Yayıncılık, İstanbul.
28. Varış, S., 2012. Ülkemizdeki topraksız kültürün durumu, sorunları ve çözüm önerileri. Tarla sera, 17: 72-77; 18: 58-60.