Harran Ovası Tarım Arazileri Etrafında Bulunan Urfa Taşı’nın Metilen Mavisi Boyar Maddesi Adsorpsiyonu
Öz
Urfa taşı, düşük maliyetli, yerel olarak bol
bulunan, yüksek verime sahip ve çevreye duyarlı bir adsorbent olarak
kullanılabileceği düşünülerek, atık sudan boyaları uzaklaştırmanın güncel
pahalı yöntemlerine alternatif bir adsorbent olarak incelenmiştir. Bu çalışma ile
Urfa taşının sentetik olarak hazırlanmış atık sulardan metilen mavisi (MB) boyası
uzaklaştırma potansiyeli araştırılmıştır. Laboratuvar deneyleri kesikli olarak
yürütülmüştür. Urfa taşının MB sorpsiyonu performansı, dozaj (0.1, 0.25, 0.5 ve
1 g) ve başlangıç konsantrasyonları (5, 10, 20, 30 ve 40 mg L-1) ile
hesaplanmıştır. Deneyler farklı pH (3, 5, 7, 8, 8.98 ve 11) değerleri için de gerçekleştirilmiştir.
Adsorpsiyon oranlarının hesaplanması için iki kinetik model (yalancı ikinci
mertebeden ve por difüzyonu) kullanılmıştır. Ayrıca Lagergren eşitliği ile
adsorpsiyonun mekanizması da incelenmiştir. Deneysel veriler, Langmuir,
Freundlich ve Tempkin izoterm modelleri kullanılarak analiz edilmiştir. Elde
edilen neticede Metilen mavisi boyasının Urfa Taşı üzerinde adsorpsiyonunun
Langmuir izotermine tam uyum gösterdiği, kısmen Tempkin izotermine uyduğunu
göstermiştir. Yalancı ikinci mertebe kinetiği ve por difüzyonu mekanizmasının
adsorpsiyonun kinetiğine uygulanabileceği ve intrapartiküler difüzyon hızının
etkili mekanizma olduğu anlaşılmıştır. Adsorpsiyonun kendiliğinden meydana
gelme eğiliminde olduğu, Urfa taşının metilen mavisine doğal ilgisinin
bulunduğu tespit edilmiştir. Urfa taşının doğal, ekonomik ve çevreci bir
adsorbent olarak kullanılabileceği anlaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Al-Ghouti, M.A., Khraisheh, M.A., Ahmad, M.N., Allen, S., 2009. Adsorption behaviour of methylene blue onto Jordanian diatomite: A kinetic study. Journal of Hazardous Materials, 165(1): 589-598.
- ALzaydien, A.S., 2009. Adsorption of methylene blue from aqueous solution onto a low-cost natural Jordanian Tripoli. American Journal of Applied Science, 6(6): 1047-1058.
- Atkins, P., De Paula, J., 2006. Physical Chemistry 8th Edn., Oxford University Press, Oxford, pp. 163-165.
- Berneth, H., 2003. Cationic dyes. In Ullamnn’s Encyclopedia of Industrial Chemistry. 6th Edn., Wiley-VCH, Weinheim, Germany, pp. 585-591.
- Bhattacharyya, K.G., Sharma A., 2005. Kinetics and thermodynamics of methylene blue adsorption on Neem (Azadirachtaindica) leaf powder. Dyes Pigments, 65: 51-59.
- Cengiz, S., Cavas, L., 2008. Removal of methylene blue by invasive marine seaweed: Caulerpa racemosa var. cylindracea. Bioresource Technology, 99(7): 2357-2363.
- Chiou, M.S., Chuang, G.S., 2006. Competitive adsorption of dye metanil yellow and RB15 in acid solutions on chemically cross-linked chitosan beads. Chemosphere, 62(5): 731-740.
- Chongrak, K., Eric, H., Noureddine, A., Jean, P.G., 1998. Application of methylene blue adsorption to cotton fiber specific surface area measurement: Part I. Methodology. The Journal of Cotton Science, 2: 164-173.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Mehmet Fatih Dilekoğlu
*
HARRAN ÜNİVERSİTESİ
0000-0001-7407-1635
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
28 Şubat 2018
Gönderilme Tarihi
10 Ağustos 2017
Kabul Tarihi
5 Aralık 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 5 Sayı: 1