Antalya Sahil Koşullarında Koca Fiğ (Vicia narbonensis L.) Yetiştiriciliği İçin Uygun Ekim Normunun Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma, Antalya sahil koşullarında koca fiğ (Vicia narbonensis L.) bitkisi için en uygun ekim normunu belirlemek amacıyla 2014-2015 ve 2015-2016 yıllarında yürütülmüştür. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuş ve parsellere 5 farklı ekim normu (5, 10, 15, 20 ve 25 kg da^-1) uygulanmıştır. Araştırmada bitki boyu, bakla sayısı, baklada tane sayısı, dal sayısı, bakla uzunluğu, 1000 tane ağırlığı, tane verimi, biyolojik verim, kes verimi ve hasat indeksi gibi bazı agronomik veriler incelenmiştir. Çalışma sonuçları, ekim normlarının incelenen bütün özellikler üzerine istatistiki olarak önemli etkilerinin olduğunu göstermiştir. Ekim normları artıkça bitki boyu, biyolojik verim ve kes verimi değerlerinin arttığı, bakla sayısı, bakla uzunluğu, dal sayısı, baklada tane sayısı, 1000 tane ağırlığı ve hasat indeksi değerlerinin ise azaldığı tespit edilmiştir. Dane verimi ise 15 kg da^-1 uygulamasında en yüksek değerine ulaşmış, daha yüksek tohum uygulamalarında bir düşüş gözlenmiştir. Elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, Antalya sahil koşullarında koca fiğ yetiştiriciliği için en uygun ekim normunun en yüksek tane veriminin alındığı 15 kg da^-1 olduğu ve bu değerden daha fazla veya daha az uygulanacak ekim normlarının verimde düşmeye neden olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yem bitkisi,koca fiğ,ekim normu,verim

Determination of Optimum Sowing Rate for Narbon Vetch (Vicia narbonensis L.) Cultivation in Antalya Coastal Conditions

Öz

This research was conducted to determine optimum sowing rate for narbon vetch (Vicia narbonensis L.) in Antalya coastal conditions in 2014-2015 and 2015-2016 years. The research was designed according to randomized complete block design with three replicates, and five different sowing rates (5, 10, 15, 20 and 25 kg da-1 ) were performed to parcels. Some agronomic data such as plant height, number of pods, number of seeds per pod, number of branches, pod length, 1000 grain weight, grain yield, biological yield, straw yield, and harvest index were investigated. Study results showed that sowing rates had statistically significant effects on all studied traits. Plant height, seed yield, biological yield and straw yield increased with increasing sowing rate, while pod number, the number of seeds per pod, number of branches, pod length, 1000 seed weight and harvest index decreased. Grain yield reached its highest value at 15 kg da-1 application and a decrease in higher seed applications were observed. When the results obtained were evaluated, it was concluded that the most appropriate sowing rate for narbon vetch cultivation in Antalya coastal conditions was 15 kg da-1 where the highest grain yield was achieved and the sowing rates above or below this value resulted in decreased yield.

Anahtar Kelimeler

• Forage crop,narbon vetch,sowing rate,yield

Kaynakça

1. Abrak, S., Yılmaz, A., 2017. Yarı kurak iklim koşullarında farklı ekim zamanı ve bitki sıklıklarının ikinci ürün susam (Sesamum indicum L.)’da verim ve bazı parametreler üzerine etkilerinin belirlenmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 4(3): 232-240.
2. Ağırbaş, N.C., Sapmaz, K., Koç, A., 2017. Eskişehir ilinde yem bitkileri ekiliş alanı ve üretim miktarı üzerine tarımsal desteklemelerin etkisi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 48(1): 65-72.
3. Aksu, N., Dellal, İ., 2016. Afyonkarahisar ilinde yem bitkileri desteğinin büyükbaş hayvancılık faaliyetleri ile ilişkisinin değerlendirmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 26(1): 52-60.
4. Albayrak, S., Türk M., Yüksel, O., 2011. Effect of row spacing and seeding rate on Hungarian vetch yield and quality. Turkish Journal of Field Crops, 16(1): 54-58.
5. Altın, M., Orak, A., Tuna, M., 1994. Farklı ekim normu ve sıra arası mesafenin İtalyan çiminin (Lolium multiflorum Lam.) önemli bazı verim ve verim unsurları üzerine etkisi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 3(1-2): 183-187.
6. Anlarsal, A.E., 1996. The effect of different cutting stages and seeding rates on forage and seed yields of narbonne vetch (Vicia narbonensis L.). Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 20: 529-534.
7. Anonim, 2001. Tarımsal Değerleri Ölçme Denemeleri Teknik Talimat. Fiğ türleri (Vicia L. species). T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü, Ankara.
8. Anonim, 2018. T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü Faaliyetleri, Mart 2017. (http://www.tarim.gov.tr/sgb/Belgeler/SagMenuVeriler/BUGEM. pdf), (Erişim tarihi: 07.02.2018).

9. Atak, M., Çiftçi, C.Y., 2005. Tritikalede farklı ekim sıklıklarının verim ve bazı verim öğelerine etkileri. Tarım Bilimleri Dergisi, 11(1): 98-103.
10. Atak, M., Kaya, M., Çiftçi, C., Ünver, S., 2006. Tohum miktarlarının tritikale (x Triticosecale Wittmack) genotiplerinde verim ve bazı verim öğelerine etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(1): 40-47.
11. Avcıoğlu, R., Hatipoğlu, R., Karadağ, Y., 2009a. Fiğler, burçak ve kara mercimek. (Ed: R. Avcıoğlu, R. Hatipoğlu, Y. Karadağ), Yembitkileri (Baklagil Yembitkileri), T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü, İzmir, s. 402-434.
12. Avcıoğlu, R., Kavut, Y.T., Okkaoğlu, H., 2009b. Koca fiğ (Vicia narbonensis L.). (Ed: R. Avcıoğlu, R. Hatipoğlu, Y. Karadağ), Yembitkileri (Baklagil Yembitkileri), T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü, İzmir, s. 421-425.
13. Canbolat, Ö., Bayram, G., 2007. Bazı baklagil danelerinin in vitro gaz üretim parametreleri, sindirilebilir organik madde ve metabolik enerji içeriklerinin karşılaştırılması. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 21(1): 31-42.
14. Cebeci, G., Gökkuş, A., Alatürk, F., 2016. Farklı ekim sıklığının sakız fasulyesinde [Cyamopsis tetragonobla (L.) Taub.] ot verimi ve bazı verim özelliklerine etkisi. Alınteri Zirai Bilimler Dergisi, 30(1): 53-59.
15. Clements, F.E., Weaver, J.E., Hanson, H.C., 1929. Plant Competition: An Analysis of Community Functions. Carnegie Institution of Washington Publication No. 398, Carnegie Institution of Washington, DC.
16. Çakmak, M., 2002. Koca fiğ (Vicia narbonensis L.)’de tohumluk miktarının ot ve tane verimine etkisi. Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
17. Çeçen, S., Öten, M., Erdurmuş, C., 2005. Batı Akdeniz sahil kuşağında bazı tek yıllık baklagil yem bitkilerinin ikinci ürün olarak değerlendirilmesi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 18(3): 331-336.
18. El-Bok, S., Jabri, C., Ben-Brahim, T., Lamine, O., El-Gazzah, M., Zoghlami-Khélil, A., 2017. Pod, seed traits and cytotaxonomic studies of some Vicia narbonensis L. accessions (Fabaceae). Saudi Journal of Biological Sciences, 24(7): 1689-1696.
19. Gezahegn, A.M., Tesfaye, K., 2017. Optimum inter and intra row spacing for faba bean production under Fluvisols. MAYFEB Journal of Agricultural Science, 4: 10-19.
20. İptaş, S., Yılmaz, M., 1999. Tokat şartlarında yetiştirilen değişik macar fiği+tritikale karışım oranlarının verim ve kaliteye etkileri. ANADOLU (Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi), 9(2): 105-113.
21. Karasu, A., 1999. Nohutta (Cicer arietinum L.) farklı sıra aralıklarının bazı tarımsal özellikler üzerine etkisi. Türkiye III. Tarla Bitkileri Kongresi, 15-20 Kasım, Adana, 3: 382-388.
22. Karayel, R., Topal, N., Bozoğlu, H., 2016. Bakla (Vicia faba L.)’da farklı ekim sıklıklarının yaprak alanı ve verim unsurlarına etkisi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 25(Özel sayı-1): 213-219.
23. Katar D., Katar, N., 2016. Determination of the effect of plant density on yield and yield components for two different coriander cultivars (Coriandrum sativum L.). Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 2(1): 33-42.
24. Katar, D., Katar, N., 2017. Eskişehir ekolojik koşullarında farklı karabuğday (Fagopyrum esculentum Moench) çeşidinde uygun ekim normunun belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 26(1): 31-39.
25. Kaydan, D., Tepe, I., Yağmur, M., Yergin, R., 2011. Ekim yöntemi ve sıklığının buğdayda tane verimi, bazı verim öğeleri ve yabancı otlar üzerine etkileri. Tarım Bilimleri Dergisi, 17(4): 310-323.
26. Kızıl, S., Arslan, N., 2003. Bazı çemen (Trigonella foenum-graecum L.) hatlarında farklı ekim normlarının verim ve verim özellikleri üzerine etkilerinin araştırılması. Tarım Bilimleri Dergisi, 9(4): 395-401.
27. Köse, A., Bilir, Ö., 2017. Aspir (Carthamus tinctorius L.) bitkisinde sıra arası mesafe ve ekim normunun verim ve verim unsurları üzerine etkisi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 26(1):45-52
28. Kuşvuran, A., Nazlı, R.İ., Tansı, V., 2011. Türkiye’de ve Batı Karadeniz Bölgesi’nde çayır-mera alanları, hayvan varlığı ve yem bitkileri tarımının bugünkü durumu. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 28(2): 21-32.
29. Larbi, A., El-Moneim, A.A., Nakkoul, H., Jammal, B., Hassan, S., 2010. Intra-species variations in yield and quality determinants in Vicia species: 2. Narbon vetch (Vicia narbonensis L.). Animal Feed Science and Technology, 162(1-2): 20-27.
30. Özyazıcı, M.A., Manga, İ., 2000. Çarşamba Ovası sulu koşullarında yeşil gübre olarak kullanılan bazı baklagil yembitkileri ile bitki artıklarının kendilerini izleyen mısır ve ayçiçeğinin verim ve kalitesine etkileri. Türk Tarım ve Ormancılık Dergisi, 24(1): 95-103.
31. Özyazıcı, M.A., Özdemir, N., 2013. Çarşamba Ovası koşullarında yem ve yeşil gübre amacıyla yetiştirilen yem baklası (Vicia faba L.)’nın toprağın bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerine etkileri. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 10(1): 15-23.
32. Seydoşoğlu, S., Sayar, M.S., Başbağ, M., 2014. Diyarbakır ekolojik koşullarında bazı koca fiğ genotiplerinin verim ve verim unsurları. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 1(1): 64-71.
33. Süzer, S., Demir, L., 2012. Sırta ekim sisteminde buğdayda (Triticum aestivum L.) en uygun ekim normunun belirlenmesi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 8(4): 387-392.
34. Tan, M., Çomaklı, B., 2009. Yem bitkileri tarımının genel özellikleri. (Ed: R. Avcıoğlu, R. Hatipoğlu, Y. Karadağ), Yembitkileri (Baklagil Yembitkileri), T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü, İzmir, s. 94-112.
35. Taş, T., Öktem, A.G., Öktem, A., 2016. Harran ovası koşullarında yetiştirilen mısır bitkisinde (Zea mays L. indentata) farklı ekim sıklığının silaj verimi ve bazı tarımsal özelliklere etkisi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 25(Özel sayı-1): 64-69.
36. Toğay, N., Toğay, Y., Erman, M., Yıldırım, B., 2006. Kışlık iki bezelye hattı (Pisum sativum ssp. arvense L.)’nda farklı bitki sıklıklarının bazı tarımsal özellikler üzerine etkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 16(2): 97-103.
37. Türk, M.A., 1999. Effect of sowing rate and irrigation on dry biomass and grain yield of bitter vetch (Vicia ervilia) and narbon vetch (Vicia narbonensis). Indian Joumal of Agricultural Sciences, 69(6): 438-443.
38. Türk, M.A., Abd El Tawaha, R.M., Samara, N., 2003. Effects of seeding rate and date and phosphorus application on growth and yield of narbon vetch (Vicia narbonensis L). Agronomie, 23(4): 1-4.
39. Uzun, A., Bilgili, U., Sincik, M., Açıkgöz, E., 2004. Effects of seeding rates on yield and yield components of Hungarian vetch (Vicia pannonica Crantz.). Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 28(3): 179-182.
40. Uzun, F., Sulak, M., Uğur, S., 2008. Gazal boynuzu türlerinin ülkemiz için önemi. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 1(2): 45-54.
41. Yılmaz, Ş., 2008. Effects of increased phosphorus rates and plant densities on yield and yield-related traits of narbon vetch lines. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 32(1): 49-56.
42. Yolcu, H., Tan, M., 2008. Ülkemiz yem bitkileri tarımına genel bir bakış. Tarım Bilimleri Dergisi, 14(3): 303-312.