Araştırma Makalesi

Tuzlu ve Sodik Arazilerde Islah ve Tarımsal Faaliyetler Sonrası Arazi Tahribatının Dengelenmesinin İzlenmesi

Cilt: 7 Sayı: 2 30 Haziran 2020
PDF İndir
EN TR

Tuzlu ve Sodik Arazilerde Islah ve Tarımsal Faaliyetler Sonrası Arazi Tahribatının Dengelenmesinin İzlenmesi

Öz

Tarım arazilerinin doğal veya insan kaynaklı etkiler ile bozulmasının önlenmesi ve tahrip olan arazilerin geri kazanımı son zamanlarda birçok ülkenin en önemli stratejik hedefleri arasına girmiştir. Bu kapsamda, arazi tahribatının dengelenmesi (ATD) kavramı, arazi bozulması oranının düşürülmesi ve bozulmuş alanların iyileştirilme oranının artırılmasının göstergesi olarak tanımlanmaktadır. Bir bölgede veya karasal ekosistemde verimli arazi alanı ve dolayısıyla sürdürülebilir arazi kullanımı sabit kaldığında veya arttığında ATD’ye ulaşıldığı düşünülebilir. Bu çalışmada, doğal olarak oluşmuş tuzlu/sodik özelliklere sahip merada, ıslah faaliyetleri ve sonrası başlatılan tarımsal üretimin etkileri, ATD çerçevesinde değerlendirilmiştir. ATD’nin değerlendirilmesinde, meranın ıslah sonrası tarımsal faaliyetler altındaki üretkenliği, ıslah öncesi ve ıslah sonrası dönemlere ait normalize edilmiş fark bitki örtüsü indeksi (NDVI), net birincil verimlilik (NPP) ile toprak organik karbon stoku (TOCS) verileri kullanılmıştır. Tüm alanda sulama imkânı bulunmadığından yaklaşık 1200 hektarlık alanda ıslah çalışması yürütülmüştür. Bu kapsamda 2008 ve 2012 yıllarında çalışma alanında 202 noktadan bozulmuş ve bozulmamış toprak örnekleri alınmıştır. Toprak örneklerinin organik madde (OM), hacim ağırlığı, toprak reaksiyonu (pH) ve elektriksel iletkenlikleri (EC) belirlenmiş ve değerlendirilmiştir. Islah kapsamındaki arazilerde başlangıçta ortalama 40.51 ton ha-1 olan TOCS, ıslah ve tarımsal faaliyetler sonrası 44.68 ton ha-1’a çıkmıştır. Islah öncesi -0.044 ile + 0.060 ve 125 ile 250 g C m-2 arasında olan NDVI ve NPP değerleri, ıslah sonrası önemli bir artış göstererek, 2013 ve 2017 yıllarında sırası ile 0.234-0.551 ve 0.419-0.631 ve 200-475 g C m-2 ve 200-407 g C m-2 aralığında kayıt edilmiştir. Islah çalışması yürütülen alanlarda ıslah öncesi ortalama OM değeri % 2.09 iken, ıslah sonrası ortalama % 2.16’ya çıkmıştır. EC değerleri ise 4.08 dS m-1’den 2.26 dS m-1’e düşmüştür. Elde edilen bulgular arazi ıslah çalışmalarında benimsenen arazi yönetim uygulamalarının arazi üretkenliğine dolayısı ile ATD'ye olumlu bir etki yaptığını ortaya koymaktadır. Aynı zamanda bu çalışma, arazi bozulması ve dengelenmesinin izlenmesi için güncel veri tabanlarının önemini de ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü

Proje Numarası

GOÜ-2011/101 nolu BAP

Teşekkür

Bu çalışmada kullanılan 2008 yılı verilerine ait analizler GOÜ-2011/101 nolu BAP projesi kapsamında yapılmıştır. Bu bağlamda Gaziosmanpaşa Üniversitesi BAP koordinatörlüğüne ve 2008 ve 2012 yıllarındaki arazi çalışmalarında sağladığı desteklerden dolayı Cıngıllı Organik Tarım İşletmeleri Anonim Şirketine teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Acir, N., 2014. Kurak ve yarı-kurak bölge topraklarının toprak kalitesinin belirlenmesinde kullanılacak minimum veri setlerinin hazırlanması. Doktora tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tokat.
  2. Ali, R.R., El-Kadera, A.A., Essaa, E.F., Abdel Rahman, M.A., 2019. Application of remote sensing to determine spatial changes in soil properties and wheat productivity under salinity stress. Plant Arch, 1(19): 616-621.
  3. Anonim, 2020a. Ülke Düzeyinde Arazi Tahribatının Dengelenmesi ATD Hedef Belirlemenin Yapı Taşları. (https://www.tarimorman.gov.tr/CEM/Belgeler/yay%C4%B1nlar/yay%C4%B1nlar%202017/AT DxHedefxBelirlemexTasxTRxm.pdf), (Erişim tarihi: 05.03.2020).
  4. Anonim, 2020b. Niğde İli İklim verileri. (https://www. mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-statistik. aspx?k=A&m=NIGDE), (Erişim tarihi: 10.03.2020).
  5. Anonim, 2020c. Niğde İli 2013 Yılı Çevre Durum Raporu. (https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/editor dosya/Nigde_icdr2013.pdf), (Erişim tarihi: 22.03.2020).
  6. Anonim, 2020d. Niğde 2017 Yılı Yağış Miktarı. (http://www.nigde.gov.tr/cografi-yapi), (Erişim tarihi: 22.03.2020).
  7. Anonymous, 2015. Convention to Combat Desertification and the Intergovernmental. Report of the Conference of the Parties on its 12th Session, 12 to 23 October 2015, Ankara, p. 3-24.
  8. Ateşoğlu, A., Şenyaz, A., 2018. Arazi tahribatının dengelenmesi bilimsel kavram çerçevesi kapsamında Collect Earth metodolojisinin değerlendirilmesi. VII. Uzaktan Algılama-CBS Sempozyumu (UZAL-CBS 2018), 18-21 Eylül, Eskişehir, s. 1-13.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

14 Nisan 2020

Kabul Tarihi

30 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Budak, M., Günal, H., Kılıç, O. M., & Acir, N. (2020). Tuzlu ve Sodik Arazilerde Islah ve Tarımsal Faaliyetler Sonrası Arazi Tahribatının Dengelenmesinin İzlenmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 7(2), 172-182. https://doi.org/10.19159/tutad.720139
AMA
1.Budak M, Günal H, Kılıç OM, Acir N. Tuzlu ve Sodik Arazilerde Islah ve Tarımsal Faaliyetler Sonrası Arazi Tahribatının Dengelenmesinin İzlenmesi. TÜTAD. 2020;7(2):172-182. doi:10.19159/tutad.720139
Chicago
Budak, Mesut, Hikmet Günal, Orhan Mete Kılıç, ve Nurullah Acir. 2020. “Tuzlu ve Sodik Arazilerde Islah ve Tarımsal Faaliyetler Sonrası Arazi Tahribatının Dengelenmesinin İzlenmesi”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 7 (2): 172-82. https://doi.org/10.19159/tutad.720139.
EndNote
Budak M, Günal H, Kılıç OM, Acir N (01 Haziran 2020) Tuzlu ve Sodik Arazilerde Islah ve Tarımsal Faaliyetler Sonrası Arazi Tahribatının Dengelenmesinin İzlenmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 7 2 172–182.
IEEE
[1]M. Budak, H. Günal, O. M. Kılıç, ve N. Acir, “Tuzlu ve Sodik Arazilerde Islah ve Tarımsal Faaliyetler Sonrası Arazi Tahribatının Dengelenmesinin İzlenmesi”, TÜTAD, c. 7, sy 2, ss. 172–182, Haz. 2020, doi: 10.19159/tutad.720139.
ISNAD
Budak, Mesut - Günal, Hikmet - Kılıç, Orhan Mete - Acir, Nurullah. “Tuzlu ve Sodik Arazilerde Islah ve Tarımsal Faaliyetler Sonrası Arazi Tahribatının Dengelenmesinin İzlenmesi”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 7/2 (01 Haziran 2020): 172-182. https://doi.org/10.19159/tutad.720139.
JAMA
1.Budak M, Günal H, Kılıç OM, Acir N. Tuzlu ve Sodik Arazilerde Islah ve Tarımsal Faaliyetler Sonrası Arazi Tahribatının Dengelenmesinin İzlenmesi. TÜTAD. 2020;7:172–182.
MLA
Budak, Mesut, vd. “Tuzlu ve Sodik Arazilerde Islah ve Tarımsal Faaliyetler Sonrası Arazi Tahribatının Dengelenmesinin İzlenmesi”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, c. 7, sy 2, Haziran 2020, ss. 172-8, doi:10.19159/tutad.720139.
Vancouver
1.Mesut Budak, Hikmet Günal, Orhan Mete Kılıç, Nurullah Acir. Tuzlu ve Sodik Arazilerde Islah ve Tarımsal Faaliyetler Sonrası Arazi Tahribatının Dengelenmesinin İzlenmesi. TÜTAD. 01 Haziran 2020;7(2):172-8. doi:10.19159/tutad.720139

Cited By

TARANILAN DİZİNLER

14658    14659     14660   14661  14662  14663  14664        

14665      14667