COVID-19 Salgın Sürecinde GLOBALGAP

Öz

COVID-19 salgını dünyada ve Türkiye’de pekçok sektörde olduğu gibi tarım ve gıda sektörünü de etkilemiş ve ülkeleri gıda güvenliği konusunda tedbirler almaya zorlamıştır. COVID-19 salgınının dünya gıda sektörü üzerindeki etkileri sonucu; izlenilebilir, sürdürülebilir ve güvenilir gıdaya olan ihtiyaç giderek artmıştır. Avrupa’da ve Amerika’da 1990’lı yıllarda İyi Tarım Uygulamaları (Good Agricultural Practice) olarak ortaya çıkan ve yıllar içerisinde gelişerek GLOBALGAP sistemini oluşturan kuruluş, güvenilir gıdaya ulaşımda 130 ülkede çok sayıda üretici tarafından kullanılmaktadır. GLOBALGAP aynı zamanda, tüketiciler tarafından artan güvenli gıda talebine karşı arzı oluşturmaya yönelik yapılandırılan ticari girişim standartlarını düzenlemektedir. Ortak standartlara sahip sertifikalı üretim ile Türkiye’nin de dâhil olduğu küresel piyasada giderek daha fazla kişiye ulaşmakta ve pazar payı da buna paralel olarak artmaktadır. COVID-19 gıda güvenliğine olan talebi artırırken, gıda arzında da önemli sorunların ortaya çıkmasınıa neden olmuştur. Bu nedenle; GLOBALGAP kapsamında yeni uygulamalar faaliyete girmiştir. Bu makalede, gıda sektöründe üretimden tüketime uluslararasında ortak standart sağlayan GLOBALGAP’ın sertifikasyon sistemi ve özellikle COVID-19 salgın sürecindeki güncel verileri, uygulamaya başlanan alt kapsamları, yenilikleri ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• gıda güvenliği
• GLOBALGAP
• sürdürülebilirlik
• tarımsal üretim

GLOBALGAP in the COVID-19 Epidemic Process

Öz

The COVID-19 epidemic has affected the agriculture and food sector and many other sectors in the world and our country and forced countries to take measures on food safety. As a result of the effects of the COVID-19 epidemic on the world food sector, the need for traceable, sustainable, and reliable food has gradually increased. The establishment, which emerged as Good Agricultural Practice in Europe and the United States in the 1990s and developed the GLOBALGAP system over the years, is used by many producers in 130 countries for access to reliable food. GLOBALGAP also regulates business enterprise standards structured to create supply against the increasing demand for safe food by consumers. With certified production with common standards, it reaches more and more people in the global market, including our country, and its market share is increasing accordingly. While COVID-19 increased the demand for food security, it also caused significant problems in the food supply. Therefore, new applications have been put into operation within the scope of GLOBALGAP. In this article, the certification system of GLOBALGAP, which provides a common international standard from production to consumption in the food industry, and especially its current data in the COVID-19 epidemic process, its sub-scopes and innovations are presented.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• food security
• GLOBALGAP
• sustainability
• agricultural production

Kaynakça

1. Aba, G.Ö., Işın, Ş., 2014. Dünyada ve Türkiye’de iyi tarım uygulamalarının gelişimi. XI. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi, 3-5 Eylül, Samsun, s. 19-25.
2. Agah, H., 2020. COVID-19 Salgınında Tarım ve Gıda Üretimi/Tüketimi. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV), (https://www.tepav. org.tr/tr), (Erişim tarihi: 18.05.2020).
3. Akbaş, B., 2019. Bitki sağlığının sürdürülebilir tarımdaki yeri. Ziraat Mühendisliği, 368: 6-13. Anonim, 2020. Tüm Çiftlik Tabanlı Bitkisel Üretim, Meyve ve Sebzeler (https://www.globalgap.org/. content/.galleries/documents/180322_GG_IFA_CPCC_FV_V5_1_tr.pdf), (Erişim tarihi: 12.11.2020).
4. Anonymous, 2020a. GLOBALGAP Facts and Figures. (https://globalgapsolutions.org/certification/ facts-figures/), (Erişim tarihi: 12.12.2020).
5. Anonymous, 2020b. GLOBALGAP-Putting Food Safety and Sustainability on the Map. (https://www. globalgap.org/uk_en/who-we-are/about-us/), (Erişim tarihi: 12.11.2020).
6. Anonymous, 2020c. LOCALGAP, The first Step Toward Safe and Sustainable Agriculture. (https:// www.globalgap.org/.content/.galleries/documents/191204_localgap_ataglance.pdf), (Erişim tarihi: 10.11.2020).
7. Anonymous, 2020d. Spring-Sustainable Program for Irrigation and Groundwater Use. (https:// www.globalgap.org/.content/.galleries/documents/200115_SPRING_flyer_A4_en_web.pdf), (Erişim tarihi: 11.12.2020).
8. Anonymous, 2020e. GLOBALGAP Benchmarking Regulations. (https://www.globalgap.org/.content/. galleries/documents/200401_GG_Benchmarking_Regulations_V5), (Erişim tarihi: 12.12.2020).

9. Anonymous, 2020f. GLOBALGAP Remote. (https://www.globalgap.org/.content/.galleries/documents/201022_GLOBALGAP_Remote_interimfinal), (Erişim tarihi: 12.12.2020).
10. Bayraktar, Ö.V., Saner, G., 2016. İzmir-Kemalpaşa yöresinde GLOBALGAP uygulayan ve uygulamayan kiraz üreticilerinin bilgi gereksinimleri ve görüşleri. Tarım Ekonomi Dergisi, 22(1): 41-47.
11. Braun, C.L., Rombach, M., Häring, A.M., Bitsch, V., 2018. A Local Gap in sustainable food procurement: Organic vegetables in Berlin’s school meals. Sustainability, 10: 4245.
12. Djekic, I., Nikolić, A., Uzunović, M., Marijke, A., Liu, A., Han, J., Brnčić, M., Knežević, N., Papademas, P., Lemoniati, K., Witte, F., Terjung, N., Papageorgiou, M., Zinoviadou, K., Zotte, A.D., Pellattiero, E., Sołowiej, B.G., Guiné, R.P., Correia, P., Sirbu, A., Vasilescu, L., Semenova, A.A., Kuznetsova, O.A., Brodnjak, U.V., Pateiro, M., Lorenzo, J.M., Getya, A., Kodak, T., Tomasevic, I., 2021. Covid-19 pandemic effects on food safety-Multi-country survey study. Food Control, 122: 1-9.
13. Duman, S., Paksoy, M., Tanrıvermiş, H., 2004. Türkiye tarımında GAP (Good Agricultural Practices) uygulanabilirliği ve tarım ürünleri ticaretine olası etkileri. Türkiye VI. Tarım Ekonomisi Kongresi, 16-18 Eylül, Tokat, s. 220-224.
14. Ekmekçi, K., Acar, A.İ., Yurtlu, B.Y., Hasdemir, M., 2012. İyi tarım uygulamalarının tarımsal mekanizasyon açısından değerlendirilmesi. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 26(1): 97-103.
15. Eraktan, G., 2017. Ortak tarım politikasının 50 yılı. B. Akçay ve A. Ege (Editörler), Avrupa Birliği Üzerine Yazılar, Seçkin Akademik ve Mesleki Yayınları, Ankara, s. 93-126.
16. Ersoy, N., Yılmaz, S., Gümüş, E., 2017. The importance of good agricultural practices in EU membership process. Mediterranean Agricultural Sciences, 30(2): 131-136.
17. Eryılmaz, G.A., Kılıç, O., Boz, İ., 2019. Türkiye’de organik tarım ve iyi tarım uygulamalarının ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 29(2): 352-361.
18. Fiankor, D.D.D., Flachsbarth, I., Masood, A., Brümmer, B., 2020. Does GlobalGAP certification promote agrifood exports? European Review of Agricultural Economics, 47(1): 247-272.
19. Grimaldi, A., 2019. GLOBAL G.A.P-Add SPRING: Sustainable Program for Irrigation and Groundwater Use. (https://www.youleafy.com/en/global-gapadd-spring-sustainable-program-for-irrigation-and-groundwater-use/), (Erişim Tarihi: 18.12.2020).
20. Güzel, M., 2012. Tarımda kalite uygulamaları kapsamında iyi tarım uygulamalarının (GAP) yeri ve bir örnek uygulama. Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
21. Herzfeld, T., Drescher, L.S., Grebitus, C., 2011. Cross-national adoption of private food quality standards. Food Policy, 36(3): 401-411.
22. Laborde, D., Martin, W., Swinnen, J., Vos, R., 2020. COVID-19 risks to global food security. Science, 369(6503): 500-502.
23. Lippe, R.S., Grote, U., 2017. Determinants affecting adoption of GLOBALG.A.P. standards: a choice experiment in Thai horticulture. Agribusiness, 33(2): 242-256.
24. Öner, G., Işın, Ş., 2010. Globalgap eşdeğerlik sertifikasyon sisteminin dünyadaki örnekleri ve Türkiye’de uygulanabilirliğinin irdelenmesi. Türkiye IX. Tarım Ekonomisi Kongresi, 22-24 Eylül, Şanlıurfa, s. 637-644.
25. Özcan, M., 2018. Bahçe Ürünlerinde Markalaşmanın Önündeki Engeller. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 5(3): 293-298.
26. Poyraz, K., 2009. Türkiye’de tarımsal üretimde kalitenin gelişimi ve tarımsal sertifikasyon uygulamalarında EUREPGAP. Yüksek lisans tezi, Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekirdağ.
27. Sayın, C., 2002. Yaş meyve ve sebze dış ticaretinde sağlık düzenlemeleri ve Eurepgap uygulamaları. Panel Sunuş Notları, Elmalı, Antalya.
28. Sayın, C., Mencet, M.N., Taşçıoğlu, Y., 2004. Avrupa Birliği’nde EUREPGAP uygulamaları ve yaş meyve ve sebze ihracatımıza olası etkileri. Türkiye VI. Tarım Ekonomisi Kongresi, 16-18 Eylül, Tokat, s. 35-42.
29. Thauer, P., 2021. Globalgap Statistics: Turkey Producer Per Country and Product 2011-2020. GLOBALGAP Standards and Data Quality Liaison Coordinator Pia Thauer Interview Notes.