Semt Pazarında Ürünlerini Satan Çiftçilerin Görüşleri ve Memnuniyet Durumları: Sinop İli Gerze İlçesi Örneği, Türkiye

Öz

Araştırmanın amacı, çiftçilerin semt pazarıyla ilgili görüşlerini ve memnuniyet durumlarını ortaya koymak, ayrıca sorunlara yönelik çözüm önerileri getirmektir. Araştırma verileri, Türkiye’nin Batı Karadeniz Bölgesi’nde yer alan Sinop ili Gerze ilçesinde, cuma günleri kurulan semt pazarında tarım ürünleri satışı yapan 68 yerel çiftçiden anket yoluyla elde edilmiştir. Araştırma sonuçları, çiftçilerin büyük bir kısmının (% 91.2) pazarcılıktan elde ettikleri geliri aile geçimini sağlamak için kullandığını göstermektedir. Çiftçilerin % 66.2’si ise pazarda satılmayan ürünleri kendi evlerinde tüketmektedir. Çiftçilerin pazarcılıkla ilgili başlıca görüşleri; kış aylarında pazarcılığın zorlaşması (% 92.7), pazarcılığın yorucu olması (% 91.2) ve ürün çeşitliliğinin az olmasından dolayı ilçe dışından gelen büyük satıcılarla rekabetin güçleşmesidir (% 85.3). Çiftçilere göre önemli sorunlar; pazar yeri etrafının açık olması (% 30.9), pazarın gürültülü olması (% 22.1) ve pazardaki otopark imkânının kısıtlı olmasıdır (% 19.1). Doğrudan pazarlama kanallarından biri olan semt pazarları, çiftçiler için önemli bir gelir kaynağı olmasının yanı sıra, alıcılara da ürünleri taze ve uygun fiyatla satın alma olanağı sunmaktadır. Bu nedenle semt pazarlarının fiziki altyapısının iyileştirilerek daha modern bir yapıya kavuşturulması, alıcı ve satıcı memnuniyetinin sağlanması açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Semt pazarı,
• yerel çiftçi,
• doğrudan pazarlama,
• tarımsal pazarlama

Opinions and Satisfaction of Farmers Selling their Products in the Farmers' Market: The Case of Gerze District of Sinop Province, Turkey

Öz

The purpose of the research was to reveal the opinions and satisfaction levels of farmers about the market and also to offer solutions to problems. The research data were obtained through a survey from 68 local farmers selling agricultural products in the farmers market established on Fridays in the town of Gerze, Sinop province in the Blacksea Region of Turkey. The results of the research showed that most of the farmers (91.2%) use the income earned from the market to provide a living for the family. 66.2% of the farmers consume products that are not sold in the market in their own homes. The main opinions of the farmers about the market were the difficulty of marketing in winter months (92.7%), exhausting marketing operations (91.2%), and competition with big sellers from outside the district due to low product range (85.3%). According to the farmers, the important problems were the open boundary of the marketplace (30.9%), the noisy market condition (22.1%), and the lack of parking facilities in the farmers' market (19.1%). Farmers' markets, one of the direct marketing channels, are an important source of income for farmers and offer buyers the opportunity to buy products fresh and at affordable prices. For this reason, it is important to improve the physical infrastructure of the farmers' markets and to make them more modern in terms of ensuring buyer and seller satisfaction.

Anahtar Kelimeler

• Farmers
• local farmer
• direct marketing
• agricultural marketing

Kaynakça

1. Adanacıoğlu, H., 2017. Tarımsal doğrudan pazarlama girişimlerinin dünyadaki gelişimi: Türkiye açısından bir değerlendirme. IV. International Balkan and Near Eastern Social Sciences Congress Series, 8-9 April, Russe/Bulgaria, pp. 733-745.
2. Akbaş, F., 2019. Anadolu’daki semt pazarlarına bir örnek: Salihli (Manisa) semt pazarları. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dergisi, 1(1): 17-30.
3. Akbulut, Ö., Yıldız, N., 1999. İstatistik Analizlerde Temel Formüller ve Tablolar. Aktif Yayınevi, Erzurum. Akçi, Y., 2015. Alternatif alışveriş mekânı olan geleneksel semt pazarlarının yapısı, işleyişi ve sorunlarının incelenmesi (Adıyaman örneği). Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(17): 229-247.
4. Aliağaoğlu, A., 2012. Balıkesir şehrinde haftalık pazarlar: Çekicilikler ve sorunlar. Doğu Coğrafya Dergisi, 17(27): 43-72.
5. Anonim, 2021a. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu, (https://data.tuik.gov.tr/ Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi -Sonuclari-2020-37210), (Erişim tarihi: 17.02.2021).
6. Anonim, 2021b. Gerze Hakkında. Gerze Belediyesi, (http ://www.gerze.bel.tr/sayfa/gerze-hakkinda/), (Erişim tarihi: 17.02.2021).
7. Anonim, 2021c. Semt Pazarı Kayıtları. Gerze Belediyesi.
8. Anonim, 2021d. Ulusal Eğitim İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu, (https://biruni.tuik.gov.tr/medas/? kn=130&locale=tr), (Erişim tarihi: 17.02.2021).

9. Arıcı, F., 2019. Üretici, tüketici ve sürdürülebilirliği açısından üretici pazarı değerlendirmesi: Yalova köylü üretici pazarı. Türk Coğrafya Dergisi, 72: 35-44.
10. Can, B.A., Ünal, M., 2016. Semt pazarcıları ve pazarlama yapıları: Kocaeli ili merkez ilçe örneği. XII. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi, 25-27 Mayıs, Isparta, s. 553-562.
11. Çalışkan, V., 2007. Kentsel mekan kullanımındaki farklılıklar üzerine bir yaklaşım: Bursa ve Çanakkale’nin periyodik (haftalık) pazarlarından örnekler. Doğu Coğrafya Dergisi, 12(18): 49-78.
12. Demir, G.K., 2018. Mekân-Zaman-İnsan ilişkisi bağlamında 21. yüzyılda pazarlar. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(40): 63-74.
13. Gavcar, E., Uçma, T., Köroğlu, Ç., 2006. Seyyar pazar esnafının sorunları ve çözüm önerileri (Muğla ili örneği). İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(9): 133-142.
14. Kesik, O.A., Yanık, M.E., Aydınoğlu, A.Ç., 2018. Erzincan halk pazarlarının kültürel ve ekonomik coğrafya özelliklerinin belirlenmesinde mekânsal analiz yöntemlerinin kullanılması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(Özel Sayı): 501-521.
15. Koday, S., Çelikoğlu, Ş., 2011. Geleneksel alışveriş mekânlarına bir örnek: Bartın kadınlar pazarı (Galla Bazarı). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2): 243-262.
16. Özgüç, N., Mitchell, W.A., 2000. Şehirlerin alternatif alışveriş mekânları: İstanbul’da haftalık pazarlar. Tasarım Kuram, 1(2): 35-58.
17. Özüdoğru, M., Ar, A.A., 2018. Halk pazarı ortamında alıcı ve satıcı davranışları ve karşılıklı uygulanan pazar stratejileri üzerine nitel bir araştırma. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6: 113-119.
18. Serçinoğlu, O., Bektaş, V., 2014. Ülkemizde yaş meyve, sebze ve süt ürünleri pazarlama kanalları içinde küçük aile işletmelerinin yeri ve üretici pazarları modelinin değerlendirilmesi. Ulusal Aile Çiftçiliği Sempozyumu, 30-31 Ekim, Ankara, s. 16-20.
19. Tan, H.G., 2020. Pazaryerinden: Üretici pazarları ağları, etkileri ve dönüştürücü süreçleri. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 40(1): 163-195.
20. Yulafçı, A., Cinemre, H.A., 2007. Çarşamba Ovasında yaş meyve ve sebze pazarlama sorunları ve çözüm önerileri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 22(3): 260-268.