Katılım Finans Sektörüne Yönelik “Sürdürülebilirlik” ve “Sosyal Sorumluluk, Çevre ve Yönetişim (ESG)” konulu Standart ve Rehberler Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışma, "sürdürülebilirlik" ve "Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ESG)" kriterlerinin katılım finanse ilişkisi üzerinde durmaktadır. Katılım finans, etik finans, yeşil finans ve sosyal sorumlu finans gibi sürdürülebilirlikle ilişkili kavramlarla uygunluk arz etmektedir. ESG kriterleri, şirketlerin çevresel etkilerini, sosyal sorumluluklarını ve yönetişim yapılarını analiz etmeyi sağlar. Bu çerçevede katılım finans sektörüne özgü gerek sürdürülebilirlik gerekse ESG kriterlerine yönelik çeşitli standart ve rehberler geliştirilmiştir. Çalışma, bu standartların ve rehberlerin küresel ölçekteki gelişimini ve katılım finans ile sürdürülebilir kalkınma amaçları arasındaki ilişkiyi değerlendirmektedir. Ayrıca, AAOIFI, IFSB ve CIBAFI gibi kurumların sürdürülebilirlik rehberleri ve İslam Kalkınma Bankası'nın tematik sukuk (yeşil, sosyal, sürdürülebilir vb.) çerçeveleri gibi örneklere de yer verilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular, ESG standartlarının daha etkin uygulanması için uluslararası işbirliği, dijital dönüşüm ve kapasite geliştirme/eğitim gibi politika önerilerini içermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Katılım Finans
• Sürdürülebilirlik
• Standart ve Rehberler
• ESG Kriterleri

An Evaluation of Standards and Guidelines on "Sustainability" and "Environmental, Social, and Governance (ESG)" in the Islamic Finance Sector

Öz

This study focuses on the relationship between "sustainability" and "Environmental, Social, and Governance (ESG)" criteria in the context of Islamic finance. Islamic finance aligns with sustainability-related concepts such as ethical finance, green finance, and socially responsible finance. ESG criteria enable the analysis of companies' environmental impacts, social responsibilities, and governance structures. In this context, various standards, guidelines and technical notes specific to sustainability and ESG criteria in the Islamic finance sector have been developed. The study evaluates the global development of these standards and guidelines and their relationship to participation finance and the Sustainable Development Goals (SDGs). Additionally, it highlights examples such as the sustainability guidelines by institutions like AAOIFI, IFSB and CIBAFI and the thematic sukuk (sustainability, green, social etc.) frameworks of the Islamic Development Bank (IsDB). The findings of the study include policy recommendations for the more effective implementation of ESG standards, emphasizing international collaboration, digital transformation, and capacity building/training.

Anahtar Kelimeler

• Islamic Finance
• Standards and Guidelines
• Sustainability
• ESG

Kaynakça

1. AAOIFI. (2009). Governance Standard for Islamic Financial Institutions No. 7: Corporate Social Responsibility, Conduct and Disclosure for Islamic Financial Institutions. AAOIFI, Manama, Bahrain.
2. AAOIFI. (2019). Code of Ethics for Islamic Finance Professionals. https://aaoifi.com/wp-content/uploads/2021/01/00-AAOIFI-Code-of-Ethics-for-Islamic-finance-Professionals-Final-Standard-Issued-CS.pdf
3. AAOIFI. (2023). AAOIFI Governance Standard (GS) 16: Institutional Framework for the Implementation of Ethics. AAOIFI, Manama, Bahrain.
4. ADB. (2022). Unlocking Islamic Climate Finance. Asian Development Bank. https://www.adb.org/publications/unlocking-islamic-climate-finance
5. BCBS. (2022). Principles for the effective management and supervision of climate-related financial risks. Bank for International Settlements. https://www.bis.org/bcbs/publ/d532.pdf
6. Bursa Malaysia. (2015). This Sustainability Reporting Guide. Bursa Malaysia Securities Berhad.
7. CASEM. (2023). ESG Nedir? https://www.casem.com.tr/esg-nedir/
8. CIBAFI. (2022). Sustainability Guide for Islamic Financial Institutions (IFIs): Guideline for Islamic Banks. CIBAFI. https://www.cibafi.org/images/FI164-CIBAFI%20Sustainability%20Guide%20ENG%20-%20Highlights_Final.pdf

9. CIBAFI. (2023). Greenhouse Gas Measurement Tools in the Context of Islamic Finance: A comprehensive review of existing methodologies. https://www.cibafi.org/images/FI208-A%20comprehensive%20review%20of%20existing%20methodologies.pdf
10. CIBAFI. (2024a). CIBAFI Briefing on Resilience and Responsibility: The Strategic Imperative of Sustainability Standards in Islamic Finance. CIBAFI. https://cibafi.org/Files/L1/Content/CI2284-English.pdf
11. CIBAFI (Director). (2024b). CIBAFI Webinar on: “Unveiling the CIBAFI Greenhouse Gas Measurement Tool” [Video recording]. https://www.youtube.com/watch?v=04XMx8DvCrQ
12. CIBAFI. (2024c). The Certified Specialist Certified in Islamic Sustainability Management. https://www.cibafi.org/Files/L1/Content/CI2253-The%20Certified%20Specialist%20in%20Islamic%20Sustainability%20Management.pdf
13. CIBAFI/IFSB/AAOIFI. (2023). Roadmap for Islamic Sustainable Finance: Islamic Finance Infrastructure Organizations’ Declaration. AAOIFI, CIBAFI, IFSB. https://cibafi.org/images/FI213-IILM_IFIO_Declaration_Layout_Draft6_v1%202.pdf
14. GIFIIP. (2024). Massive Open Online Course: Islamic Finance for Sustainable Development Goals. https://gifiip.org/service/massive-open-online-course/
15. GRI. (2024). The global standards for sustainability impacts. https://www.globalreporting.org/standards/
16. ICD. (2024). IsDB Group at COP29. https://www.isdb.org/cop28/icd
17. IFSB. (2018). IFSB-22: Revised Standard on Disclosures to Promote Transparency and Market Discipline for Institutions Offering Islamic Financial Services [Banking Segment]. IFSB.
18. ISDB. (2019). Sustainable Finance Framework. https://www.isdb.org/sites/default/files/media/documents/2019-11/IsDB%20Sustainable%20Finance%20Framework%20%28Nov%202019%29.pdf
19. IsDB/ICMA/LSEG. (2024). Guidance on Green, Social and Sustainability Sukuk. https://www.icmagroup.org/assets/documents/Sustainable-finance/ICMA-IsDB-LSEG-Guidance-on-Green-Social-and-Sustainability-Sukuk-April-2024.pdf
20. Kalaycı, M. & Cevherli, F. (2024). Katılım Bankacılığı ve Sürdürülebilirlik: Finansal Dönüşümde İkili Etki. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 39, 135–150.
21. KGK. (2023a). Soru ve Cevaplarla Sürdürülebilirlik Raporlaması. Kamu Gözetim Kurumu. https://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/Sustainability/Soru_ve_Cevaplarla_Surdurulebilirlik_Raporlamasi_30_05_2023__.pdf
22. KGK. (2023b). Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/12/20231229M1-9.pdf
23. Mohd Zain, F. A., Muhamad, S. F., Abdullah, H., Sheikh Ahmad Tajuddin, S. A. F., & Wan Abdullah, W. A. (2024). Integrating environmental, social and governance (ESG) principles with Maqasid al-Shariah: A blueprint for sustainable takaful operations. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 17(3), 461–484. https://doi.org/10.1108/IMEFM-11-2023-0422
24. OECD. (2023). Çok Uluslu Şirketler için Sorumlu İş Yönetimine ilişkin OECD Rehberi. OECD Publishing. https://www.oecd-ilibrary.org/finance-and-investment/cok-uluslu-sirketler-icin-sorumlu-is-yonetimine-iliskin-oecd-rehberi_8a1fb939-tr
25. Sairally, B. S. (2015). Integrating Environmental, Social and Governance (ESG) Factors in Islamic Finance: Towards the Realisation of Maqasid al-Shariah. ISRA International Journal of Islamic Finance, 7(2), 145–154.
26. T. C. Ticaret Bakanlığı. (2024a). Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi. https://ticaret.gov.tr/dis-iliskiler/yesil-mutabakat/surdurulebilir-finansman/kurumsal-surdurulebilirlik-raporlama-direktifi
27. T. C. Ticaret Bakanlığı. (2024b). Taksonomi. https://ticaret.gov.tr/dis-iliskiler/yesil-mutabakat/surdurulebilir-finansman/taksonomi
28. T. C. Ticaret Bakanlığı. (2024c). Yeşil Mutabakat: Genel Bilgi. https://ticaret.gov.tr/dis-iliskiler/yesil-mutabakat/genel-bilgi
29. TC Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi. (2022). Katılım Finans Strateji Belgesi (2022-2025). TC Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi. https://www.cbfo.gov.tr/sites/default/files/2022-10/cumhurbaskanligi-finans-ofisi-katilim-finans-strateji-belgesi.pdf
30. UN. (2024). Türkiye Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları. https://turkiye.un.org/tr/sdgs
31. UN Global Compact / UNEP FI. (2004). Who Cares Wins: Connecting Financial Markets to a Changing World. UN Global Compact / UNEP FI.
32. UNEP FI / UN Global Compact. (2018). Sorumlu Yatırım İlkeleri. UNEP FI and UN Global Compact. https://www.borsaistanbul.com/Files/pri-guide-in-turkish.pdf
33. UNEP FI, IsDB & CIBAFI. (2023). Mobilising Islamic Banking for Climate Action. United Nations Environment Programme Finance Initiative, Bahrain.
34. United Nations. (1987). Our Common Future: Development and International Economic Co-operation: Environment. The World Commission on Environment and Development, Oxford.
35. WBG/SCM. (2019). Islamic Green Finance Development, Ecosystem and Prospects. https://documents1.worldbank.org/curated/en/591721554824346344/pdf/Islamic-Green-Finance-Development-Ecosystem-and-Prospects.pdf?utm_source=chatgpt.com