Tarım Sektöründe Sürdürülebilirlik ve Tarımsal Sulamanın Önemi

Öz

Küresel iklim değişikliği tarımsal üretimin en büyük tehditlerinden biri olup, ülkemizin de içinde bulunduğu Akdeniz iklim kuşağında etkileri yoğun hissedilmektedir. Kuraklık, aşırı hava olayları ile su ve toprak kalitesinin bozulması, tarımsal üretim miktarı ve kalitesini azaltarak, gıda güvenliği açısından ciddi riskler oluşturmaktadır. İklim değişikliğinin özellikle su, enerji ve gıda döngüsünü etkileyeceği dikkate alındığında, sürdürülebilir tarım ve su kaynaklarının etkin yönetimi büyük önem taşımaktadır. Bundan hareketle, bu çalışmada tarımda sürdürülebilirlik ve tarımsal sulama eşanlı ele alınmaktadır. Ayrıca, çalışmada tarımsal sulamada verimliliğin artırılmasına yönelik mevcut durum ve uygulanan politikalar ile bu alana yönelik öneriler sunulmaktadır. Su kaynaklarının etkin kullanımının sağlanabilmesi için, su israfının önlenmesi, atık suyun değerlendirilmesi, havza bazlı yönetim yaklaşımının benimsenmesi, doğru ürün seçimleriyle sulama stratejilerinin belirlenmesi ve modern sulamanın yaygınlaştırılması öne çıkan öneriler arasında yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilirlik
• Tarımda Sürdürülebilirlik
• Tarımsal Sulama

Sustainability in Agriculture and the Importance of Agricultural Irrigation

Öz

Global climate change is one of the biggest threats to agricultural production and its effects are intensely observed in the Mediterranean climate zone, including Türkiye. Drought, extreme weather events and deterioration of water and soil quality reduce the quantity and quality of agricultural production and pose a serious risk to food security. Based on its effects on water, energy and food nexus, sustainable agriculture and water management are of great importance. In this study, sustainability in agriculture and agricultural irrigation are analyzed simultaneously. In addition, the study presents the current situation and policies implemented to increase efficiency in agricultural irrigation as well as recommendations for future policy options. Preventing water waste, utilizing wastewater, adopting a basin-based management approach, determining irrigation strategies with the right crop choices and expanding modern irrigation are among the prominent recommendations to ensure effective use of water resources.

Anahtar Kelimeler

• Sustainability
• Sustainable Agriculture
• Agricultural Irrigation

Kaynakça

1. Demirhan, A. ve Bayraktar, S.S. (yayınlanma aşamasında), The Impact of Temperature and Precipitation on Wheat Production in Türkiye, Proceedings of the Irving Fisher Committee Workshop on “Addressing climate change data needs: the global debate and central banks' contribution”, IFC Bulletin.
2. Demirhan, A. ve Bayraktar, S.S. (2024), İklim Değişikliği ve Gıda Enflasyonu, Merkezin Güncesi.
3. DSİ (2023), DSİ 2022 Yılı Faaliyet Raporu, Ankara.
4. DSİ (2024), DSİ 2023 Yılı Faaliyet Raporu, Ankara.
5. Falkenmark, M., Lundqvist, J., & Widstrand, C. (1989). Macro-scale water scarcity requires microscale approaches. Natural Resources Forum. 13(4): 258–267.
6. Field, C.B., V.R. Barros, D.J. Dokken, K.J. Mach, M.D. Mastrandrea, T.E. Bilir, M. Chatterjee, K.L. Ebi, Y.O. Estrada, R.C. Genova, B. Girma, E.S. Kissel, A.N. Levy, S. MacCracken, P.R. Mastrandrea, and L.L. White (eds.)]. IPCC (2014). Climate Change 2014: Impacts, Adaptation, and Vulnerability. Part A:Global and Sectoral Aspects. Contribution of Working Group II to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA: Cambridge University Press
7. Gao, D., Chen A.S. ve Memon, F.A. (2024), A Systematic Review of Methods for Investigating Climate Change Impacts on Water-Energy-Food Nexus. Water Resources Management 38.1: 1-43.
8. Kalkınma Bakanlığı (2018), Su Kaynakları Yönetimi ve Güvenliği Özel İhtisas Raporu, Ankara

9. MGM (2024), 2023 Yılı İklim Değerlendirmesi, Ankara.
10. Mohtar, R.H. (2017). Climate Change and the Water-energy-food Nexus in the MENA Region. OCP Policy Center.
11. Pardoe, J., Conway, D., Namaganda, E., Vincent, K., Dougill, A. J., & Kashaigili, J. J. (2017). Climate change and the water–energy–food nexus: insights from policy and practice in Tanzania. Climate Policy, 18(7), 863–877. https://doi.org/10.1080/14693062.2017.1386082
12. Tarım ve Orman Bakanlığı (2023), Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2033), Ankara.
13. Tarım ve Orman Bakanlığı (2019), Konya Kapalı Havzası Sektörel Su Tahsis Planı Hazırlanması Projesi, İstanbul. Erişim adresi https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/Belgeler/Havza%20H%C4%B0E-Sunumlar/Konya%20Kapal%C4%B1%20Havzas%C4%B1%20Sekt%C3%B6rel%20Su%20Tahsis%20Plan%C4%B1.pdf. Erişim tarihi: 6 Ocak 2025.
14. Tarım ve Orman Bakanlığı (2018), Seyhan Havzası Sektörel Su Tahsis Planı. Erişim adresi https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/Belgeler/SEKT%C3%96REL%20SU%20TAHS%C4%B0S%20PLANLARI%2028.12.2022/Seyhan%20Havzas%C4%B1%20Sekt%C3%B6rel%20Su%20Tahsis%20Plan%C4%B1/Seyhan%20Havzas%C4%B1%20Sekt%C3%B6rel%20Su%20Tahsis%20Plan%C4%B1%20Y%C3%B6netici%20%C3%96zeti.pdf. Erişim tarihi: 6 Ocak 2025.
15. Türkeş, M, Koç, T & Sarış, F. (2007). Türkiye’nin Yağış Toplamı ve Yoğunluğu Dizilerindeki Değişikliklerin ve Eğilimlerin Zamansal ve Alansal Çözümlemesi. Coğrafi Bilimler Dergisi, 5(1), 57-73. https://doi.org/10.1501/Cogbil_0000000073. Türkeş, M. (1999). Vulnerability of Turkey to Desertification With Respect to Precipitation and Aridity Conditions. Turkish Journal of Engineering and Environmental Sciences. Tübitak, Ankara.
16. Türkeş, M. (2021). Türkiye’nin Su İklimi, İklim Değişikliği ve 2019-2020 Kuraklığı. EKOIQ, 92, 90-97.
17. UN. (2020). World Water Development Report 2020.Erişim adresi https://www.unwater.org/publications/world-water-development-report-2020/ Erişim tarihi: 28 Kasım 2024. Erişim tarihi: 6 Ocak 2025.