Şiirin Ontolojisi: Heidegger ve Derrida Geriliminde Bir Ara-Mekân

Yıl 2026, Sayı: 46, 85 - 107, 26.01.2026

İbrahim Günaydın

https://doi.org/10.64985/tybakademi.1710995

Öz

Makale, Martin Heidegger ile Jacques Derrida’nın şiir ve anlam konusundaki yaklaşımları arasındaki gerilimin, şiir teorisine nasıl yeni bir derinlik kazandırdığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. İnceleme alanını, Heidegger’in varlık anlayışı çerçevesinde şekillenen dil felsefesi ile Derrida’nın yapı bozumcu (Déconstruction) yaklaşımının, şiirsel dil bağlamında karşılaştırılması oluşturmaktadır. Yöntem olarak metinler arası karşılaştırmalı analizle birlikte eleştirel metin çözümlemesi benimsenmiştir. Şiirin, Heidegger ve Derrida’nın görüşleri arasındaki gerilimi aşan bir ara-mekân sunduğu öne sürülmektedir. Bu bağlamda ara-mekân kavramı, şiirin felsefi işlevini sabit bir anlama indirgemeyen; aksine anlam ile anlamın yokluğu, varlık ile yokluk, sessizlik ile söz, açığa çıkış ile erteleniş arasındaki gerilimli alan olarak konumlanmaktadır. Ortaya konan bu tespit, şiirin post-metafizik çağda dil, varlık ve hakikat sorularıyla kurduğu benzersiz ilişkiyi görünür kılmakta ve şiir teorisi üzerine yeni tartışmalara kapı aralamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Heidegger , Derrida , Ontoloji , Şiirsel Dil , Ara-Mekân

The Ontology of Poetry: An In-Between Space in the Tension between Heidegger and Derrida

Öz

The article aims to reveal how the tension between Martin Heidegger’s and Jacques Derrida’s approaches to poetry and meaning adds a new depth to poetry theory. The scope of the study involves a comparative analysis of Heidegger’s philosophy of language -shaped by his understanding of Being- and Derrida’s deconstructive approach, specifically in the context of poetic language. The methodology combines intertextual comparative analysis with critical textual interpretation. It is proposed that poetry offers an inter-space (interstice) that transcends the tension between Heidegger and Derrida. In this context, the notion of inter-space is positioned as a field of tension that does not reduce the philosophical function of poetry to fixed meaning; rather, it unfolds between meaning and the absence of meaning, being and non-being, silence and speech. This observation makes visible poetry’s unique relationship with the questions of language, being, and truth in the post-metaphysical era, and opens new avenues for discussions in poetry theory.

Anahtar Kelimeler

Heidegger , Derrida , Ontology , Poetic Language , In-Between Space

Kaynakça

• Derrida, J. (1976). Of grammatology (Çev. G. C. Spivak). Johns Hopkins University Press.
• Derrida, J. (1982). Margins of philosophy (Çev. A. Bass). University of Chicago Press.
• Derrida, J. (1986). Parages. Paris: Galilée.
• Derrida, J. (1992). “This strange institution called literature: An interview with Jacques Derrida”. D. Attridge (Ed.), Acts of literature (ss. 33-75). Routledge.
• Derrida, J. (1993). Aporias (Çev. T. Dutoit). Stanford University Press.
• Derrida, J. (1993). Khôra (Çev. T. Dutoit). Stanford University Press.
• Derrida, J. (1995). “Che cos’è la poesia?”, Points...: Interviews, 1974-1994 (ss. 288-299). Stanford University Press.
• Derrida, J. (2005). Sovereignties in Question: The Poetics of Paul Celan. Fordham University Press.
• Derrida, Signéponge (1988).
• Gadamer, H.-G. (2013). Truth and method (Çev. J. Weinsheimer & D. G. Marshall). Bloomsbury Academic.
• Heidegger, M. (1936). “Hölderlin und das Wesen der Dichtung”, Erläuterungen zu Hölderlins Dichtung. (ss. 33-48). Klostermann.
• Heidegger, M. (1962). Being and time (Çev. J. Macquarrie & E. Robinson). Harper Perennial.
• Heidegger, M. (1967). “Bauen, Wohnen, Denken”. Vorträge und Aufsätze II (ss. 19–36). Neske.
• Heidegger, M. (1967). “Platons Lehre von der Wahrheit”. Wegmarken (2. Baskı, ss. 203-238). Vittorio Klostermann.
• Heidegger, M. (1967). Wegmarken (GA 9). Vittorio Klostermann.
• Heidegger, M. (1985). Unterwegs zur Sprache (GA 12). Vittorio Klostermann. (Orijinal baskı 1959).
• Heidegger, M. (1989). Beiträge zur Philosophie (Vom Ereignis). Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann.
• Heidegger, M. (2001). Zur Sache des Denkens. Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann.
• Heidegger, M. (2002). “The origin of the work of art” (J. Young & K. Haynes, Çev.). J. Young & K.
• Haynes (Eds.), Off the beaten track (ss. 1–56). Cambridge University Press.
• Jakobson, R. (1960). “Linguistics and poetics”, Style in language (Ed. T. A. Sebeok). (ss. 350-377). MIT Press.
• Kristeva, J. (1984). Revolution in poetic language (Çev. M. Waller). Columbia University Press.
• Plato. (2008). Timaeus (Çev. D. J. Zeyl). Hackett Publishing Company.
• Ricoeur, P. (1978). The rule of metaphor: Multi-disciplinary studies of the creation of meaning in language (Çev. R. Czerny with K. McLaughlin & J. Costello). University of Toronto Press.
• Ricoeur, P. (1985). Time and narrative. Cilt 1. (Çev. K. McLaughlin & D. Pellauer, Çev.). University of Chicago Press.
• Saussure, F. de. (1959). Course in general linguistics (Çev. W. Baskin, Trans.). Philosophical Library.