Ahmed Taibaoui’nin “Bay Hiçkimse’nin Kayboluşu” Romanında Habitus ve Kimliksizleşme

Öz

Bu çalışma, Ahmed Taibaoui’nin (Tîbâvî-طيباوي) Bay Hiçkimsenin Kayboluşu romanında bireyin bulunduğu sosyal çevrenin onun yaşamına ve davranış normlarına etkisini ele alarak kimliksizleşme ve toplumsal çürüme olgusunu incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bakımdan çalışma, metin analizi yöntemiyle romanı değerlendirmektedir. Çalışma, Cezayir’i yakından bilen Pierre Bourdieu’nün toplumsal sistemlerin ve insanların davranış modellerinin oluşumu üzerine geliştirdiği habitus kavramına dayandırılmak suretiyle kuramsal bir temele oturtulmaktadır. Taibaoui, romanında bireyin etrafındaki dünyadan kopuşunu ve yaşadığı habitusa yabancılaşmasını, ayrıca benimsemediği bir düzende hayata tutunma çabasını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, yazar, İç Savaş sonrası Cezayir’in içinde bulunduğu dinamiklere hâkimiyetini hem bireyin iç dünyasında yaşadığı gelgitleri hem de toplumsal refleksleri bütün ayrıntılarıyla anlattığı kurgusunda, daha hayatının başlarında kimliğini yitiren bireyi bir toplumsal izdüşüm ögesi olarak merkeze koyar ve Cezayirlilerin ruhunu ve düşünce dünyasını sosyal, psikolojik, felsefi ve dini yönleriyle okuyucunun düşünmesine sevk eder.

Anahtar Kelimeler

• Ahmed Taibaoui
• Cezayir
• habitus
• kimliksizleşme
• kırık habitus

Etik Beyan

“Ahmed Taibaoui’nin “Bay Hiçkimse’nin Kayboluşu” Romanında Habitus ve Kimliksizleşme” adlı makalemde etik kurulu onayı gerektiren aşağıdaki maddelerden herhangi birinin dahil edilmediğini beyan ederim.

Habitus and Loss of Identity in Ahmed Taibaoui’s Novel “The Disappearance of Mr Nobody”

Öz

This study aims to examine depersonalisation and social decay by analysing the impact of an individual’s social environment on their life and behavioural norms in Ahmed Taibaoui’s (Tîbâvî-طيباوي) novel The Disappearance of Mr Nobody. To this end, the study evaluates the novel through textual analysis. The study is grounded in a theoretical framework based on Pierre Bourdieu’s concept of habitus, developed with a deep understanding of Algeria, and focused on the formation of social systems and patterns of human behaviour. In his novel, Taibaoui portrays the individual’s detachment from the world around him, his alienation from the habitus he inhabits, and his struggle to cling to life within an order he does not embrace. In conclusion, the author, through a narrative that meticulously details both the internal fluctuations within the individual’s psyche and societal reflexes, demonstrates mastery of the dynamics of post-Civil War Algeria. The narrative centres on the individual who lost their identity early in life as a social projection, prompting the reader to reflect on the spirit and intellectual world of Algerians from social, psychological, philosophical, and religious perspectives.

Anahtar Kelimeler

• Ahmed Taibaoui
• Algeria
• habitus
• loss of identity
• cleft habitus

Etik Beyan

I declare that any of the following items that require ethics committee approval are not included in the article “Habitus and Loss of Identity in Ahmed Taibaoui’s Novel “The Disappearance of Mr Nobody””

Kaynakça

1. Ageron, C. R. (1991). Modern Algeria – A History from 1830 to the Present (1th Edition). Trenton, N.J.: Africa World Press.
2. Bourdieu, P. (1977). Outline of a Theory of Practice. (Trans: R. Nice). Cambridge University Press.
3. Bourdieu, P. (1990). The Logic of Practice. (Trans: R. Nice). Stanford University Press.
4. Bourdieu, P. (1993). Sociology in question. (Trans: R. Nice). Sage Publications.
5. Bourdieu, P. (1991). Language and Symbolic Power. John B. Thompson (Ed.). (Trans. G. Raymond & M. Adamson). Polity Press.
6. Bourdieu, P. (2008). Sketch for a Self-Analysis. (Trans. R. Nice). The University of Chicago Press.
7. Bourdieu, P. & Wacquant, L. (2014). Düşünümsel Bir Antropoloji İçin Cevaplar. (Çev: N. Ökten). İletişim Yayınları.
8. Bûganût, R. (2022). Serdiyyetu’z-Zıll ve’l-Lâintimâ’i fî Rivâyeti İhtifâ’i’s-Seyyid Lâ Ehad li-Ahmed Tîbâvî. Dirâsâtun Mu‘âsıratun, 6(2), s. 466-477.

9. Deniz, F. (1992). Cezayir Nereye? - Geliyorum Diyen İslam Devrimi (1. Basım). Denge Yayınları.
10. Evans, M. & Phillips, J. (2007). Algeria: Anger of the Dispossessed. Yale University Press.
11. ez-Zehrâ, ‘Â. F. (2025). el-Ensâku’l-Mudmerra l’Igtırâbi’z-Zât ve Teşzîhâ fî Rivâyeti İhtifâ’i’s-Seyyid Lâ Ehad liAhmed Tîbâvî. Mecelletu’t-Tubna, 8(2), ss. 1511-1526.
12. Ford, J. (2021). Writing Black Decade: Conflict and Criticism in Francophone Algerian Literature. Lexington Books.
13. Forster, E. M. (2016). Roman Sanatı. (Çev: Ü. Aytür). Milenyum Yayınları.
14. Friedman, S. (2016). Habitus Clivé and the Emotional Imprint of Social Mobility. The Sociological Review, 64(1), pp.129-147. https://doi.org/10.1111/1467-954X.12280
15. Hafez, M. M. (2000). Armed Islamist Movements and Political Violence in Algeria. Middle East Journal, 54(4), 572–591.
16. Jenkins, R. (1992). Pierre Bourdieu (Key Sociologists). Routledge.
17. Jourdain, A. & Naulin, S. (2020). Pierre Bourdieu’nün Kuramı ve Sosyolojik Kullanımları. (Çev: Ö. Elitez). İletişim Yayınları.
18. Ka‘beş, R. (2022). Temessulâtu’l-Huviyye fî Rivâyeti İhtifâ’i’s-Seyyid Lâ Ehad li- Ahmed Tîbâvî. el-Âdâb, 22(1), ss. 282-306.
19. Konyalı, B. Ş. (2022). Edebi Mekânın Poetikası. Ketebe Yayınları.
20. Lefebvre, H. (2014). Mekânın Üretimi. (Çev: I. Ergüden). Sel Yayıncılık.
21. Maskan, A. (2014). Korsanlıktan Siyasal İslâm’a Cezayir’de Siyasal ve Toplumsal Değişim (1. Basım). Hitabevi Yayınları.
22. Martinez, L. (2000). The Algerian Civil War 1990-1998. Hurst & Company, London.
23. McDougall, J. (2017). A History of Algeria (1st Edition). Cambridge: Cambridge University Press.
24. Moran, B. (2013). Edebiyat Kuramları ve Eleştiri. İletişim Yayınları.
25. Naylor, P. C. (2015). Historical Dictionary of Algeria (4th Edition). Lanham: Rowman & Littlefield.
26. Palabıyık, A. (2011). Pierre Bourdieu Sosyolojisinde “Habitus”, “Sermaye” ve “Alan” Üzerine. Liberal Düşünce, 16(61-62), ss. 121-141.
27. Perger, N. (2024). Cleft Habitus in Handbook of Equality of Opportunity. M. Sardoč (Ed.). Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-55897-9_63.
28. Reay, D. (2004). It’s All Becoming a Habitus: Beyond the Habitual Use of Habitus in Educational Research. British Journal of Sociology of Education, (25)4, pp. 431-444, DOI:10.1080/0142569042000236934.
29. Roberts, H. (2006). Savaş Meydanı Cezayir 1988-2002 - Çökmüş Bir Rejime Dair İncelemeler (1. Basım). (Çev. Z. Savan). İstanbul: Kapı Yayınları.
30. Ruedy, J. (2005). Modern Algeria – The Origins and Development of a Nation (2nd Edition). İndiana University Press.
31. Sapiro, G. (2019). Edebiyat Sosyolojisi. (Çev: E. C. Gürcan). Doğu Batı Yayınları.
32. Stora, B. (2001). Algeria 1830-2000 A Short History (1st Edition). Cornell University Press.
33. Swartz, D. (2022). Kültür ve İktidar – Pierre Bourdieu’nün Sosyolojisi. (Çev: E. Gen). İletişim Yayınları.
34. Taibaoui, A. (2025). Bay Hiç Kimsenin Kayboluşu. (Çev: K. Karasu). Livera Yayınevi.
35. Tolstoy, L. (2016). Bütün Mutluluklar Birbirine Benzer – Aforizmalar. (Çev: C. Alay). Aylak Adam.
36. Willis, M. J. (2022). Algeria: Politics and Society from the Dark Decade to the Hirak. Hurst & Company.