YAZININ GÖRSEL İMGEYE DÖNÜŞÜM SÜRECİNDE SANAT

Öz

Bu çalışmada yazının bulunmasına ve ilk dönem yazı örneklerine kısaca değinilmiş ve sonrasında yazı imgesinin yer aldığı Rönesans Dönemi örnekleriyle devam edilmiştir. Ağırlıklı olarak yazının 20. yüzyıl sanatına yansımaları ve yazının görsel bir imgeye dönüşüm süreçleri incelenmiştir. 20. yüzyılın başlarında sanatsal anlamda atılan adımlar, alternatif oluşumlar, manifestolar ve toplumsal olaylar, sanatta yeni arayışları da beraberinde getirmiştir. Alternatif oluşumlarda ve sanat hareketlerinde, plastik, biçimsel ve estetik kaygılar yanında, düşünce ve düşüncenin sanat olduğu yönündeki görüşlerin ortaya çıktığı da gözlemlenmektedir. Düşünceyi aktarmanın yollarından biri de yazıdır, dolayısıyla 1960 sonrası sanatçıların yapıtlarında, performanslarında, bildirilerinde düşüncenin aktarımı çoğunlukla dilsel göstergelerin kullanımı aracılığıyla olmuştur. Metinde özellikle 1960’larda kurulan Sanat ve Dil Grubunun oluşum süreci, kavramsal sanat ideolojisinin ortaya çıkışıyla beraber sanatın nesnesizleşmesi üzerinde durularak, salt yazı kullanımının görsel bir değere dönüşümü vurgulanmıştır. Yazının sanatta plastik ve görsel bir değer olarak sanat tarihinde yer alması, sanatçıların yapıtlarındaki kavramsal bakış açılarıyla incelenerek, öznel yaklaşımları açısından da değerlendirmeye gidilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yazı İmgesi
• Kavramsal Sanat
• Sanat ve Dil Grubu
• Güncel Sanat

ART IN THE PROCESS OF TRANSFORMATION OF WRITING INTO VISUAL IMAGE

Öz

Abstract: In this study ,the discovery of writing and the first period writing samples were mentioned, and after that continued with the examples of the writing image of the Renaissance period. Mostly, the reflections of writing on 20th century art and the processes of transforming writing into a visual image were examined. At the beginning of the 20th century, the steps taken in the artistic sense, alternative formations, manifestos and social events led to new searhes in art. It is observed that in alternative formations and art movements, besides plastic, formal and esthetic concerns ,opinions that thought and thought are art have occured. One of the ways of transerring thought is writing, for this reason the conveyance of thought in the works, performance and statements of artists after 1960 was mostly through the use of linguistic signs. In the text, the formation process of the Art and Language Group (Art&Language) which was formed in the 1960’s and the de-objectification of art with the occurence of the Conceptual Art ideology the transformation of pure writing into a visual value is emphasized. The fact that writing takes place in the history of art as a plastic and visual value that has been examined from the conceptual perspectives of the works of the artists and evaluated in terms of their subjective approaches.

Anahtar Kelimeler

• art and language group
• text image
• art and writing
• text art

Kaynakça

1. Akay, A. (1999). Yapıbozma ve plastik sanatlar. Toplum Bilim, 10, 13-23.
2. Anonim. (2010, 18 Şubat). Osmanlı hat sanatı. Turkey İstanbul Resim, Fotoğraf ve Video Galerisi. https://bit.ly/3rfBzCM
3. Anonim. (2015, 21 Şubat). At the Guggenheim, a march through on Kawara’s Take on Time. Artsy. https://bit.ly/3n1jIMC
4. Anonim. (2016, 19 Mayıs). Andy Warhol “Brillo Boxes”. Wertical. https://bit.ly/3rfO8Op
5. Anonim. (2019, 24 Temmuz). Everyone I have ever slept with 1963-1995- Tracey Emin. Diken. https://bit.ly/3IT5OFe
6. Anonim. (2022, 21 Haziran). Masterpiece by Roy Lichtenstein. Lichtensteinpaintings. https://bit.ly/3zCUbkr
7. Anonim. (tarihsiz). Del dada al surrealismo Zurich. Europeana. https://bit.ly/2tEoEPb
8. Antik Dönem Çin Mühür Yazısı. (2021, 13 Haziran). Wikipedia içinde. https://bit.ly/3uhft4v

9. Antmen, A. (2008). 20. Yüzyıl Batı sanatında akımlar. Sel Yayıncılık.
10. Arkeofili. (2019, 16 Temmuz). Hiyeroglif yazısının çözülmesini sağlayan Rosetta Taşı nedir? Arkeofili. https://bit.ly/3zTD7qy
11. Artbasel. (2017). One million years, 1999. https://bit.ly/394qZmE
12. Atakan, N. (1998). Arayışlar resimde ve heykelde alternatif akımlar. Yapı Kredi.
13. Ateş, S. (2021, 1 Ağustos). Yüzlerin ötesinde olan kadınlar ‘Allah’ın Kadınları’/Shirin Neshat. Sanatkaravanı. https://bit.ly/36TScqg
14. Berger, J. (2004). Görme biçimleri. (Y. Salman Çev.). Metis.
15. Clark, T. (2011). Sanat ve propaganda. (E. Hoşcusu Çev.). Ayrıntı
16. Derrida, J. (2013). Önemsizin arkeolojisi. (A. Utku ve M. Erkan Çev.). Otonom.
17. Derrida, J. (2017). Gramatoloji. (İ. Birkan Çev.). Bilgesu.
18. Duchamp, M. (1917). Çeşme. Wikipedia. https://bit.ly/32MMKcA
19. Foucault, M. (2001). Bu bir pipo değildir. (S. Hilav Çev.). Yapı Kredi.
20. Gallagher, P. (2011, Eylül 13). Richard Hamilton: ‘Father of Pop Art’ has Died. Dangerousminds. https://bit.ly/3N64W1V
21. Giderer, H. E. (2003). Resmin sonu. Ütopya.
22. Gombrich, E. H. (2007). Sanatın öyküsü. (E. Erduran ve Ö. Erduran Çev.). Remzi.
23. Günen, M. (2016, 25 Aralık). Kavranan kavramsal sanat 1. Kitaptansanattan. https://bit.ly/3QlVBpw
24. İpşiroğlu, N. ve İpşiroğlu, M. (2009). Sanatta devrim. Hayalbaz.
25. Jean, G. (2010). Yazı insanlığın belleği. (N. Başer Çev.). Yapı Kredi.
26. Kalkan, K. N. (2018, 1 Ocak). Jan vanEyck- Arnolfini’nin Evlenmesi. Tarihli sanat. https://bit.ly/2LiUYfr
27. Kalkan, K. N. (2018, 18 Temmuz). Marat’ın Ölümü- Jaques-Lous David. Tarihli sanat. https://bit.ly/2FvILSe)
28. Kruger, B. (1986). Untitled (We don’t need another hero). Wikiart. https://bit.ly/2Q7m386
29. Kuspit, D. (2006). Sanatın sonu. (Y. Tezgiden Çev.). Metis.
30. Leppert, R. (2002). Sanatta anlamın görüntüsü. (İ. Türkmen Çev.). Ayrıntı.
31. Magritte, R. (1929). The Treachery of Images. https://bit.ly/2EFPMzD
32. Ninova, Ü. (2017, 11 Şubat). Foucault’nun piposu ve Berger’in görme biçimleri. Gaiadergi. https://bit.ly/3s243z0
33. Oktay, G. (2017). Günümüz sanatında yazının plastik bir dil olarak dışavurumsal kullanımı. (Sanatta yeterlik tezi) Marmara Üniversitesi.
34. Ponty, M. M. (2014). Algılanan dünya. (Ö. Aygün Çev.). Metis.
35. Potthast L. (2019, Şubat 21). “We Will No Longer Be Seen and Not Heard” Barbara Kruger’s Imagery and Hollywood’s Gender Inequity. NationalMuseum. https://bit.ly/35GeLDT
36. Rüstem, A. (2014, 11 Şubat). Sergi incelemeleri No: 5 MarcQuinn-Aklın Uykusu. https://bit.ly/2FxgWsX
37. Sarup, M. (2014). Post-Yapısalcılık ve postmodernizm. (A. Güçlü Çev.). Pharmakon.
38. Seankelly. (2021, 7 Nisan). Joseph Kosuth. SKNY. https://bit.ly/2Q6WyE0
39. Stevens, D. H. (2010, 1 Şubat). Guillaume Apollinaire-Calligrams. Graphicdesignresearch. https://bit.ly/3O0RiOI
40. Şahiner, R. (2015). Çağdaş sanatta temsiliyet krizi. Ütopya.
41. Şahiner, R. (Ed). (2020). Sanatta post-nesne ve post-insan. Ütopya.
42. Vera, Ç. ve İlgiç, S. (2022, 1 Mart). Israr: Duvar üzerine duvar koymak. İstanbulberlin. https://bit.ly/3xI5hCk
43. Weiner, L. (1972). To See and Be Seen. Wikiart. https://bit.ly/2Nrj8GO
44. Whitham, G. ve Pooke G. (2018) Çağdaş sanatı anlamak. (T. Göbekçin Çev.). Hayalperest.
45. Yılmaz, M. (2012). Sanatçılar ve felsefe. Mehmet Yılmaz (Ed.), Sanatın günceli güncelin sanatı içinde (287-290). Ütopya.