Cittaslow Finike için Yavaş Tasarım İlkelerine Dayalı Yönlendirme Tasarımı Önerisi

Öz

Fast-food ve hızlı tüketim kültürüne karşıt bir akım olarak ortaya çıkan Yavaş Hareket, uluslararası boyutta ilgi gören güncel bir harekettir. Yavaş Hareketi’nin önemli bir ayağı olan Cittaslow, hızlı kent yaşamının etkilerine karşı her geçen gün yaygınlık kazanmaktadır. Çalışmanın temel amacı, Cittaslow ve Yavaş Tasarım yaklaşımlarına ilişkin mevcut bilgileri birlikte değerlendirerek Cittaslow birliğine üye Finike’deki yönlendirme tasarımına odaklanmak ve alternatif bir yönlendirme tasarımı önerisi geliştirmektir. Buna ek olarak, Cittaslow yaklaşımı ile Yavaş Tasarım ilkelerinin yönlendirme tasarımı kararlarıyla nasıl ilişkilendirilebileceği incelenmektedir. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde betimsel ve analitik yöntem kullanarak yerel ve çevresel özellikleri gözeten bütüncül bir görsel dil geliştirmeye yönelik öneriler sunmaktadır. Saha incelemelerinde, Finike’nin mevcut yönlendirme tasarımlarının görsel bütünlük, yerel kimlikle ilişki ve çevreyle uyum açısından geliştirilmeye açık yönleri belirlenmiştir. Finike için geliştirilen tasarım önerisi, Yavaş Tasarım’ın seçili ilkeleriyle ilişkilendirilen tasarım kriterlerinin yönlendirme sisteminin görsel ve işlevsel bileşenlerinde nasıl ele alınabileceğine yönelik bir örnek sunmaktadır. Çalışmanın, Cittaslow kentlerinde geliştirilecek yönlendirme sistemlerinde yerellik, çevreyle uyum ve görsel bütünlüğün gözetilmesine katkı sağlaması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Cittaslow
• Grafik tasarım
• Yavaş şehir
• Yavaş tasarım
• Yönlendirme tasarımı

Destekleyen Kurum

Bu araştırma için herhangi bir dış finansman alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma insan veya hayvan katılımcıları içermemektedir. Tüm prosedürler bilimsel ve etik ilkelere uygun olarak gerçekleştirilmiş olup, atıfta bulunulan tüm çalışmalar uygun şekilde kaynak gösterilmiştir.

Teşekkür

Yazar herhangi bir kişi veya kuruma teşekkür etmek istememektedir.

A Wayfinding Design Proposal Based on Slow Design Principles for Cittaslow Finike

Öz

The Slow Movement, which emerged as a counter-current to fast-food and fast-consumption cultures, is a contemporary movement garnering international attention. Cittaslow, a key component of the Slow Movement, is gaining increasing traction as a response to the impacts of rapid urban life. The primary objective of this study is to evaluate existing knowledge regarding Cittaslow and Slow Design approaches, focus on the wayfinding design in Finike—a member of the Cittaslow network—and develop an alternative wayfinding design proposal. Additionally, the study examines how the Cittaslow approach and Slow Design principles can be integrated into wayfinding design decisions. Employing descriptive and analytical methods within a qualitative research framework, the study offers recommendations for developing a holistic visual language that respects local and environmental characteristics. Field assessments identified areas for improvement in Finike’s existing wayfinding designs regarding visual integrity, connection to local identity, and environmental harmony. The design proposal developed for Finike serves as an example of how design criteria—linked to selected Slow Design principles—can be addressed within the visual and functional components of a wayfinding system. The study aims to contribute to the consideration of locality, environmental harmony, and visual integrity in the development of wayfinding systems for Cittaslow cities.

Anahtar Kelimeler

• Cittaslow
• Graphic design
• Slow city
• Slow design
• Wayfinding design

Kaynakça

1. Andarood, H. G. (2014). İç mimarlık alanında görsel iletişim temelli grafik tasarım çözümlemeleri (Tez No. 367920) [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Yök Tez Merkezi.
2. Aybek, U., & Taşcıoğlu, M. (2021). Tren istasyonlarına ve raylı sistemlere yönelik yönlendirme sistemlerinin tasarım ilkeleri. Sanat - Tasarım Dergisi, 12, 18–24.
3. Baycan, T., & Girard, L. F. (2016). Case study window—Culture in international sustainability practices and perspectives: The experience of ‘slow city movement—Cittaslow’. In The Ashgate research companion to planning and culture (pp. 273–279). Taylor & Francis. https://doi.org/10.4324/9781315613390-30
4. Becker, J. (2016). The more of less: Finding the life you want under everything you own. WaterBrook Press.
5. Calori, C., & Vanden-Eynden, D. (2015). Signage and wayfinding design: a complete guide to creating environmental graphic design systems (2nd ed.). John Wiley & Sons.
6. Cittaslow International. (n. d.). Philosophy. https://www.cittaslow.it/node/258
7. Cittaslow International. (2023, June 24). Cittaslow International Charter. https://www.cittaslow.org/_files/ugd/c3e050_beef918cb3284a6e9fa8f64a6ca31a02.pdf
8. Chmielewski, S., Lee, D. J., Tompalski, P., Chmielewski, T. J., & Wężyk, P. (2016). Measuring visual pollution by outdoor advertisements in an urban street using intervisibilty analysis and public surveys. International Journal of Geographical Information Science, 30(4), 801–818. https://doi.org/10.1080/13658816.2015.1104316

9. Çolak Topaklı, Z. (2019). Kent kimliği kapsamında Cittaslow hareketinin çevre grafiğine yansıması: Gerze örneği (Tez No. 555892) [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi]. Yök Tez Merkezi.
10. Fuad-Luke, A. (2002). Slow Design: A paradigm shift in design philosophy? https://www.researchgate.net/publication/228555968_Slow_Design_a_paradigm_shift_in_design_philosophy
11. Fuad-Luke, A. (2009). Design activism: Beautiful strangeness for a sustainable world. Earthscan.
12. Ganoti, R., & Laskari I. (2023). The importance of environmental graphic design in urban spaces. E3S Web of Conferences, 436, Article 12013. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202343612013
13. Gibson, D. (2009). The wayfinding handbook: ınformation design for public places. Princeton Architectural Press.
14. Grosse-Hering, B., Mason, J., Aliakseyeu, D., Bakker, C. A., & Desmet, P. M. A. (2013). Slow design for meaningful interactions. In W. Mackay (Ed.), Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems (CHI ’13) (pp. 3431–3440). Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/2470654.2466472
15. Güler, T. (2014). Dokuz Eylül Üniversitesi Uygulama Ve Araştırma Hastanesi örneğinde yönlendirme ve işaretleme tasarımında stratejik planlama. Yedi, 12, 65–75. https://doi.org/10.17484/yedi.78607
16. Honoré, C. (2005). In praise of slow: How a worldwide movement is challenging the cult of speed. Orion.
17. Honoré, C. (2008). Hız çılgınlığına başkaldıran yavaşlık hareketi: Yavaş. Alfa Yayınları.
18. Karakurt Tosun, E. (2013). Yaşam kalitesi ekseninde şekillenen alternatif bir kentsel yaşam modeli: Yavaş kentleşme hareketi. Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32(1), 215–237. https://www.uludag.edu.tr/dosyalar/iibfdergi/genel-dokuman/2013_1/ASL09.pdf
19. Kothari, C. R. (2004). Research methodology: Methods and techniques (2nd rev. ed.). New Age International.
20. Loechner, E. (2017). Chasing slow: Courage to journey off the beaten path. Zondervan.
21. Lupton, E., & Phillips, J. C. (2015). Graphic design: The new basics (2nd ed., revised and expanded). Princeton Architectural Press.
22. Mayer, H., & Knox, P. L. (2006). Slow cities: Sustainable places in a fast world. Journal of Urban Affairs, 28(4), 321–334. https://doi.org/10.1111/j.1467-9906.2006.00298.x
23. Nami, P., Jahanbakhsh, P., & Fathalipour, A. (2016). The role and heterogeneity of visual pollution on the quality of urban landscape using GIS; case study: Historical garden in city of Maraqeh. Open Journal of Geology, 6(1), 20–29. https://doi.org/10.4236/ojg.2016.61003
24. Parkins, W., & Craig, G. (2006). Slow living. Berg.
25. Passini, R. (1996). Wayfinding design: Logic, application and some thoughts on universality. Design Studies, 17(3), 319–331. https://doi.org/10.1016/0142-694X(96)00001-4
26. Heitmann, S., Robinson, P., & Povey, G. (2011). Slow food, slow cities and slow tourism. In P. Robinson, S. Heitmann, & P. Dieke (Eds.), Research themes for tourism (pp. 114–127). CABI. https://doi.org/10.1079/9781845936846.0114
27. Strauss, C. F., & Fuad-Luke, A. (2008). The slow design principles: A new interrogative and reflexive tool for design research and practice. In Changing the change: Design visions, proposals and tools (pp. 1–14).
28. Sunim, H. (2018). Yalnızca yavaşladığında görebileceğin şeyler: Meşgul bir dünyada sakin kalmak (S. S. Tezcan, Çev.). Pegasus Yayınları.
29. Uebele, A. (2007). Signage systems & information graphics: A professional sourcebook. Thames & Hudson.
30. Walker, S., & Barratt, M. (2008). Information design. Design Council. https://www.gdrc.org/info-design/XRM.pdf
31. Yasser, K. A., & Sabri, A. (2016). Distortion and visual pollution of the city of Mukalla: The reasons and treatments. Al-Andalus Journal of Applied Sciences, 14(6), 30–55.
32. Yağcılar, G. (2022). Görsel kültürde bir uğrak - Yavaş Hareketi’nin afiş tasarımına yansıması: “Yavaş” ve “esnek” afiş [Sanatta yeterlik tezi, Akdeniz Üniversitesi].
33. Zhou, J., & Ujang, N. (2024). An analysis of pedestrian preferences for wayfinding signage in urban settings: Evidence from Nanning, China. Buildings, 14(9), Article 2986. https://doi.org/10.3390/buildings14092986