Okul Öncesi Dönemde Kazanılan Psikomotor Becerilerin Mimarlık Öğrencileri Örnekleminde İncelenmesi

Öz

Gebelik sürecinden başlayarak okul öncesi dönemi de kapsayan erken çocukluk evresi, bireyin gelişiminin büyük ölçüde deneyimler yoluyla biçimlendiği, yaşam boyu sürecek öğrenme ve davranış kalıplarının şekillendiği bir dönem olarak ortaya çıkmaktadır. Bu süreçte edinilen motor deneyimlerin, yalnızca fiziksel gelişimi değil; bilişsel işlevleri, algısal becerileri ve çevreyle kurulan etkileşimi de doğrudan etkilediği bilinmektedir. Özellikle erken yaşlarda kazanılan temel motor becerilerin, ilerleyen dönemlerde akademik ve uygulamalı alanlardaki performans üzerinde belirleyici olabildiği çeşitli çalışmalarda vurgulanmaktadır. Bu çalışmada, Mimarlık Bölümü birinci sınıf öğrencilerinin Temel Tasarım-1 dersi kapsamında ortaya koydukları uygulamalar üzerinden psikomotor beceri düzeyleri incelenmiştir. Öğrencilerin performansları, Dairenin/Skalanın Doğru Çizilmesi, Renk/Boya Uygulamasının Niteliği, Renk Uygulamasının Skala Çizgisi İçinde Kalması ve Toplam Puan olmak üzere dört temel ölçüt üzerinden değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler, öğrencilerin cinsiyetleri ve okul öncesi eğitim alma durum değişkenleri dikkate alınarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, okul öncesi eğitim almış öğrenci grubunun psikomotor gelişim bakımından daha iyi durumda olduğunu ortaya koymaktadır. Bunun yanı sıra, okul öncesi eğitim almış grup içerisindeki kız öğrencilerin erkek öğrencilere kıyasla daha yüksek puanlar aldıkları belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, okul öncesi eğitimin bireylerin yalnızca erken çocukluk dönemindeki gelişimlerini değil, yükseköğretim düzeyindeki uygulamalı derslerdeki başarılarını da etkilediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Akademik başarı
• El becerisi/motor beceri
• Mimarlık eğitimi
• Okul öncesi eğitim
• Psikomotor gelişim

Destekleyen Kurum

Bu araştırma için herhangi bir dış finansman alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma insan veya hayvan katılımcıları içermemektedir. Tüm prosedürler bilimsel ve etik ilkelere uygun olarak gerçekleştirilmiş olup, atıfta bulunulan tüm çalışmalar uygun şekilde kaynak gösterilmiştir.

Teşekkür

Yazar, çalışmanın istatistik tabanının oluşmasında, engin bilgi birikimiyle desteklerinden dolayı Prof. Dr. Ercan Özgan’a ve değerli katkıları için yayın editörüne içten teşekkürlerini sunar.

Investigation of Psychomotor Skills Acquired in Early Childhood through the Examination of Architecture Students

Öz

The early childhood period, beginning with pregnancy and extending through the preschool years, is widely defined as a phase in which development largely shaped by experience and during which lifelong patterns of learning, behavior, and health are established. Motor experiences acquired during this phase not only influence physical development but also cognitive processes, perceptual abilities, and interaction with the environment. Numerous studies emphasize that fundamental motor skills gained in early childhood may have a significant impact and role in later academic and practical performance. This study examines the psychomotor skill levels of first-year architecture students based on their performance in the Basic Design-1 course. Student performance was evaluated using four criteria: Accurate Drawing of the Circle/Scale, Quality of Color/Paint Application, Color Application Staying Within the Scale Lines, and Total Score. The data were analyzed by considering students’ preschool education background and gender. The findings show that students receiving preschool education demonstrate higher levels of psychomotor performance. Additionally, female students within the preschool-educated group achieved higher scores than male students. According to the results, preschool education contributes not only to early developmental outcomes but also to performance in applied courses at the higher education level.

Anahtar Kelimeler

• Academic achievement
• Architectural education
• Hand skills/motor skills
• Preschool education
• Psychomotor development

Destekleyen Kurum

This research was not supported by any external funding.

Etik Beyan

This article does not contain any studies conducted on human or animal subjects. Scientific and ethical principles were followed throughout the preparation of this study, and the references used in the study are listed in the bibliography.

Teşekkür

The author would like to express his sincere gratitude to Prof. Dr. Ercan Özgan for his extensive knowledge and support in establishing the statistical basis of this study, and to the publication editor for his valuable contributions.

Kaynakça

1. Abate, M., Pallonetto, L., & Palumbo, C. (2020). The effectiveness of motor activity on psychomotor development in school-aged children. Journal of Human Sport and Exercise, 15(2proc), 222–231. https://doi.org/10.14198/jhse.2020.15.Proc2.13
2. Akkurt, O. (2024). Ters yüz öğrenme ortamında öğrencilerin akademik başarılarının, aşırı güvenlerinin ve akademik ertelemelerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi].
3. Aksoy, Ş. (2025). Ergenlerin duygusal zekâ düzeyleri ile olumsuz değerlendirilme korkusu ve algılanan sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi].
4. Aksoy, Z. (2013). Kültürel zekâ ve çokkültürlü ortamlardaki rolü [Doktora tezi, Ege Üniversitesi].
5. Aksüt Baydar, G. (2024). Okul öncesi eğitim öğretmen adaylarının iklim değişikliğine dair fikirlerinin çocuk hakları bağlamında incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi].
6. Akyol, S. (2025). Davranışsal iktisat perspektifinde hedonik tüketim ve evcil hayvan sahiplik ilişkisi [Yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi].
7. Altıntaş, Ö., & Arıcı, Ö. (2014). PISA 2009 okuma becerileri yeterliklerinin sosyoekonomik alt yapı ve okul öncesi eğitime katılım açısından incelenmesi: Türkiye örneği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 47(1), 423–448. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000001333
8. Arısoy, F. (2019). Mesleki ve teknik lise öğrencilerinin biyoloji dersi tutumları ile akademik başarılarının incelenmesi (Bingöl ili örneği) [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi].

9. Arslantürk, G. (2017). Özgeci kişiliğin ailesel arka planı: Kuşaklararası bir karşılaştırma [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi].
10. Avcı, O. (2025). Çocukluk çağında ruhsal travmaya maruz kalma ile kendini sabotaj, mutluluk korkusu ve evlilik kaygısı arasındaki ilişkilerin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi].
11. Aykırı, M. ve Tokucu, E. (2017). Ekonomik büyümenin sürdürülebilirliği ve orta gelir tuzağından çıkışta beşeri sermayenin önemi: Yüksek ve üst-orta gelirli ülkeler üzerine bir uygulama. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(16), 259–293. https://doi.org/10.9775/kauiibfd.2017.013
12. Berktaş, S. (2025). Bir dezavantajlılık olgusu olarak mülteci çocuklar [Yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi].
13. Biber, I. (2025). Çocukluk çağı travmaları ile partner şiddeti arasındaki ilişkide agresyonun aracı rolü [Yüksek lisans tezi, Beykoz Üniversitesi].
14. Cardeal, C. M., Pereira, L. A., Silva, P. F., & França, N. M. (2013). Effect of school-based motor stimulation intervention on executive function and attention performance in children. Motricidade, 9(3), 44–56. https://doi.org/10.6063/motricidade.762
15. Carlson, S. A., Fulton, J. E., Lee, S. M., Maynard, L. M., Brown, D. R., Kohl, H. W., & Dietz, W. H. (2008). Physical education and academic achievement in elementary school: Data from the Early Childhood Longitudinal Study. American Journal of Public Health, 98(4), 721–727. https://doi.org/10.2105/AJPH.2007.117176
16. Chaddock, L. (2012). The effects of physical activity on the brain and cognition during childhood [Doktora tezi, University of Illinois at Urbana-Champaign].
17. Chaddock-Heyman, L., Erickson, K. I., Voss, M. W., Knecht, A. M., Pontifex, M. B., Castelli, D. M., Hillman, C. H., & Kramer, A. F. (2013). The effects of physical activity on functional MRI activation associated with cognitive control in children: A randomized controlled intervention. Frontiers in Human Neuroscience, 7, 72. https://doi.org/10.3389/fnhum.2013.00072
18. Della Valle, J., Dunn, R., Geisert, G., Sinatra, R., & Zenhausern, R. (1986). The effects of matching and mismatching students' mobility preferences on recognition and memory tasks. The Journal of Educational Research, 79(5), 267–272. https://doi.org/10.1080/00220671.1986.1088569
19. Dexter, T. (1999). Relationships between sport knowledge, sport performance and academic ability: Empirical evidence from GCSE Physical Education. Journal of Sports Sciences, 17(4), 283–295. https://doi.org/10.1080/026404199366000
20. Diyarbakırlı, M. (2023). Yüz yüze ve uzaktan öğrenmeyi etkileyen sosyolojik faktörlerin karşılaştırılması [Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi].
21. Dönmez, B. (2009). Çocuklarda zihin kuramına göre “Birinci Aşama Kanı Atfı” ile “ikili kimlik” anlayışlarının gelişiminin karşılaştırmalı incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi].
22. Efe, A. & Karasu, P. (2017). Kaynaştırma eğitimine devam eden işitme engelli öğrencilerin yazdıkları öykülerin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 18(3), 329–354. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.330878
23. Erdem Özat, N. (2010). Öğrenme güçlüğü yaşayan çocuklarda Frostig görsel algı eğitim programının etkisi [Yüksek lisans tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi].
24. Flehmig, I. (1992). Normal infant development and borderline deviations: Early diagnosis and therapy. G. Thieme Verlag.
25. Formiga, C. K. M. R. & Linhares, M. B. M. (2015). Motor skills: Development in infancy and early childhood. James D. Wright (Ed.). International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences, Vol 15 içinde (ss. 971–977). Oxford.
26. Gallahue, D. & Donnelly F. (2003). Developmental physical education for all children. Champaign: Human Kinetics.
27. Genç, T. (2016). İşitme engelli kaynaştırma öğrencilerinin okuma becerilerinin formel olmayan okuma envanteri ile değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi].
28. Gerni, G. M. & Denizli, A. A. (2021). Öz yeterliliğin kariyer uyum yeteneklerine etkisinde proaktif kişiliğin aracı rolü. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 22(1), 1–19. https://izlik.org/JA25UC44UN
29. Gürbüz, M. (2022). Türkiye ve İngiltere'de ortaöğretim görsel sanatlar öğretiminin karşılaştırmalı olarak incelenmesi [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi].
30. Güyen, R. (2025). Okul öncesi eğitimin ilkokul birinci sınıf Suriyeli öğrencilerin okula hazırbulunuşluk ve okuma-yazma öğrenmelerine katkısı [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi].
31. Güzel, Ö. (2023). Turist rehberi adaylarının duygusal zekâları ile çevreci tutum ve davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Kapadokya Üniversitesi].
32. Heitzler, C. D., Martin, S. L., Duke, J., & Huhman, M. (2006). Correlates of physical activity in a national sample of children aged 9–13 years. Preventive Medicine, 42(4), 254–260. https://doi.org/10.1016/j.ypmed.2006.01.010
33. Hertzman, C. & Boyce, T. (2010). How experience gets under the skin to create gradients in developmental health. Public Health, 31, 329-347. https://doi.org/10.1146/annurev.publhealth.012809.103538
34. İskin, M. B. (2025). Ergenlerde karakter güçleri ve psikolojik sağlamlık [Yüksek lisans tezi, Biruni Üniversitesi].
35. İsmail, A. H. (1968). The effects of a well-organized physical education program on intellectual performance. Res. Phys. Educ., 52(1), 31-38.
36. Kabakçı, E. (2009). Mesleki yeterlik kavramı üzerinden ruh sağlığı hizmetleri sektöründe çalışan psikologların işlevsel yeterliğini artırma çalışması (SOBAG Projesi No. 108K379) [Araştırma projesi raporu]. Hacettepe Üniversitesi.
37. Kartal, N. (2024). Ortaokul Türkçe ders kitaplarının görsel okuma becerisi bağlamında incelenmesi [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi].
38. Maeda, J. K., & Randall, L. M. (2003). Can academic success come from five minutes of physical activity? Brock Education Journal, 13(1), 14–22. https://doi.org/10.26522/brocked.v13i1.40
39. Mahar, M. T., Murphy, S. K., Rowe, D. A., Golden, J., Shields, A. T., & Raedeke, T. D. (2006). Effects of a classroom-based program on physical activity and on-task behavior. Medicine & Science in Sports & Exercise, 38(12), 2086–2094. https://doi.org/10.1249/01.mss.0000235359.16685.a3
40. McCormick, C. C., Schnobrich, J. N., Footlik, S. W., & Poetker, B. (1968). Improvement in reading achievement through perceptual-motor training. Research Quarterly for Exercise and Sport, 39(3), 627–633. https://doi.org/10.1080/10671188.1968.10616589
41. Mustard, J. F. (2006). Early child development and experience-based brain development: The scientific underpinnings of the importance of early child development in the globalized world. The Brookings Institution database.
42. Mustard, J. F. (2011). Human Development and Biological Development [Reference paper]. University of Toronto.
43. Norlander, T., Moås, L., & Archer, T. (2005). Noise and stress in primary and secondary school children: Noise reduction and increased concentration ability through a short but regular exercise and relaxation program. School Effectiveness and School Improvement, 16(1), 91–99. https://doi.org/10.1080/092434505000114173
44. Palma, M. S. (2008). The development of motor skills and engagement of preschool children in different contexts game [Doktora tezi, University of Minho].
45. Rogers, E. J., & Harvey, G. L. (Ed.). (2012). Students and school-based physical activity: Select analyses (Physical Fitness, Diet and Exercise Series). Nova Science Publishers.
46. Saçar, B. (2025). Anaokuluna devam etme süresinin çocukların çalışma belleği gelişimine etkisi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi].
47. Sezen, M. S. (2019). Beden eğitimi ve spor dersinin uygulanmasında karşılaşılan problemler; okul yöneticileri ve öğretmen görüşleri [Yüksek lisans tezi, Trabzon Üniversitesi].
48. Sibley, B. A., & Etnier, J. L. (2003). The relationship between physical activity and cognition in children: A meta-analysis. Pediatric Exercise Science, 15(3), 243–256. https://doi.org/10.1123/pes.15.3.243
49. Sürmeli, E. (2025). Özel yetenekli öğrencilerin eleştirel okuma ve yazma becerilerinde yapay zekâ uygulamalarının rolü [Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi].
50. Şanlı, E. (2012). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam eden zihin engelli çocuğu olan ailelerin gereksinimlerinin belirlenmesi [Yüksek lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi].
51. Teixeira Costa, H. J., Abelairas-Gómez, C., Arufe-Giráldez, V., Pazos Couto, J. M., & Barcala-Furelos, R. (2015). Influence of a physical education plan on psychomotor development profiles of preschool children. Journal of Human Sport and Exercise, 10(1), 126–140. https://doi.org/10.14198/jhse.2015.101.11
52. Thompson, R. A. & Nelson, C. A. (2001). Developmental science and the media: early brain development. American Journal of Psychology, 56(1), 5-15. https://doi.org/10.1037/0003-066X.56.1.5
53. Thompson, R. W. (1996). Youth sport involvement in New Zealand: Issues, images and initiatives. FIEP Bulletin, l. 66(1), 22-34.
54. Timmons, B. W., Naylor, P. J. & Pfeiffer, K. A. (2007). Physical activity for preschool children – How much and how? Applied Physiology, Nutrition and Metabolism, 32(Suppl), 122-134.
55. Tinajero, A. & Mustard, F. (2011). Cuba and early human development – The brain and human development [Bernard van Leer Foundation Report].
56. Tinajero, A. L. & Loizillon, A. (2012). The Review of Care, Education and Child Development Indicators in Early Childhood. UNESCO.
57. Tomporowski, P. D., Davis, C. L., Miller, P. H., & Naglieri, J. A. (2008). Exercise and children's intelligence, cognition, and academic achievement. Educational Psychology Review, 20(2), 111–131. https://doi.org/10.1007/s10648-007-9057-0
58. Tremarche, P. V., Robinson, E. M. & Graham, L. B. (2007). Physical education and its effect on elementary testing results. Physics Education, 64, 58-64.
59. Trudeau, F., & Shephard, R. J. (2008). Physical education, school physical activity, school sports and academic performance. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 5, Article 10. https://doi.org/10.1186/1479-5868-5-10
60. Venetsanou, F. & Kambas, A. (2010). Environmental factors affecting preschooler’s motor development. Early Childhood Education Journal, 37, 319–327. https://doi.org/10.1007/s10643-009-0350-z
61. World Health Organization. (2008). Closing the gap in a generation: Health equity through action on the social determinants of health (Final report). https://www.who.int/publications/i/item/WHO-IER-CSDH-08.1
62. Yayla, N. (2020). Anne-babaların çocuklarını okul öncesi eğitime göndermeme nedenleri [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi].
63. Yılmaz Kaplan, A. D. (2019). Diasporada kimlik inşası ve aidiyet sorunsalı: Kavramsal analiz [Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi].
64. Zeytinli, F. (2021). 5. sınıf öğrencilerinin sosyal medya kavramına ilişkin bilişsel yapılarının metaforlar yoluyla incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi].