TR
EN
DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK STRATEJİLERİNİN Q-ROF BULANIK ORTAMDA ÖNCELİKLENDİRİLMESİ
Öz
Demiryolu taşımacılığında sürdürülebilirlik stratejilerinin belirlenmesi ve önceliklendirilmesi, çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlarıyla çok kriterli bir karar verme problemi olarak öne çıkmaktadır. Bu sürecin belirsiz veya yetersiz yürütülmesi; kaynak israfı, artan sera gazı emisyonları, düşen rekabet gücü ve paydaş memnuniyetsizliği gibi önemli sorunlara yol açabilmektedir. Ayrıca, sürdürülebilirlik hedeflerine uyum sağlanamaması sektörde uzun vadeli gelişim ve dönüşümün önünde ciddi bir engel oluşturmaktadır. Bu bağlamda, stratejik kararların bilimsel ve sistematik yaklaşımlarla ele alınması gereklidir. Bu çalışmada, demiryolu taşımacılığında sürdürülebilirlik stratejilerini belirlemek ve önceliklendirmek amacıyla q-rung orthopair fuzzy setlere dayalı SPC (Symmetry Point of Criterion) ve MABAC (Multi-Attributive Border Approximation Area Comparison) yöntemlerinin entegrasyonundan oluşan hibrit bir model önerilmektedir. Bulgulara göre en kritik kriterler sırasıyla istihdama katkı, kamu-özel sektör iş birliği potansiyeli ve toplum ile kullanıcı kabulüdür. Ayrıca, uluslararası ticarette demiryolu rekabetçiliğini artırmak amacıyla hız ve kapasite artırıcı projelere yatırım yapılması gerektiği öne çıkan strateji olmuştur. Elde edilen bu bulgular, sürdürülebilir demiryolu stratejilerinde sosyal boyutun belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Özellikle istihdama katkı, kamu-özel sektör iş birliği ve toplumun kabulü gibi kriterlerin öne çıkması, stratejik yatırımların sadece teknik değil, aynı zamanda sosyal etki boyutuyla da şekillendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Atanassov, K. T. (1986). Intuitionistic fuzzy sets. Fuzzy sets and Systems, 20(1), 87-96. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/S0165-0114(86)80034-3
- Ayan, B., Abacıoğlu, S., & Basilio, M. P. (2023). A Comprehensive Review of the Novel Weighting Methods for Multi-Criteria Decision-Making. Information (Switzerland) (C.14, Sayı 5). https://doi.org/10.3390/info14050285
- S., Božanić, D., Pamučar, D., & Marinković, D. (2023). A SPHERICAL FUZZY BASED DECISION MAKING FRAMEWORK WITH EINSTEIN AGGREGATION FOR COMPARING PREPAREDNESS OF SMEs IN QUALITY 4.0. Facta Universitatis, Series: Mechanical Engineering, 21(3), 453. https://doi.org/10.22190/FUME230831037B
- Biswas, S., Pamucar, D., Dey, P., Chatterjee, S., & Majumder, S. (2024). A q-ROF Based Intelligent Framework for Exploring the Interface Among the Variables of Culture Shock and Adoption Toward Organizational Effectiveness (ss. 255-293). https://doi.org/10.1007/978-981-99-5354-7_14
- Biswas, S., Sanyal, A., Božanić, D., Kar, S., Milić, A., & Puška, A. (2023). A Multicriteria-Based Comparison of Electric Vehicles Using q-Rung Orthopair Fuzzy Numbers. Entropy, 25(6). https://doi.org/10.3390/e25060905
- Biswas, S., Sanyal, A., Božanić, D., Puška, A., & Marinković, D. (2023). Critical Success Factors for 5G Technology Adaptation in Supply Chains. Sustainability, 15(6), 5539. https://doi.org/10.3390/su15065539
- Bouraima, M. B., Qiu, Y., Stević, Ž., & Simić, V. (2023). Assessment of alternative railway systems for sustainable transportation using an integrated IRN SWARA and IRN CoCoSo model. Socio-Economic Planning Sciences, 86. https://doi.org/10.1016/j.seps.2022.101475
- Deveci, M., Gokasar, I., Pamucar, D., Biswas, S., & Simic, V. (2022). An Integrated Proximity Indexed Value and q-Rung Orthopair Fuzzy Decision-Making Model for Prioritization of Green Campus Transportation. q-Rung Orthopair Fuzzy Sets (ss.303-332). Springer Nature Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-19-1449-2_12
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Memnuniyet ve Optimizasyon, Sürdürülebilir Kalkınma
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
28 Nisan 2025
Kabul Tarihi
4 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 2
APA
Görçün, Ö. F., Işıkoğlu, N., & Görçün, Ö. (2025). DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK STRATEJİLERİNİN Q-ROF BULANIK ORTAMDA ÖNCELİKLENDİRİLMESİ. Ulaştırma ve Altyapı, 2, 194-234. https://izlik.org/JA22XA47MD
AMA
1.Görçün ÖF, Işıkoğlu N, Görçün Ö. DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK STRATEJİLERİNİN Q-ROF BULANIK ORTAMDA ÖNCELİKLENDİRİLMESİ. Ulaştırma ve Altyapı. 2025;(2):194-234. https://izlik.org/JA22XA47MD
Chicago
Görçün, Ömer Faruk, Nükhet Işıkoğlu, ve Özhan Görçün. 2025. “DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK STRATEJİLERİNİN Q-ROF BULANIK ORTAMDA ÖNCELİKLENDİRİLMESİ”. Ulaştırma ve Altyapı, sy 2: 194-234. https://izlik.org/JA22XA47MD.
EndNote
Görçün ÖF, Işıkoğlu N, Görçün Ö (01 Haziran 2025) DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK STRATEJİLERİNİN Q-ROF BULANIK ORTAMDA ÖNCELİKLENDİRİLMESİ. Ulaştırma ve Altyapı 2 194–234.
IEEE
[1]Ö. F. Görçün, N. Işıkoğlu, ve Ö. Görçün, “DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK STRATEJİLERİNİN Q-ROF BULANIK ORTAMDA ÖNCELİKLENDİRİLMESİ”, Ulaştırma ve Altyapı, sy 2, ss. 194–234, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22XA47MD
ISNAD
Görçün, Ömer Faruk - Işıkoğlu, Nükhet - Görçün, Özhan. “DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK STRATEJİLERİNİN Q-ROF BULANIK ORTAMDA ÖNCELİKLENDİRİLMESİ”. Ulaştırma ve Altyapı. 2 (01 Haziran 2025): 194-234. https://izlik.org/JA22XA47MD.
JAMA
1.Görçün ÖF, Işıkoğlu N, Görçün Ö. DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK STRATEJİLERİNİN Q-ROF BULANIK ORTAMDA ÖNCELİKLENDİRİLMESİ. Ulaştırma ve Altyapı. 2025;:194–234.
MLA
Görçün, Ömer Faruk, vd. “DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK STRATEJİLERİNİN Q-ROF BULANIK ORTAMDA ÖNCELİKLENDİRİLMESİ”. Ulaştırma ve Altyapı, sy 2, Haziran 2025, ss. 194-3, https://izlik.org/JA22XA47MD.
Vancouver
1.Ömer Faruk Görçün, Nükhet Işıkoğlu, Özhan Görçün. DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK STRATEJİLERİNİN Q-ROF BULANIK ORTAMDA ÖNCELİKLENDİRİLMESİ. Ulaştırma ve Altyapı [Internet]. 01 Haziran 2025;(2):194-23. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22XA47MD