BÖLGESEL ULAŞIM ALTYAPISININ GELİŞTİRİLMESİNDE TERSUN TÜNELİ’NİN TEKNİK VE STRATEJİK ÖNEMİ

Öz

Bu çalışma, Gümüşhane ili sınırlarında planlanan Tersun Tüneli ve bağlantı yollarının bölgesel ulaşım, ekonomik verimlilik ve çevresel sürdürülebilirlik üzerindeki etkilerini bütüncül bir yaklaşımla analiz etmektedir. Doğu Karadeniz ile Akdeniz’i birbirine bağlayan mevcut güzergâhın 16,5 km kısalacak olması, taşıtların seyir süresini ortalama 10,61 dk azaltmakta ve özellikle ticari taşımacılık açısından önemli düzeyde yakıt tasarrufu sağlamaktadır. Yeni güzergâhta yakıt tasarrufu öngörülmekte olup, bunun ulaşım maliyetlerini azaltması, enerji verimliliğini artırması ve çevresel etkilerin azaltılmasına katkı sağlaması beklenmektedir. Ayrıca binek otomobil araç başına ortalama 3,13 kg, ağır ve orta hizmet taşıtları için ise 13,95 kg karbon emisyonu (CO₂) engellenebilecektir. Tünel sayesinde daha az eğimli, geniş ve yüksek geometrik standartlara sahip bir yol elde edilecek; bu da hem trafik güvenliğini hem de taşımacılıkta sürekliliği güçlendirecektir. Sonuç olarak, Tersun Tüneli sadece ulaşımı kolaylaştıran bir altyapı yatırımı değil, aynı zamanda Türkiye’nin Paris İklim Anlaşması kapsamındaki karbon nötr hedefleriyle uyumlu, çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlayan stratejik bir projedir.

Anahtar Kelimeler

• Karbon Emisyonu
• Tersun Tüneli
• Ulaştırma Altyapısı
• Yakıt Tasarrufu

THE TECHNICAL AND STRATEGIC IMPORTANCE OF THE TERSUN TUNNEL FOR REGIONAL TRANSPORTATION INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT

Öz

This study provides a comprehensive analysis of the effects of the planned Tersun Tunnel and its connecting roads within the province of Gümüşhane on regional transportation, economic efficiency, and environmental sustainability. The new route, which will shorten the existing corridor connecting the Eastern Black Sea and the Mediterranean regions by 16.5 km, is expected to reduce travel time by an average of 10.61 minutes, providing significant fuel savings, particularly for commercial transportation. Fuel savings are anticipated on the new route, which are expected to reduce transportation costs, enhance energy efficiency, and contribute to the mitigation of environmental impacts. In addition, it is projected that the tunnel will prevent approximately 3.13 kg of CO₂ emissions per passenger car and 13.95 kg per medium and heavy-duty vehicle. The project will provide a less steep, wider, and higher-standard roadway, enhancing both traffic safety and continuity in freight transport. In conclusion, the Tersun Tunnel is not merely an infrastructure project facilitating transportation, but a strategic investment aligned with Turkey’s carbon-neutral targets under the Paris Climate Agreement, contributing meaningfully to environmental sustainability.

Anahtar Kelimeler

• Carbon Emissions
• Tersun Tunnel
• Transportation Infrastructure
• Fuel Saving

Kaynakça

1. Aydın, M. ve Çoruh, E. (2018). Tünel inşaatlarının taşıt trafiği ve yol güvenliği üzerindeki etkilerinin araştırılması: Yeni Zigana Tüneli örneği. Karayolu 4. Ulusal Kongresi ve Sergisi, 28–29 Kasım, 67–80, Ankara, Türkiye.
2. Baruş, A. (2025, 1 Temmuz). Gümüşhane 6. bölge teşvik sisteminde. Ekonomim https://www.ekonomim.com/ekonomi/gumushanede-6-bolge-tesvik-sisteminde-haberi-827723
3. Çelik, A. (2025, 6 Nisan). Tersun Tüneli ile ilgili çağrıların ardı arkası kesilmiyor. Gümüşkoza. https://www.gumuskoza.com.tr/haber/24481024/tersun-tuneli-ile-ilgili-cagrilarin-ardiarkasi-kesilmiyor-ihtiyac-degil-zorunluluk
4. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (2021). Türkiye Cumhuriyeti güncellenmiş birinci ulusal katkı beyanı raporu. https://iklim.gov.tr/db/turkce/dokumanlar/turkiye-cumhuriyeti--8230-3128-20240510161607.pdf
5. Demirci, O. K. (2025). Sakaltutan Geçidi yerine önerilen eğimsiz tünelin emisyon, yakıt tüketimi ve ekonomik analizi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 37(2), 919-933. https://doi.org/10.35234/fumbd.1739008
6. Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı [EPA] (2024). Emission Factors Hub. https://www.epa.gov/system/files/documents/2024-02/ghg-emission-factors-hub-2024.pdf
7. Ersoy, H., Karahan, M., Sünnetçi, M. O, & Fırat Ersoy, A. (2024). Torul-Kürtün (Gümüşhane) karayolu şevlerinde kaya düşme potansiyelinin 3 boyutlu analizlerle araştırılması ve koruma yöntemlerinin değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 14(4), 992-1003. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1485466
8. Gümüşhane Valiliği (2025).https://x.com/Ghanevalilik/status/1887404471782625744/photo/3

9. İhlas Haber Ajansı [İHA] (2023, 16 Ağustos). Şiranlılar Tersun Dağı’na tünel istiyor. TRT Haber. https://www.trthaber.com/haber/guncel/siranlilar-tersun-dagina-tunel-istiyor-788751.html
10. Karahan, M., Ersoy, H., Akgün, A., Sünnetçi, M. O., Taflan, A., & Peker, S. (2017). Tersun (Gümüşhane/Şiran) Barajı göl alanındaki paleo-heyelandan kaynaklanacak dalga etkisinin ampirik eşitlikler kullanılarak araştırılması. Ulusal Mühendislik Jeolojisi-Jeoteknik Sempozyumu (MÜHJEO), 74–81, Adana, Türkiye.
11. Kaya, S. (2024, 24 Ocak). Şiran STK’larının tünel talebine izin çıktı. Alucra Haber. https://www.alucrahaber.com/haber/18998107/siran-stklarinin-tunel-talebine-onayi-cikti#google_vignette
12. Karayolları Genel Müdürlüğü [KGM] (2008). 2007 Yılı İdare Faaliyet Raporu, Ankara. https://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionDocuments/KGMdocuments/MerkezBirimler/Kurumsal/FaaliyetRaporu/2007Faaliyet.pdf
13. Karayolları Genel Müdürlüğü [KGM] (2023a). 2023 Yılı Faaliyet Raporu. Ankara. https://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionDocuments/KGMdocuments/MerkezBirimler/Kurumsal/FaaliyetRaporu/2023Faaliyet.pdf
14. Karayolları Genel Müdürlüğü [KGM] (2023b). 2023 Yılı Devlet Yolları Hacim Haritası. Ankara.https://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionDocuments/KGMdocuments/Trafik/trafikhacimharitasi/2023HacimHaritalari/ilyollari2023.pdf
15. Karayolları Genel Müdürlüğü [KGM] (2026). 2025 Yılı Trafik ve Ulaşım Bilgileri. https://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionDocuments/KGMdocuments/Trafik/trafikhacimharitasi/2023HacimHaritalari/HacimDevlet.pdf
16. Ökde, B. (2021). Bölgesel kalkınma açısından yatırımlarda devlet yardımları kararına eleştiriler ve çözüm önerileri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (53), 335-354. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1003687
17. Resmî Gazete (2012). 2012/3305 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/06/201206191.htm
18. Seferoğlu, M. T., Seferoğlu, A. G., & Akaryalı, E. (2023). Investigation of the structural damage caused by blasting activities in tunnels to surrounding buildings: The case of Gümüşhane belt highway. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 13(1), 221-234. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1177316
19. Şahin, V. (2012). Gümüşhane’nin eğitime ait verileri ve bunlara coğrafî yapının etkisi. Marmara Coğrafya Dergisi, 25, 302–318.
20. Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği [TÇMB]. (2022). Taşımacılıkta enerji verimliliği raporu. https://www.turkcimento.org.tr/uploads/pdf/TurkCimento-Surdurulebilirlik-Raporu-2023-Web.pdf
21. Türkiye İstatistik Kurumu [TÜİK]. (2024). İllere göre nüfus bilgileri. https://cip.tuik.gov.tr/
22. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı [UAB]. (2023). 2023 yılı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı faaliyet raporu. https://www.uab.gov.tr/uploads/announcements/2023-yili-uab-faaliyet-raporusubat-2024.pdf
23. URL-1. Gümüşhane ili lokasyon haritası. http://cografyaharita.com/haritalarim/4ogumushane-ili-lokasyon-haritasi.png
24. URL-2. İkisu–Şiran arası yol güzergahları uydu haritası. Google Maps. https://www.google.com/maps
25. URL-3. Trafik hacim haritaları. https://www.kgm.gov.tr/Sayfalar/KGM/SiteTr/Trafik/TrafikHacimHaritasi.aspx