Araştırma Makalesi

HAVA KARGO SOĞUK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR AMBALAJ SEÇİMİ: BÜTÜNLEŞİK ENTROPİ-TOPSİS YAKLAŞIMI

Sayı: 4 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

HAVA KARGO SOĞUK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR AMBALAJ SEÇİMİ: BÜTÜNLEŞİK ENTROPİ-TOPSİS YAKLAŞIMI

Öz

Hava kargo taşımacılığı, küresel tedarik zincirinde hız avantajı sağlarken, yüksek karbon emisyonları ve operasyonel maliyetler sebebiyle ciddi bir sürdürülebilirlik etkisi altındadır. Bu çalışma, hava kargo operasyonlarında ambalaj seçimini sadece maliyet odaklı değil, faydalı yük optimizasyonu ve ICAO dekarbonizasyon hedeflerini de temel alan sayısal bir karar çerçevesi sunarak literatürdeki eksikliği gidermeye çalışmaktır. Çalışma, yakıt tüketimi ve uçuş süresi verilerine dayalı 5000 km'lik bir hat üzerinde; aktif, pasif PCM ve vakum panelli ambalajların hem çevresel hem de ekonomik verimliliklerini analiz etmektedir. Metodolojik çerçevede kriter ağırlıkları Entropi yöntemiyle nesnel olarak belirlenmiş; alternatifler ise TOPSIS yöntemi aracılığıyla sıralanarak bütünleşik bir karar modeli oluşturulmuştur. Elde edilen bulgular, 'Hacimsel Ağırlık' ve 'Karbon Ayak İzi' değişkenlerinin, havacılık sektöründeki karar mekanizmasının %83,2'sini büyük ölçüde etkilediğini ortaya koymaktadır. Araştırma bulguları, Pasif PCM sistemlerinin geleneksel aktif konteynerlere nazaran karbon emisyonlarında %85,4, operasyonel maliyetlerde ise %70,8 gibi önemli bir düşüş sağladığını kanıtlamaktadır. 0,985’lik TOPSIS skoruyla en sürdürülebilir alternatif olarak öne çıkan bu sistemlerin, Yeşil Lojistik uygulamaları adına en rasyonel çözüm olduğu görülmektedir. Bu modelin uygulanması; Türkiye’nin kıtalararası lojistik üs olma vizyonu ve ulusal şirketlerin pazar payını genişletme hedefleriyle birleştiğinde, AB Yeşil Mutabakatı’na uyum sürecinde ülkemize stratejik bir rekabet üstünlüğü kazandıracaktır. Çalışmanın geri kalanı şu şekilde düzenlenmiştir: İkinci bölümde ilgili literatür incelenmekte; üçüncü bölümde Entropi ve TOPSIS yöntemlerine ilişkin metodolojik çerçeve açıklanmakta; dördüncü bölümde uygulama bulguları sunulmakta; beşinci bölümde ise tartışma ve sonuçlara yer verilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bakır, M., & Akan, Ş. (2018). HAVAALANLARINDA HİZMET KALİTESİNİN ENTROPİ VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: AVRUPA’NIN EN YOĞUN HAVAALANLARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi.
  2. Baxter, G. (2021). Decarbonizing International Air Cargo Transportation’s Carbon Footprint: A Review of the World Air Cargo Carrying Airlines Current and Potential Environment Related Measures and Strategies. International Journal of Environment, Agriculture and Biotechnology.
  3. Bekmezci, M., & TARHAN, D. B. (2023). SOĞUK ZİNCİR LOJİSTİĞİ ÜZERİNE BİR LİTERATÜR TARAMASI:TÜRKİYE ÖRNEĞİ. International Journal of Commerce, Industry and Entrepreneurship Studies.
  4. Clarke, D. J. (1970). THE ECONOMIC FEASIBILITY OF AIR SHIPMENT OF PERISHABLE FRUITS AND VEGETABLES INTO CANADA. Kanada: University of Manitoba.
  5. Debbage, K., & Debbage, N. (2021). Air Freight Logistics. Freight Transport and Logistics, s. 2.
  6. Fahrni ML, I. I., A, A., NC, Y., KM, S., NF, M., N, N., & ZU, B. (2022). Management of COVID-19 vaccines cold chain logistics: a scoping review. J Pharm Policy Pract.
  7. Hien, D. N., & Thanh, N. V. (2022). Optimization of Cold Chain Logistics with Fuzzy. Processes.
  8. Hongsakul, B., & Chuaychoo, I. (2024). The Influence of Logistics Activity on Sustainable Performance of Air Cargo Business in Thailand. ABAC Journal.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hava Taşımacılığı ve Nakliye Hizmetleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

6 Nisan 2026

Kabul Tarihi

29 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, Ö. (2026). HAVA KARGO SOĞUK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR AMBALAJ SEÇİMİ: BÜTÜNLEŞİK ENTROPİ-TOPSİS YAKLAŞIMI. Ulaştırma ve Altyapı, 4, 86-99. https://izlik.org/JA55EF75YY
AMA
1.Yılmaz Ö. HAVA KARGO SOĞUK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR AMBALAJ SEÇİMİ: BÜTÜNLEŞİK ENTROPİ-TOPSİS YAKLAŞIMI. Ulaştırma ve Altyapı. 2026;(4):86-99. https://izlik.org/JA55EF75YY
Chicago
Yılmaz, Öyküm. 2026. “HAVA KARGO SOĞUK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR AMBALAJ SEÇİMİ: BÜTÜNLEŞİK ENTROPİ-TOPSİS YAKLAŞIMI”. Ulaştırma ve Altyapı, sy 4: 86-99. https://izlik.org/JA55EF75YY.
EndNote
Yılmaz Ö (01 Haziran 2026) HAVA KARGO SOĞUK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR AMBALAJ SEÇİMİ: BÜTÜNLEŞİK ENTROPİ-TOPSİS YAKLAŞIMI. Ulaştırma ve Altyapı 4 86–99.
IEEE
[1]Ö. Yılmaz, “HAVA KARGO SOĞUK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR AMBALAJ SEÇİMİ: BÜTÜNLEŞİK ENTROPİ-TOPSİS YAKLAŞIMI”, Ulaştırma ve Altyapı, sy 4, ss. 86–99, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55EF75YY
ISNAD
Yılmaz, Öyküm. “HAVA KARGO SOĞUK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR AMBALAJ SEÇİMİ: BÜTÜNLEŞİK ENTROPİ-TOPSİS YAKLAŞIMI”. Ulaştırma ve Altyapı. 4 (01 Haziran 2026): 86-99. https://izlik.org/JA55EF75YY.
JAMA
1.Yılmaz Ö. HAVA KARGO SOĞUK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR AMBALAJ SEÇİMİ: BÜTÜNLEŞİK ENTROPİ-TOPSİS YAKLAŞIMI. Ulaştırma ve Altyapı. 2026;:86–99.
MLA
Yılmaz, Öyküm. “HAVA KARGO SOĞUK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR AMBALAJ SEÇİMİ: BÜTÜNLEŞİK ENTROPİ-TOPSİS YAKLAŞIMI”. Ulaştırma ve Altyapı, sy 4, Haziran 2026, ss. 86-99, https://izlik.org/JA55EF75YY.
Vancouver
1.Öyküm Yılmaz. HAVA KARGO SOĞUK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR AMBALAJ SEÇİMİ: BÜTÜNLEŞİK ENTROPİ-TOPSİS YAKLAŞIMI. Ulaştırma ve Altyapı [Internet]. 01 Haziran 2026;(4):86-99. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55EF75YY