Azerbaycan'da Yerel Yönetimlerin Gelişimi: Merkezi Yönetim - Yerel Yönetim İlişkileri ve Bakü Kentinin Statüsü Hakkında Bir Değerlendirme

Abstract

Azerbaijan has a unitary and centralized administration system. A local service in the country is carried out by both "local executive dominance" and municipalities. According to the 142th Article of Azerbaijan Constitution, municipalities perform local services. In Azerbaycan municipalities are directly elected by the people however, municipalities have very limited right to provide local services and some of the municipalities are dysfunctional. At the same time some local agents of centeral government have seized rights of local governments. In other words, administration is realized by heads of the local executors (governors or district governors) appointed by the President. In this we evaluated organization, rights, status and problems of municipalities in Azerbaijan are researched and suggested some the ways of using limited resources more efficiently for local governmet to produce and serve high-quality services. At the same time, we discused delegation of some powers of central governmet to local governmet

Keywords

• -

Azerbaycan'da Yerel Yönetimlerin Gelişimi: Merkezi Yönetim - Yerel Yönetim İlişkileri ve Bakü Kentinin Statüsü Hakkında Bir Değerlendirme

Öz

Azerbaycan üniter ve merkezi bir devlet yönetim sistemine sahiptir. Ülkede yerel hizmetler hem “yerel icra hâkimiyeti” organları (valilikler ve kaymakamlıklar), hem de belediyeler tarafından yerine getirilmektedir. Azerbaycan Anayasa'nın 142. Maddesinde “yerel yönetimi belediyeler gerçekleştirir” denmektedir. Azarbeycan’da belediye yönetimleri doğrudan halk tarafından seçilmektedir, ancak belediyelere çok az yetki verilmiş ve onların bir kısmı fonksiyonsuz durumdadır. Aynı zamanda yerel yönetim kurumlarına verilmiş olan bir takım işlevleri çeşitli devlet kumları sahiplenmiştir. Yani ülkede esas yönetimi Cumhurbaşkanı'nın göreve atadığı “icra hâkimiyeti başkanları” (vali ve kaymakamlar) gerçekleştirmektedirler. Bu çalışmada, Azerbaycan'da belediyelerin örgütlenmesi, yetkileri ve faaliyetlerini yerine getirirken karşılaştıkları sorunlar incelenmekte ve kaynakları daha verimli kullanarak, daha fazla ve daha kaliteli hizmet üretmesinin yolları araştırılmaktadır. Aynı zamanda icra hâkimiyeti organlarının yetkilerinin bir kısmının belediyelere verilmesi konusu üzerinde durulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Azerbaycan
• Yerel Yönetimler
• Yerel Gelirler
• Bakü Kent Yönetimi

Kaynakça

1. ABDULLAYEV, R. (2006), “Yerli (Belediye) Vergileri Ve Ödenişleri Haqqında Azerbaycan Cümhuriyet Kanununun Yozumu”, Qanun Yayınları, Bakü.
2. AĞALARLI, P. (1999), “Azerbaycan Belediyelerinin Tarihi”, GHMDTF Matbaası, Bakü.
3. Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasa'sı (1995), Bakü.
4. “Belediye Organlarının Bütçesinin İcrasına Dair İstatistiksel Bülten”, Devlet İstatistik Komitesi, 2010, Bakü.
5. ELEKBEROV, E. (2007), “Sosyal-İktisadi İnkişafın Maliye-Bütçe Parametrlerinin Tenzimlenmesi”, Elm Yayınları, Bakü.
6. ELMA, F. (2004), “Türkiye’nin Belediyecilik Deneyimi ve Azerbaycan Belediyeciliği”, Yerel Yönetimler, Desantralizasyon ve Azerbaycan Belediyeleri, Qafqaz Üniversitesi Belediyecilik Araştırmaları Merkezi Yayını, Bakü.
7. İSMAYILOVA, A. (2008), “Azerbaycan Cümhuriyetin'de Belediyelerin Örgütlenmesinin Sosyal-Ekonomik Problemleri”, Elm Yayınları, Bakü.
8. HASANOĞLU, M. (2008), “Azerbaycan Cumhuriyeti’nde Devletin Yeniden Yapılandırılması ve Yerel Yönetimlerin Güçlendirilmesi Çabaları”, Sayıştay Dergisi, Sayı 69 Nisan-Haziran 2008.

9. HÜSEYNOV, A. (2003), “Belediye Maliyesi ve Yerli Bütçe Prosesi”, Araz Yayınları, Bakü.
10. REHİMLİ, R. (2009), “Azerbaycan Yönetim Sistemi”, www.sosyalarastirmalar.com/cilt2/sayi9pdf/rehimli_recep.pdf.
11. ZENGİN E. ve Abdulkerim Ü. (2004), “Azerbaycan Belediyelerinin Mali Sistemi Üzerine Düşünceler", Yerel Yönetimler, Desantralizasyon ve Azerbaycan Belediyeleri, Qafqaz Üniversitesi Belediyecilik Araştırmaları Merkezi Yayını, Bakü.
12. www.bakucity.az/main/index_az.html(03.02.2012)
13. www.coe.int (05.02.2012)
14. www.erc-az.org (10.02.2012)
15. www.azstat.org/In_20/Pdf/03.pdf (05.02.2012)
16. www.e-qanun.az (01.02.2012) http://localdemocracy.az/upload/files/Report_Monitorinq_az_2011.pdf (10.02.2012) http://meclis.gov.az/?/az/stenoqram/96 (08.02.2012) www.sei.az/upload/files/paperpolicy_competetion.pdf (07.02.2012)