Güdülenmiş Tüketici Yenilikçiliği ve Algılanan Risk Ölçeklerinin Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması

Abstract

It is important for researchers and firms to understand characteristics of innovative consumers and their risk perceptions since the adoption process for innovations varies from one individual to another. This study examined the reliability and validity of the Turkish version of the Motivated Consumer Innovativeness and Perceived Risk scales. Data were collected by face to face interviews with 407 university students and analyzed by using exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis. Our factor analysis results confirmed the four-factor of Motivated Consumer Innovativeness (social innovativeness, functional innovativeness, hedonic innovativeness, and cognitive innovativeness) and the four-factor of Perceived Risk (performance/ physical/psychological risk, social risk, time risk and financial risk), and were in concordance with the original findings. The dimensions emerged in both scales explained roughly three-fourths of the total variance. Moreover, the internal consistency for these scales and the underlying qualities proved to be good. The results show that both Motivated Consumer Innovativeness and perceived risk appear to be a valid and reliable measure. 1.

Keywords

• Consumer innovativeness, perceived risk, validity, reliability, confirmatory factor analysis

Güdülenmiş Tüketici Yenilikçiliği ve Algılanan Risk Ölçeklerinin Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması

Öz

Yeniliklerin benimsenmesi bireyden bireye farklılık gösterdiğinden yenilikçi tüketicilerin özelliklerinin ve risk algılarının anlaşılması araştırmacılar ve işletmeler için önemlidir. Bu çalışmada güdülenmiş tüketici yenilikçiliği ve algılanan risk ölçeklerinin Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenilirliği incelenmiştir. Araştırmada veri mülakat yöntemiyle 407 üniversite öğrencisinden toplanmış, keşifsel faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar güdülenmiş tüketici yenilikçiliği ölçeğinin orijinal faktör yapılanmasına uygun biçimde sosyal yenilikçilik, fonksiyonel yenilikçilik, hedonik yenilikçilik ve bilişsel yenilikçilik, algılanan risk ölçeğinin ise performans/fiziksel/psikolojik risk, sosyal risk, zaman riski ve finansal risk olmak üzere dört boyuttan oluştuğunu göstermiştir. Her iki ölçeğe ilişkin oluşan boyutlar toplam varyansın yaklaşık dörtte üçünü açıklarken, güvenilirlikleri de yüksek düzeyde hesaplanmıştır. Sonuç olarak hem tüketici yenilikçiliği hem de algılanan risk ölçekleri güvenilir ve geçerli ölçeklerdir.

Anahtar Kelimeler

• Tüketici yenilikçiliği
• algılanan risk
• geçerlilik
• güvenilirlik
• doğrulayıcı faktör analizi.

Kaynakça

1. BAGOZZI, R. P. (1981), “Evaluating Structural Equation Models with Unobservable Variables and Measurement Error. A Comment”, Journal of Marketing Research, 18(3), 375-381.
2. BÜLBÜL, H., DEMİRER, Ö. (2008), “Hizmet Kalitesi Ölçüm Modelleri Servqual ve Serperf’in Karşılaştırmalı Analizi”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20, 181-198.
3. CHONG, V. K., RUNDUS, M. J. (2004), “Total Quality Management, Market Competition and Organizational Performance”, The British Accounting Review, 36(2), 155-172.
4. CHRISTIA, J. (2000), “The Effect of Alliance Image on The Relationship Between Consumer Innovativeness and New Product Adoption”, Doctoral Thesis, Oklahoma State University.
5. COWART, K. O., FOX, G. L., WILSON, A. E. (2008), “A Structural Look at Consumer Innovativeness and SelfCongruence in New Product Purchases”, Psychology & Marketing, 25(12), 1111-1130.
6. DAGHFOUS, N, PETROF, J. V., PONS, F. (1999), “Values and Adoption of Innovations: a Cross-cultural Study”, Journal of Consumer Marketing, 16(4), 314-331.
7. DENİZ, A., ERCİŞ, A. (2008), “Kişilik Özellikleri İle Algılanan Risk Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi Üzerine Bir Araştırma”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22(2), 301-330.
8. ERYİĞİT, C., KAVAK, B. (2011), “Tüketici Yenilikçiliğinin Tutumsal ve Davranışsal Uyumunun İncelenmesi”, Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 29(2), 95-113.

9. FLYNN, L. R., GOLDSMITH, R. E. (1993), “Identifying Innovators in Consumer Service Markets”, The Service Industries Journal, 13(3), 97-109.
10. FORNELL, C., LARCKER, D. F. (1981), “Evaluating Structural Equation Models with Unobservable Variables and Measurement Error,” Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50.
11. GOLDSMITH, R. E. (2001), “Using the Domain Specific Innovativeness Scale to Identify Innovative Internet Consumers”, Internet Research: Electronic Networking Applications and Policy, 11(2), 149-158.
12. GOLDSMITH, R. E., FOXALL, G. R. (2003). “The Measurement of Innovativeness”. In L. V. Shavinina (Ed.), The International Handbook on Innovation, UK: Pergamon, London,321-330.
13. GOLDSMITH, R. E., HOFACKER, C. F. (1991), “Measuring Consumer Innovativeness”, Journal of the Academy of Marketing Science, 19(3), 209-221.
14. GÜLEŞ, H. K., BÜLBÜL, H. (2004), “Yeni Ürün Performansının Artırılmasında Ürün Geliştirme Yöntemlerinin Etkisi: S anayi İşletmelerinde Bir Saha Araştırması”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 18(1/2), 1471
15. HAIR, J. F. Jr., ANDRESON, R. E., TAHTAM, R. L., BLACK W. C. (1998), Multivariate Data Analysis, Fifth Ed. Prentice Hall Inc., New Jersey.
16. HIRUNYAWIPADA, T., PASWAN, A. K. (2006), “Consumer Innovativeness and Perceived Risk: Implications For High Technology Product Adoption”, Journal of Consumer Marketing, 23(4), 182-198.
17. HOYLE, R. H. (1995), Structural Equation Modeling: Concepts, Issues and Applications, Sage Publication Inc., London. IM, S., MASON, C. H., HOUSTON, M. B. (2007), “Does Innate Consumer Innovativeness Relate To New Product/Service Adoption Behavior? The Intervening Role Of Social Learning Via Vicarious Innovativeness”, Journal of the Academy of Marketing Science, 35, 63-75.
18. JÖRESKOG, K. G., SÖRBOM D. (1993), LISREL 8: Structural Equation Modeling with the SIMPLIS Command Language, Scientific Software International, Lincolnwood.
19. LEE, H., HUDDLESTON, P. (2008), “Effects of E-Tailer and Product Type on Risk Handling in Online Shopping”, Journal of Marketing Channels, 13(3), 5-28.
20. MIDGLEY, D. F., DOWLING, G. R. (1978), “Innovativeness: The Concept and Its Measurement”, Journal Of Consumer Research, 4, 229-242.
21. NAKİP, M. (2003), Pazarlama Araştırmaları Teknikler ve (SPSS Destekli) Uygulamalar, Seçkin Yayıncılık, Ankara.
22. ÖZER, L., GÜLPINAR, S. (2005), “Hizmet Sektöründe Tüketicilerin Algıladıkları Riskler: Hava Yolları Sektöründe Bir Araştırma”, Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 49-63.
23. PORTER, M. E. (1998), The Competitive Advantage of Nations, MacMillan Press Ltd., London.
24. ROEHRICH, G. (2004), “Consumer Innovativeness Concepts and Measurements”, Journal of Business Research, 57, 6716
25. ROGERS, E. M. (2003), Diffusion of Innovations, Free Press, New York.
26. SAKAKIBARA, S., FLYNN, B. B., SCHROEDER, G. (1993), “A Framework and Measurement Instrument For Just-intime Manufacturing”, Production and Operations Management, 2(3), 177-194.
27. SCHERMELLEH, E. K., MOOSBRUGGER, H., MULLER, H. (2003). “Evaluating the Fit of Structural Equation Models: Tests of Significance and Descriptive Goodness-of-Fit Measures”, Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
28. SEKERAN, U. (1992), Research Methods For Business, A Skill Building Approach, USA: John Wiley&Sons Inc.
29. SHUI, L., CHEN, L. (2010), “The Impact of Perceived Risk, Intangibility and Consumer Characteristics on Online Game Playing”, Computers in Human Behavior, 26, 1607-1613.
30. STONE, R. N., GRONHAUG, K. (1993) “Perceived Risk: Further Considerations for the Marketing Discipline”, European Journal of Marketing, 27(3), 31-50.
31. STONE, R. N., MASON, B. J., (1995), “Attitude and Risk: Exploring The Relationship”, Psychology and Marketing, 12(2), 135-153.
32. VANDECASTEELE, B., GEUENS, M. (2010), “Motivated Consumer Innovativeness: Concept, Measurement, and Validation”, Intern. J. of Research in Marketing, 27, 308-318.
33. VENKATRAMAN, M. P. (1991), “The Impact of Innovativeness and Innovation Type on Adoption”, Journal of Retailing, 67(1), 51-67.