Mersin ve Adana'daki Dört ve Beş Yıldızlı Otellerde Konaklayan Türk İş İnsanlarının Hazcı-Faydacı Tüketim Eğilimleri Üzerine Bir Çalışma

Öz

In increased competitive environment, the hotel companies which want to increase their productivity have chosen certain segments as the target markets. Increasing number of business trips due to the developments in world trade has taken business people market into a quite significant position, particularly for the city hotels. The companies, which want to include this market segment into their customer portfolio, must know consumption trends of this group. Thus, in this study it has been aimed to determine the hedonist-utilitarian consumption tendencies of business people. Data were collected through a questionnaire based on the quota sampling. The questionnaire was applied to 600 business people in 10 four- and five-star hotels operating in the center of Mersin and Adana. According to the hedonist consumption tendencies of business people, four factors were found. These factors were called as happiness-based, fashion-based, discount-based and socialbased. In respect of utilitarian consumption tendencies, one factor had been determined which was called merit-based

Anahtar Kelimeler

• -

Mersin ve Adana'daki Dört ve Beş Yıldızlı Otellerde Konaklayan Türk İş İnsanlarının Hazcı-Faydacı Tüketim Eğilimleri Üzerine Bir Çalışma

Öz

Artan rekabet ortamında verimliliğini artırmak isteyen otel işletmeleri, belli bölümleri hedef pazar olarak seçmektedir. Dünya ticaretinde yaşanan gelişmeler nedeniyle iş seyahatlerinin artması, özellikle şehir otelleri için iş insanları pazar bölümünü oldukça önemli bir hale getirmektedir. Bu önemli pazar bölümünü müşteri portföyüne katmak isteyen işletmelerin, bu grubun tüketim eğilimlerini bilmeleri gerekmektedir. Bu nedenle araştırmada, iş insanlarının hazcı-faydacı tüketim eğilimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Verilerin toplanmasında anket tekniği ve kota örneklemesi kullanılmıştır. Anket, Mersin ve Adana şehir merkezinde faaliyet gösteren dört ve beş yıldızlı toplam 10 otel işletmesinde 600 iş insanına uygulanmıştır. İş insanlarının hazcı tüketim eğilimlerine ilişkin mutluluk temelli, moda temelli, indirim temelli ve sosyal temelli olmak üzere dört faktör tespit edilmiştir. Faydacı tüketim eğilimlerine ilişkin ise, fayda temelli adı verilen tek faktör belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Tüketici davranışı
• hazcı-faydacı tüketim
• iş insanları pazar bölümü

Kaynakça

1. AKYÜZ, N. (2006). Farklı eğitim düzeyindeki kadın tüketicilerin giyim eşyası satın alma davranışları. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
2. ALPAR, R. (2012). Uygulamalı istatistik ve geçerlik-güvenirlik, Detay Yayıncılık, Ankara.
3. ALTUNIŞIK, R., ve ÇALLI, L. (2004). “Plansız alışveriş (impulse buying) ve hazcı tüketim davranışları üzerine bir araştırma: Satın alma karar sürecinde bilgi kullanımı”. Kongre kitabı içinde (ss. 231-240). 3. Ulusal Bilgi, Ekonomi ve Yönetim Kongresi Eskişehir.
4. ARNOLD, M. J., ve REYNOLDS, K.E. (2003). “Hedonic shopping motivations”. Journal of Retailing, 79 (2), 77-95.
5. AYGÜN, A. (2006). Konaklama işletmelerinde pazar bölümlendirme ve hedef pazar seçimi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
6. BABACAN, M. (2001). “Hedonik tüketim ve özel günler alışverişlerine yansıması”. 6. Ulusal Pazarlama Kongresi Bildiri Kitabı içinde (ss.97-106). 6. Ulusal Pazarlama Kongresi Erzurum.
7. BABİN, B. J., DARDEN W. R., ve GRIFFIN M. (1994). “Work and/or fun: Measuring hedonic and utilitarian shopping value”. Journal of Consumer Research, 20, 4, 646.
8. BABİN, B. J., ve ATTAWAY, S. J. (2000). “Atmospheric affect as a tool for creating value and gaining share of customer”. Journal of Business Research, 49, 91–99.

9. BAUDRILLAND, J. (2004). Tüketim toplumu. Çev. Hazal Deliceçaylı ve Ferda Keskin, Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
10. BEARDEN, W. O., ve NETEMEYER, R. G. (1999). Handbook of marketing scales (2nd Edition).
11. BULUÇ, G. T. (1997). “Turistik ürün pazarlama politikası ve planlaması ve bir pazarlama stratejisi olarak turistik ürün çeşitlendirmesi”. Anatolia, 8, 12-17.
12. BÜYÜKÖZTÜRK, Ş., ÇOKLUK, Ö. ve ŞEKERCİOĞLU, G. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları, Pegem Akademi, Ankara.
13. CARPENTER, J. M., MOORE, M. ve FAIRHURST, A. E. (2005). “Consumer shopping value for retail brands”. Journel of Fashion Marketing and Management, 9, 1, 43-53.
14. CEYLAN, C. (2007). Hedonik tüketimin nedenleri üzerine bir araştırma. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
15. CHILDERSA, T. L., CHRISTOPHER, L. C., PECKC, J. ve CARSOND, S. (2001). “Hedonic and utilitarian motivations for online retail shopping behaviour”. Journal of Retailing, 77, 511–535.
16. ÇELİK, S. (2009). Hazsal ve faydacı tüketim, Derin Yayınları, İstanbul.
17. ERGİNKAYA, E., ve OZANSOY, T. (2010). “Alışveriş değeri ve mağaza seçim kriterlerinin belirlenmesinin hazcı ve faydacı alışveriş değerleri ile ilişkisi: Lise öğrencileri üzerine bir araştırma”. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19, 1, 141-155.
18. ERKMEN, T., ve YÜKSEL, C. A. (2008). “Tüketicilerin alışveriş davranış biçimleri ile demografik ve sosyo kültürel özelliklerinin incelenmesine yönelik bir araştırma”. Ege Akademik Bakış, 8 (2), 683-727.
19. GEIGER, S. (2007). “Exploring night-time grocery shopping behaviour”. Journal of Retailing and Consumer Services, 14, 24–34.
20. HAYTKO, D. L., ve BAKER, J. (2004). “It’s all at the mall: Exploring adolescent girls’ experiences”. Journal of Retailing, 80, 67-83.
21. KALAYCI, Ş. (2009). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri, Asil Yayın, Ankara.
22. KOP, A. E. (2008). Satın alma davranışında hedonik ve faydacı tüketimin ölçülmesi ile ilgili bir uygulama. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
23. KOZAK, N. (2006). Turizm pazarlaması, Detay Yayıncılık, Ankara.
24. NAKİP, M. (2006). Pazarlama araştırmaları teknikler ve (SPSS destekli) uygulamalar, Seçkin Yayıncılık, Ankara.
25. ODABAŞI, Y., ve BARIŞ, G. (2003). Tüketici davranışı (2.baskı), MediaCat, İstanbul.
26. OWERBY, J. W., ve LEE, E. J. (2006). “The effects of utilitarian and hedonic online shopping value on consumer preference and intentions”. Journal of Business Research, 59, 1160–1166.
27. ÖZCAN, B. (2007). “Rasyonel satın alma ve boş zaman sürecine ait alışveriş eylemlerinin birlikte sergilendikleri mekanlar: Alışveriş merkezleri”. Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 39-68.
28. ÖZDEMİR, Ş. (2007). Hazcı tüketim davranışlarında televizyonun rolü: S.D.Ü. öğrencileri üzerine bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
29. ÖZDEMİR, Ş., ve YAMAN, F. (2007). “Hedonik alışverişin cinsiyete göre farklılaşması üzerine bir araştırma”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, Ekim, 2(2), 81-91.
30. SOLOMON, M. R. (1996). Consumer behaviour; buying, having and being (3rd ed), Prentice Hall International Editions, New Jersey.
31. STOELA, L., WICKLIFFEB, V., ve Lee, K. H. (2004). “Attribute beliefs and spending as antecedents to shopping value”. Journal of Business Research, (57), 1067– 1073.
32. URAL, A. ve KILIÇ, İ. (2011). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi, Detay Yayıncılık, Ankara.
33. ÜNAL, S. ve CEYLAN, C. (2008). “Tüketicileri hedonik alışverişe yönelten nedenler: İstanbul ve Erzurum illerinde karşılaştırmalı bir araştırma”. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2, 265-283. İNTERNET KAYNAKLARI
34. http://www.tdk.org.tr/terimler/hazcılık, Erişim Tarihi: 02 Şubat 2011.
35. http://www.tubitak.gov.tr, Erişim Tarihi: 26 Ocak 2012.
36. http://www.izmirde.biz/izmir, Erişim Tarihi: 26 Ocak 2012.
37. http://www.turkish-media.com/istanbul/ankara, Erişim Tarihi: 26 Ocak 2012.