KİREÇ UYGULAMASININ BAZI BADEM TÜRLERİNDE ÇÖĞÜR CANLILIĞI VE YAPRAK ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ

Öz

Çalışmada, ülkemizin Güneydoğu Anadolu bölgesinden selekte edilen Amygdalus orientalis (Mill) ve Amygdalus turcomanica (Linczk) türlerine ait genotiplerde farklı kireç dozlarının etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla; %10 ahır gübresi, %10 dere kumu ve %80 bahçe toprağından oluşan 5 kg’lık ortalama %10, %20 ve %40 oranında kireç uygulanması yapılmıştır. Kontrol bitkilerine kireç uygulanmamıştır. Farklı düzeylerde kireç uygulaması yapılan yabani badem genotiplerinde çöğürlerin yaşama oranları, yaprak uzunlukları (cm), yaprak genişlikleri (cm) ve yaprak alanları (cm2) belirlenmiştir. Denemede yer alan A. orientalis genotiplerinden Orientalis 4’e ait çöğürler %40 kireç içeren ortamda ölürken, A.turcomanica genotiplerine ait çöğürlerin tamamı %40 kireç içeren ortamda ölmüşlerdir. Badem türlerine göre değişmekle birlikte ortamda kireç oranı arttıkça yaprak alanı da düşmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Yabani badem
• Amygdalus orientalis
• Amygdalus turcomanica
• yaprak

Effect of Lime Application on Seedling Viability and Leaf Characteristics in Some Almond Species

Öz

In this study, the effect of different lime doses on genotypes of Amygdalus orientalis (Mill) and Amygdalus turcomanica (Linczk) species selected from the Southeastern Anatolia region was investigated. For this purpose, 10%, 20% and 40% lime was applied to 5 kg of medium consisting of 10% barnyard manure, 10% river sand and 80% garden soil. No lime was applied to control plants. Seedling survival rates, leaf lengths (cm), leaf widths (cm) and leaf areas (cm2) were determined at the diffrent lime doses applied to the wild almond genotypes in the experiment. While the seedlings of A. orientalis genotype Orientalis 4 in the experiment died in the environment containing 40% lime, all the seedlings of the A.turcomanica genotypes died in the environment containing 40% lime. However it varies according to the almond species, leaf area decreases with increasing lime ratio.

Anahtar Kelimeler

• Wild almond
• Amygdalus orientalis
• Amygdalus turcomanica
• leaf
• lime

Kaynakça

1. Ağaoğlu, Y. S., Çelik, H., Çelik, M., Fidan, Y., Gülşen, Y., Günay, A., Halloran, N., Köksal, İ., Yanmaz, R. (1995). Genel Bahçe Bitkileri. A.Ü. Ziraat Fakültesi Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Vakfı Yayınları, No 4: 369 s.
2. Anonymous, (2005). SAS InstituteInc. SAS User Guide; Sas/Stat, Version 6, SAS Inst. Inc., Cary, N.C., (2005).
3. Bayazıt, S. (2007). Türkiye’nin Farklı Ekolojilerindeki Yabani Badem GenotiplerindeFenolojik, Morfolojik ve Pomolojik Özellikler ile Moleküler Yapıların Tanımlanması. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, ADANA
4. Browicz, K. and Zielinski, J. (1984). Chology of Trees and Shrubs in South- West Asia and Adjacent Regions. Polish Scientific Publishers, Vol.8. Warzsawa-Poznan 80 s.
5. Browicz, K. and Zohary, D. (1996). The Genus Amygdalus L. (Rosaceae) Species Relationships, Distribution and Evolution Under Domestication. Genetic Resources and Crop Evaluation, 43: 229-247.
6. Çelik, M., Sakin, M. (1991). Ülkemiz Meyve Fidanı Üretiminin Bugünkü Durumu. Türkiye I. Fidancılık Simpozyumu. T.C. Tanm ve Köyişleri Bakanlığı Yay., 169-181.
7. Demir, I. (1990). Genel Bitki Islahı. E. Ü. Ziraat Fakültesi Yayınları No 496: 366 s.E.Ü.Z. F. Ofset Atölyesi IZMIR.
8. Denisov, V.P. (1988). Almond Genetic Resources in the USSR and Their Use in Production and Breeding.Acta. Hort. 244.2999-306.

9. Kester, D. E and Asay, R. (1975). Almonds. Advancesin Fruit Breeding. (Ed.J Janick,J.N. Moore). PurdueUniv. Pres; Westlafeyette, İndiana, p.387-418.
10. Kester, D. E., Gradziel, T.M. and Grassely, C. (1991). Almonds (Prunus). Genetic Resources of Temperate Fruits and Nut Crops. Int. Soc. Hort.Sci. s:701-758.
11. Özbek, S. (1978). Özel Meyvecilik. Ç.Ü.Z.F. Yayınları128. Ders Kitabı:11, A.Ü. Basımevi, Ankara, 487s.
12. Sümbül, A. (2012). Hatay ili bademlerinin (Prunus dulcis Mill.) seleksiyonu (Yüksek LisansTezi, Basılmamış), MKUFen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Hatay.
13. Şehirali, S., Özgen, M., Karagöz, A., Sürek, M., Adak, A., Güvenç, İ., Tan, A., Burak, M. Ve Kaymak, Ç. (2005). Bitki Genetik Kaynaklarının Korunma ve Kullanımı. Türkiye Ziraat Mühendisliği VI. Teknik Kongresi.