Araştırma Makalesi

Tekno-Yorgunluktan Dijital İyi Oluşa: Dijital Detoks ve Sportif Rekreasyon Temelli Müdahalelerin Etkileri

Cilt: 6 Sayı: 3 30 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Tekno-Yorgunluktan Dijital İyi Oluşa: Dijital Detoks ve Sportif Rekreasyon Temelli Müdahalelerin Etkileri

Öz

Bu çalışma, dijital çağın getirdiği tekno-yorgunluk ve dijital bağımlılık sorununa karşı, pasif dijital detoks stratejisinin sportif rekreasyon ile entegrasyonunun bilişsel ve psikososyal etkilerini incelemiştir. Literatür, sürekli bağlantının yarattığı bilişsel yükün; dikkat dağınıklığı, yürütücü işlevlerde bozulma ve zayıf öz-düzenleme becerisi ile sonuçlandığını göstermektedir. Dijital detoks, bilişsel dinlenmeyi ve sınır yönetimini sağlayarak bu yükü hafifletse de, uzun vadeli sürdürülebilirlik ve nüksetme riskini yönetme konusunda yetersiz kalmaktadır. Çalışma, bu açığı kapatmada sportif rekreasyonun kritik ve tamamlayıcı rolünü vurgulamaktadır. Fiziksel aktiviteler, beynin ödül sistemini BDNF salınımı yoluyla doğal ve sağlıklı bir şekilde yeniden düzenleyerek, bağımlılığın aradığı yapay dopamin ikamesini sunar. Ayrıca, rekreasyonel etkinliklere katılım, bireyin öz-yeterlilik duygusunu artırmakta, sosyal izolasyonu azaltmakta ve yaşam bağlılığını güçlendirmektedir. Sonuç olarak, dijital çağda bilişsel sağlığın korunması için, teknolojik kısıtlamayı aktif davranış değişikliği ve sportif rekreasyon ile birleştiren bütüncül bir müdahale modelinin zorunlu olduğu görülmektedir. Bu modelin spor bilimleri alanında dijital detoks programlarının tasarımında bir yardımcı görevi göreceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahead App (2025). Digital Boundaries: The Science Behind Setting Healthy Screen Time Limits.
  2. Aycan, A., & Üzüm, H. (2020). Spora Katılımın Lise Öğrencilerinin İnternet Bağımlılığına Etkisi. Journal Of Human Sciences, 17(4), 1022–1033.
  3. Bandura, A. (1991). Social Cognitive Theory Of Self-Regulation. Organizational Behavior And Human Decision Processes, 50(2), 248-287.
  4. Barkley, J. E., & Lepp, A. (2016). Mobile Phone Use Among College Students İs A Sedentary Leisure Behavior Which May İnterfere With Exercise. Computers İn Human Behavior, 56, 29–33.
  5. Barnes, L. (2017). “Social Media Addicted Americans Could Use ‘Digital Detox,” at http://www.nydailynews.com/news/national/digital-detox-answer-america-socialmedia-addiction-article1.2632870
  6. Basu, R. (2019). Impact of Digital Detox on Individual Performance of the Employees. Int. J. Res. Anal. Rev, 6(2), 378-381.
  7. Biddle, S. J. H., & Asare, M. (2011). Physical Activity And Mental Health İn Children And Adolescents: A Review Of Reviews. British Journal Of Sports Medicine, 45(11), 886-895.
  8. Brajša-Žganec, A., Merkaš, M., & Šverko, I. (2011). Quality Of Life And Leisure Activities: How Do Leisure Activities Contribute To Subjective Well-Being? Social Indicators Research, 102(1), 101–114.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor ve Rekreasyon

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

21 Ekim 2025

Kabul Tarihi

15 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Karavelioğlu, B. (2025). Tekno-Yorgunluktan Dijital İyi Oluşa: Dijital Detoks ve Sportif Rekreasyon Temelli Müdahalelerin Etkileri. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 6(3), 18-32. https://izlik.org/JA65DC97CY
AMA
1.Karavelioğlu B. Tekno-Yorgunluktan Dijital İyi Oluşa: Dijital Detoks ve Sportif Rekreasyon Temelli Müdahalelerin Etkileri. ubosbid. 2025;6(3):18-32. https://izlik.org/JA65DC97CY
Chicago
Karavelioğlu, Batıkan. 2025. “Tekno-Yorgunluktan Dijital İyi Oluşa: Dijital Detoks ve Sportif Rekreasyon Temelli Müdahalelerin Etkileri”. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi 6 (3): 18-32. https://izlik.org/JA65DC97CY.
EndNote
Karavelioğlu B (01 Aralık 2025) Tekno-Yorgunluktan Dijital İyi Oluşa: Dijital Detoks ve Sportif Rekreasyon Temelli Müdahalelerin Etkileri. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi 6 3 18–32.
IEEE
[1]B. Karavelioğlu, “Tekno-Yorgunluktan Dijital İyi Oluşa: Dijital Detoks ve Sportif Rekreasyon Temelli Müdahalelerin Etkileri”, ubosbid, c. 6, sy 3, ss. 18–32, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65DC97CY
ISNAD
Karavelioğlu, Batıkan. “Tekno-Yorgunluktan Dijital İyi Oluşa: Dijital Detoks ve Sportif Rekreasyon Temelli Müdahalelerin Etkileri”. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi 6/3 (01 Aralık 2025): 18-32. https://izlik.org/JA65DC97CY.
JAMA
1.Karavelioğlu B. Tekno-Yorgunluktan Dijital İyi Oluşa: Dijital Detoks ve Sportif Rekreasyon Temelli Müdahalelerin Etkileri. ubosbid. 2025;6:18–32.
MLA
Karavelioğlu, Batıkan. “Tekno-Yorgunluktan Dijital İyi Oluşa: Dijital Detoks ve Sportif Rekreasyon Temelli Müdahalelerin Etkileri”. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, c. 6, sy 3, Aralık 2025, ss. 18-32, https://izlik.org/JA65DC97CY.
Vancouver
1.Batıkan Karavelioğlu. Tekno-Yorgunluktan Dijital İyi Oluşa: Dijital Detoks ve Sportif Rekreasyon Temelli Müdahalelerin Etkileri. ubosbid [Internet]. 01 Aralık 2025;6(3):18-32. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65DC97CY