Üniversite Öğrencilerinin Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutumları, Obezite Farkındalık Düzeyleri İle Vücut Kitle İndeksi Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi

Öz

Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin sağlıklı beslenmeye yönelik tutumları ile obezite farkındalık düzeyleri ve vücut kitle indeksi (VKİ) arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya yaş ortalaması 20,8 ± 2,7 yıl olan 370’i erkek ve 342’si kadın olmak üzere toplam 712 üniversite öğrencisi katılmıştır. Verilerin toplanmasında Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği ile Obezite Farkındalık Ölçeği kullanılmış, VKİ değerleri katılımcıların beyan ettikleri boy ve vücut ağırlığı bilgileri doğrultusunda hesaplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ile birlikte bağımsız örneklem t-testi ve Pearson korelasyon analizleri kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, erkek öğrencilerin VKİ ortalamalarının kadın öğrencilere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p < 0,001). Buna karşın, sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlar ve obezite farkındalık düzeyleri açısından cinsiyetler arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p > 0,05). Korelasyon analizleri, yaş ile VKİ arasında zayıf düzeyde pozitif bir ilişki olduğunu, ayrıca VKİ ve sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ile obezite farkındalık düzeyi arasında düşük ancak anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Elde edilen bulgular, obezite farkındalığının sağlıklı beslenmeye yönelik tutumlarla ilişkili olduğunu ve bu farkındalığın artırılmasının sağlıklı yaşam davranışlarını destekleyebileceğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Obezite Farkındalığı
• Sağlıklı Beslenme
• Üniversite Öğrencileri
• Vücut Kitle İndeksi

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destek Programı tarafından desteklenmiştir.

Proje Numarası

1919B012413494

Etik Beyan

Bu araştırma öncesinde, Yozgat Bozok Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’ndan 16.04.2025 tarihli ve 24/12 sayılı karar ile etik onay alınmıştır. Çalışma, Helsinki Bildirgesi ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür. Araştırmaya katılan tüm üniversite öğrencilerinden gönüllülük esasına dayalı aydınlatılmış onam alınmış, katılımcıların kimlik bilgileri gizli tutulmuş ve veriler yalnızca bilimsel amaçlarla kullanılmıştır.

Teşekkür

Bu çalışma, TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamında desteklenmiştir. Araştırmanın yürütülmesi sürecinde katkı sağlayan tüm katılımcılara ve desteklerinden dolayı danışman öğretim üyesine teşekkür ederiz.

Determining the Relationship Between University Students' Attitudes Towards Healthy Eating, Obesity Awareness Levels, and Body Mass Index

Öz

This study aimed to investigate the relationships between university students’ healthy eating attitudes, obesity awareness levels, and body mass index (BMI). The sample consisted of 712 students (370 males and 342 females) with a mean age of 20.8 ± 2.7 years. Data were obtained using the Healthy Eating Attitude Scale and the Obesity Awareness Scale, while BMI values were calculated based on self-reported height and body weight information. Descriptive statistics, independent samples t-tests, and Pearson correlation analyses were employed for data analysis. The findings revealed that male students had significantly higher BMI values compared to female students (p < 0.001). However, no significant gender differences were observed in terms of obesity awareness or healthy eating attitudes (p > 0.05). Correlation analyses indicated weak but significant positive relationships between age and BMI, as well as between healthy eating attitudes and obesity awareness. Overall, the results suggest that increased obesity awareness is associated with more positive attitudes toward healthy eating and may play a supportive role in promoting healthy lifestyle behaviors among university students.

Anahtar Kelimeler

• Obesity Awareness
• Healthy Eating
• University Students
• Body Mass Index

Destekleyen Kurum

This study was supported by TÜBİTAK (The Scientific and Technological Research Council of Türkiye) under the 2209-A University Students Research Projects Support Program.

Proje Numarası

1919B012413494

Etik Beyan

Ethical approval for this study was obtained from the Yozgat Bozok University Social and Human Sciences Ethics Committee with the decision dated 16.04.2025 and numbered 24/12. The study was conducted in accordance with the principles of the Declaration of Helsinki. Informed consent was obtained from all participating university students on a voluntary basis. The confidentiality of the participants’ identities was ensured, and the data were used solely for scientific purposes.

Teşekkür

This study was supported by the TÜBİTAK 2209-A University Students Research Projects Support Program. The authors would like to thank all participants who contributed to the research process and the academic advisor for their valuable support.

Kaynakça

1. Allen, A. (2011). Effects of educational intervention on children’s knowledge of obesity risk factors (Doctoral dissertation). Carroll College.
2. Bahadır, E., & Özkan, A. (2024). Üniversitede Yer Alan Öğrencilerin VKI, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Fiziksel Aktivite Düzeylerinin Belirlenmesi. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 113-125.
3. Baysal, A., Aksoy, M., Besler, H. T., Bozkurt, N., Keçecioğlu, S., Mercanlıgil, S. M., & Yıldız, E. (2014). Diyet el kitabı (7. bs.). Hatiboğlu Yayınları.
4. Bozkuş, T., M. Türkmen, M. Kul, A. Özkan, Ü. Öz, & C. Cengiz. (2013). Determination and relationships of physical activity level and healthy lifestyle behaviors in physical education students. International Journal of Science Culture and Sport (IntJSCS), 1(3), 49-65.
5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (29.). Baskı. Ankara: Pegem Akademi.
6. Eroğlu, F. E., Ekici, E. M., & Göktürk, B. A. (2025). Night eating syndrome, ultra-processed food consumption and digital addiction: A cross-sectional study among university students in Turkey. Journal of Health, Population and Nutrition, 44, Article 185.https://doi.org/10.1186/s41043-025-00849-8
7. Güngör, E., & Atasoy, S. (2022). Evaluation of nutritional knowledge level and obesity status of university students. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 16(2), 340–349.https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1020845
8. İkizek, M., & Bayer, N. (2022). Determination of obesity awareness of university students who are studying in the field of health. International Journal of Current Medical and Biological Sciences, 2(2), 111–116.

9. Kafkas, M., & Özen, G. (2014). Obezite farkındalık ölçeği’nin (OFÖ) Türkçeye uyarlanması: Bir geçerlik ve güvenirlik çalışması. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 1–15.
10. Nelson, M. C., Story, M., Larson, N. I., Neumark-Sztainer, D., & Lytle, L. A. (2008). Emerging adulthood and college-aged youth: An overlooked age for weight-related behavior change. Obesity, 16(10), 2205–2211. https://doi.org/10.1038/oby.2008.365
11. Özkan, A., Köklü, Y., Kayıhan, G., Alemdaroğlu, B. U., & Ersöz, G. (2013). Obezitenin önlenmesi ve tedavisinde fiziksel aktivite ve egzersizin rolü. Uluslararası Hakemli Akademik Spor Sağlık ve Tıp Bilimleri Dergisi, 7(3), 48-63.
12. Özkan, A., Turkmen, M., Bozkus, T., Kul, M., Soslu, R., Yasarturk, F., ... & Oz, U. (2018). Determination of the relationship between healthy lifestyle behaviors, physical fitness, and risk factors of coronary heart diseases in university students. Education Sciences, 8(2), 51.
13. Özkan, İ., Adıbelli, D., İlaslan, E., & Taylan, S. (2020). Üniversite öğrencilerinin obezite farkındalıkları ile beden kitle indeksleri arasındaki ilişki. ACU Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(1), 120–126.
14. Sanlıer, N., & Unusan, N. (2007). Dietary habits and body composition of Turkish university students. Pakistan Journal of Nutrition, 6(4), 332–338.
15. Demir, G. T., & Cicioğlu, H. İ. (2019). Sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ölçeği (SBİTÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(2), 256-274.
16. Türkiye İstatistik Kurumu. (2023). İstatistiklerle gençlik. TÜİK Yayınları. https://www.tuik.gov.tr
17. Tozoğlu, B., Polat, Ş., Celık, H., & Mazlumoglu, B. (2022). Examination of obesity awareness levels of university students in terms of sport and different variables. Journal of Health and Medical Sciences, 5(2), 133–142. Retrieved from https://ssrn.com/abstract=4146607
18. Vella-Zarb, R. A., & Elgar, F. J. (2009). The “freshman 5”: A meta-analysis of weight gain in the freshman year of college. Journal of American College Health, 58(2), 161–166. https://doi.org/10.1080/07448480903221392
19. World Health Organization. (2000). Obesity: Preventing and managing the global epidemic (WHO Technical Report Series No. 894). World Health Organization.
20. World Health Organization. (2021). Obesity and overweight. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight