INVESTIGATION OF SCHOOL MANAGERS' SPORT AWARENESS AND ORIENTATION TO SPORTS ACTIVITIES

Öz

Introduction and Purpose: This research was conducted to examine the sports awareness of school administrators and their orientation to sports activities. Materials and Methods: Survey model was used in the research. The universe of the research consists of school administrators working in schools affiliated to the Ministry of National Education in Adıyaman in the academic year of 2022-2023. The sample of the study consists of 154 school administrators who were determined by the simple random method and volunteered. Personal information form, which was prepared by the researcher and used to determine the demographic characteristics of the participants, was used as a data collection tool in the study. In addition, the “Sport Awareness Scale” developed by Uyar and Sunay (2020) was used to determine the sports awareness levels of managers. The "Sports Activities Orientation Scale", which was developed by Pons, Mourali and Nyeck (2006) and adapted into Turkish by Çevik, Şimşek, Mercanoğlu, and Bayram (2019), was used to determine the orientation of managers to sports activities. Findings: As a result of the analyzes carried out, statistically significant differences were found between the sub-dimensions of the scale of orientation to sports activities and the sub-dimensions of the scale of sports differences according to the variables of gender, age, school, number of sports per week, licensed sports, sports branch and licensed sports status in the family. There were no statistically significant differences between the sub-dimensions of the scale of orientation to sports activities and the sub-dimensions of the scale of sports difference, according to the variables of your job at school, the number of branches attended, and the years of working as a manager. Results: It has been determined that the managers, who are male, young, working in a vocational high school, doing sports more days a week, engaged in sports under license, doing team sports and having previously played sports in their family, have higher sports-oriented tendencies and sports awareness.

Anahtar Kelimeler

• Sports
• School Administrator
• Awareness
• Sports Activity
• Orientation.

Okul Yöneticilerinin Spor Farkındalıklarının Ve Spor Etkinliklerine Yönelimlerinin İncelenmesi

Öz

Giriş ve Amaç: Bu araştırma okul yöneticilerinin spor farkındalıklarını ve spor etkinliklerine yönelimlerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Adıyaman ilinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bulunan okullarda görev yapan okul yöneticileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise basit seçkisiz yöntemle belirlenen ve gönüllü olan 154 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan, katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek için kullanılan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Ayrıca yöneticilerin spor farkındalık düzeylerini belirlemek için Uyar ve Sunay (2020) tarafından geliştirilen “Spor Farkındalığı Ölçeği” ile yöneticilerin spor etkinliklerine yönelim durumlarını tespit etmek için Pons, Mourali ve Nyeck (2006) tarafından geliştirilen Çevik, Şimşek, Mercanoğlu ve Bayram (2019) tarafından Türkçeye uyarlanan “Spor Etkinliklerine Yönelim Ölçeği” kullanılmıştır. Bulgular: Gerçekleştirilen analizler sonucunda cinsiyet, yaş, görev yapılan okul, haftada yapılan spor günü sayısı, lisanslı olarak sporla uğraşma, spor branşı ve ailede lisanslı olarak spor yapma durumu değişkenlerine göre spor etkinliklerine yönelim ölçeği alt boyutları ile spor farkındalığı ölçeği alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar tespit edilmiştir. Okuldaki göreviniz, okul sporlarında katılınan branş sayısı, yönetici olarak çalışma yılı, spor yapma yılı değişkenlerine göre ise spor etkinliklerine yönelim ölçeği alt boyutları ile spor farkındalığı ölçeği alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar tespit edilememiştir. Sonuçlar: Erkek, yaşı genç olan, meslek lisesinde görev yapan, haftada daha fazla gün spor yapan, lisanslı olarak sporla uğraşmış, takım sporları yapmış ve daha önce ailesinde spor yapmış olan yöneticilerin spora yönelik eğilimlerinin ve spor farkındalıklarının daha yüksek olduğu sonucu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Spor
• Okul Yöneticisi
• Farkındalık
• Spor Etkinliği
• Yönelim.

Kaynakça

1. Bektaş, M., & Demir, O. (2022). Üniversitede görev yapan akademik ve idari personelin spora yönelik tutumlarının incelenmesi. The Journal of International Scientific Researches, 7(3), 297-306.
2. Çetin, H., & Turan, M. (2024). Okul sporlarında okul yönetici görüşleri. İzmir: Duvar Yayınları.
3. Çevik, H., Şimşek, K. Y., Mercanoğlu, A. O., & Bayram, A. (2019). Spor Etkinliklerine Yönelim Ölçeğinin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 10(2), 149-163.
4. Çeyiz, S., Alagül, Ö., & Kara, İ. (2023). Yerel yönetim çalışanlarının spor farkındalıkları ile spor etkinliklerine yönelimleri üzerine ilişkisel bir araştırma: İstanbul ili örneği. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(2), 63-72.
5. Çon, M., Yetim, A., Ağaoğlu, Ş. A., & Tasmektepligil, M. Y. (1997). The effects of primary and secondary schools as an organisation upon beginning to sports of their students who are today's elite athletes. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 2(1), 41-53.
6. Domville, M. S., Watson, P. M., Richardson, D. J., & Graves, L. E. (2019). Educator perspectives on factors influencing children’s school-based physical activity. Health promotion international, 34(5), 931-940.
7. Gandrieau, J., Schnitzler, C., Derigny, T., Lléna, C., Mouton, A., & Potdevin, F. (2021). How knowledge about physical activity is impacted by school institution, grade level, and gender throughout high school years in France?. Journal of Teaching in Physical Education, 41(4), 601-609.
8. Gökdağ, M., Türkmen, M., & Akyüz, H. (2019). Okul Yöneticilerinin Spora Yönelik Tutumlarının Belirlenmesi (Bartın Örneği). Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 200-219.

9. Karademir M. B., Arslan M., Or. E. M. & Ödemiş M. (2025). Investigation of physical activity level and quality of life school administrators (Sample of Alanya). Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 6(2), 105-126.
10. Karasar, N. (2006). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel.
11. Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). New York: Guilford Publications.
12. McNamara, S., Townsley, M., & Hangauer, K. (2022). School administrators and physical educators: A scoping review of perceptions and partnerships from 2000 to 2020. Journal of School Leadership, 32(2), 186-217.
13. Nielsen, J. V., Koch, S., & Skovgaard, T. (2023). Mind the gap: Danish school heads’ ability to implement a national physical activity school requirement. Health Promotion International, 38(1), 193.
14. Pervan, A. (2024). Okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin beden eğitimi ve spor derslerinin etkililiğine ilişkin görüşlerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı.
15. Qi, W., Zhang, Y., & Arshad, M. Z. (2025). Sustainable education in action: Principal leadership, teacher wellbeing, and altruism in the sports context. Acta Psychologica, 254.
16. Simwanza, A. (2026). Sports activities toward sports talent development: Do the perceptions of school administrators, teachers and students matter?. Social Sciences & Humanities Open, 13, 102383.
17. Skage, I., & Dyrstad, S. M. (2019). ‘It’s not because we don’t believe in it...’: Headteachers’ perceptions of implementing physically active lessons in school. BMC Public Health, 19(1), 1674.
18. Uyar, Y. (2019). Spor Farkındalığı Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Toplumun Spor Farkındalıklarının Değerlendirilmesi [Doktora tezi]. Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı.
19. Uyar, Y., & Sunay, H. (2020). Spor Farkındalığı Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(1), 46-58.