Eğitim Örgütlerinde Sporun Stratejik Yönetimi

Öz

Giriş: Eğitim örgütlerinde sporun stratejik yönetimi, kurumların değişen çevresel dinamiklere uyum sağlayarak sürdürülebilir başarı elde etmeleri açısından kritik bir öneme sahip olduğu düşünülmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, eğitim örgütlerinde sporun stratejik yönetimini mevcut literatür üzerinden çok boyutlu (dijital dönüşüm, stratejik liderlik, insan kaynakları ile güvenlik ve risk yönetimi ) olarak değerlendirmektir. Yöntem: Araştırmada, nitel ve nicel ampirik çalışmaları bir araya getirerek olgunun teorik ve pratik boyutlarını sentezleyen bütünleştirici derleme (integrative review) yöntemi kullanılmış; Google Akademik, Dergipark, TR Dizin, Web of Science, PubMed ve Scopus gibi veri tabanları üzerinden 2010-2025 yılları arasında yayımlanmış hakemli makaleler taranarak elde edilen veriler tematik bir çerçevede analiz edilmiştir. Bulgular: Okullardaki spor faaliyetlerinin stratejik vizyonla planlanmasının öğrencilerin fiziksel, akademik ve psiko-sosyal gelişimlerini anlamlı düzeyde artırdığı; ancak karşılaşılan bütçe ve nitelikli personel yetersizliklerini aşmak ile dijital dönüşüm ve kriz yönetimine uyum sağlamak için dönüşümcü liderlik modellerine ve etkili insan kaynakları politikalarına ihtiyaç duyulduğu saptanmıştır. Sonuç: Spor programlarının başarısı, yenilikçi stratejik yönetim anlayışlarının bütüncül bir şekilde benimsenmesine bağlı olup; bu araştırma, yöneticilere liderlik ve planlama süreçlerinde kanıta dayalı işlevsel bir çerçeve sunarak literatüre kuramsal düzeyde önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Aktivite
• Liderlik
• Müsabaka
• Performans
• Yönetim

Strategic Management of Sports in Educational Organizations

Öz

Introduction: It is considered that the strategic management of sports in educational organizations is of critical importance for institutions to adapt to changing environmental dynamics and achieve sustainable success. Accordingly, the aim of this study is to evaluate the strategic management of sports in educational organizations from a multidimensional perspective (digital transformation, strategic leadership, human resources, and security and risk management) through current literature. Method: In the research, an integrative review method was utilized, which synthesizes the theoretical and practical dimensions of the phenomenon by bringing together qualitative and quantitative empirical studies. The data obtained by scanning peer-reviewed articles published between 2010 and 2025 across databases such as Google Scholar, DergiPark, TR Dizin, Web of Science, PubMed, and Scopus were analyzed within a thematic framework. Results: It was determined that planning sports activities in schools with a strategic vision significantly enhances the physical, academic, and psycho-social development of students. However, it was also found that transformational leadership models and effective human resources policies are required to overcome the encountered budget and qualified personnel shortages and to adapt to digital transformation and crisis management. Conclusion: The success of sports programs depends on the holistic adoption of innovative strategic management approaches. In this regard, this research makes a significant theoretical contribution to the literature by providing managers with an evidence-based functional framework for leadership and planning processes.

Anahtar Kelimeler

• Activity
• Leadership
• Competition
• Performance
• Management

Kaynakça

1. Adıgüzel, T., & Punar, B. (2025). Spor pazarlamasının gelenekselden dijitale dönüşümü. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 8(1), 50-58. https://doi.org/10.48133/igdirsbd.1723652
2. Ağın, K. (2020). Stratejik yönetim enstrümanlarının özellikleri ve örgütler üzerindeki etkileri. Academic Review of Humanities and Social Sciences, 3(2), 297–314.
3. Aktuğ, Z. B., Orhan, E., & İbiş, S. (2018). Çocuklarda fiziksel aktivite seviyesi, dijital oyun bağımlılığı ve dikkat düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Tarih Okulu Dergisi, 11(37), 447–469. https://doi.org/10.14225/Joh1497
4. Altınkok, M. (2017). The effect of coordinated teaching method practices on some motor skills of 6-year-old children. Eurasian Journal of Educational Research, 17(68), 49–61.
5. Asunakutlu, T., & Safran, B. (2004). Stratejik yönetim açısından kriz kaynaklarına ilişkin bir değerlendirme. Öneri Dergisi, 6(21), 51–58. https://doi.org/10.14783/maruoneri.680076
6. Atasoy, B. (2020). Database Management Model in Sport. Eurasian Journal of Sport Sciences and Education, 2(1), 56–71. https://doi.org/10.47778/ejsse.9
7. Balcı, B., & Kalfa, M. (2024). Bilgi çağında modern liderlik yaklaşımları ve spor yönetimi. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(2), 25–33. https://doi.org/10.48133/igdirsbd.1602235
8. Baykal, T. (2018). Örgütlerde etkinlik ve etkililik için stratejik yönetim ve stratejik planlama. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 7(2), 151–160.

9. Birinci, M. (2021). Stratejik yönetim ve sosyal hizmet örgütleri açısından önemi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 32(1), 251–273. https://doi.org/10.33417/tsh.752732
10. Coban, O., Ozdemir, S., & Pisapia, J. (2019). Top managers’ organizational change management capacity and their strategic leadership levels at Ministry of National Education. Eurasian Journal of Educational Research, 19(81), 129–146.
11. Çakır, R. (2016). Stratejik planlama süreci ve eğitim örgütlerinde stratejik planlama. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 30(30), 11–21. https://doi.org/10.17498/kdeniz.21452
12. Çarkıt, Ö., Çarkıt, H., Çarkıt, E., Güzelçoban, Ş., Çarkıt, T., & Çarkıt Döner, M. (2024). Eğitimin toplumsal yapının değişimi üzerine etkisinin incelenmesi. Anasay, 27, 188–207. https://doi.org/10.33404/anasay.1394499
13. Çevik, M. S. (2022). Eğitim yöneticilerinin yönetsel rolleri ve kullandıkları güç kaynakları üzerine kavramsal bir inceleme. Asya Studies, 6(22), 45–62. https://doi.org/10.31455/asya.1140356
14. Çubukcu, M. (2019). Strategic management researches and current discussion conditions. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(27), 35–57. https://doi.org/10.20875/makusobed.450569
15. Demir, S. (2018). The relationship between psychological capital and stress, anxiety, burnout. Eurasian Journal of Educational Research, 75, 137–154. https://doi.org/10.14689/ejer.2018.75.8
16. Demir Arıcı, İ. (2024). Anarşist kuram çerçevesinde eğitimde yönetim düşüncesi. Alanyazın, 5(1), 71–83. https://doi.org/10.59320/alanyazin.1452381
17. Demiran, D., & Özbey, S. (2025). Sporda Dijital Dönüşüm Süreci ve Yeni Uygulamalar. Turkuaz Uluslararası Sosyo-Ekonomik Stratejik Araştırmalar Dergisi, 7(2), 270-294. https://doi.org/10.70506/eisrcdergi.1820671
18. Diktaş Yerli, G. (2023). Eğitim sosyolojisi perspektifinde eğitim ve sosyal değişme. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 11(37), 51–83. https://doi.org/10.33692/avrasyad.1401984
19. Doherty, A., McGraw, P., & Taylor, T. (2008). Managing people in sport organizations. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780080551029
20. Doğu, G., & Sivrikaya, Ö. (2011). A specimen administration model for sport department. Pamukkale Journal of Sport Sciences, 2(3), 52–74.
21. Ersöz, G., & Gökmen, A. M. (2023). Spor yönetiminde dijital dönüşüm. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 398–420. https://doi.org/10.54282/inijoss.1368879
22. Eşki, H. (2015). Stratejik yönetim ve örgüt kültürü: İlişkisel bir analiz. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24. https://izlik.org/JA94TW86RE
23. Görkemli, H., & Küçükbıyık, F. N. (2021). Stratejik yönetim üzerine tezlerin analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(4), 1737–1761. https://doi.org/10.16953/deusosbil.931095
24. Güler, E., & Yaman, M. (2023). Türkiye’de yerel yönetimler ve spor politikaları. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 15(28), 40-56. https://doi.org/10.38155/ksbd.1252523
25. Gündüz, Y. (2015). Eğitim örgütlerinde denetimin gerekliliği: Kuramsal bir çalışma. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34. https://izlik.org/JA77DR76YZ
26. Güneş, E. (2025). Sporda inovatif yönetim uygulamaları. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences - IJSETS, 11(2), 191-201. https://doi.org/10.18826/useeabd.1500999
27. Gürcan, N. (2022). Stratejik yönetimin yeni yönelimleri. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(2), 333– 348. https://doi.org/10.30692/sisad.1066554
28. Işık İnan, Ö., & Serinkan, C. (2020). Liderlik yaklaşımları ve spor yönetimi. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 7(2), 308–332. https://doi.org/10.47097/piar.824025
29. İbiş, S., & Aktuğ, Z. B. (2018). Effects of sports on attention level. Educational Research and Reviews, 13(3), 106–110. https://doi.org/10.5897/ERR2017.3455
30. Kamil, A. (2024). Spor yönetiminde insan kaynakları yönetimi. Tojras, 13(3), 222–237. https://doi.org/10.22282/tojras.1490603
31. Karafil, A. Y., & Akgül, M. H. (2021). Web of Science veri tabanında yayınlanan spor yönetimi temalı makalelerin bibliyometrik analizi. Mediterranean Journal of Sport Science, 4(1), 106-117. https://doi.org/10.38021/asbid.900060
32. Kars, M., & İnandı, Y. (2018). Leadership behaviors and organizational trust. Eurasian Journal of Educational Research, 18(74), 145–164.
33. Koronios, K., Vrontis, D., & Thrassou, A. (2021). Strategic sport sponsorship management. Journal of Business Research, 130, 295–307. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.03.031
34. Kurtipek, S., Güngör, N. B., Esentürk, O. K., İlhan, L., & Yenel, F. (2020). Öğrencilerin bakış açısı ile spor yöneticiliği bölümü: Bir SWOT analizi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(1), 187– 194. https://doi.org/10.33689/spormetre.621704
35. Kurum, G., & Cınkır, S. (2019). Evaluation in education. Eurasian Journal of Educational Research, 19(83), 253–286.
36. Küçük, V., & Koç, H. (2015). Psiko - sosyal gelişim süreci içerisinde insan ve spor ilişkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10. https://izlik.org/JA66YA27EZ
37. Mızrak, S. (2018). Eğitim ve afet bilinci. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 56– 67. https://doi.org/10.21666/muefd.321970
38. Öner, İ., Öztürk Karataş, E., & Karataş, Ö. (2025). Blok zinciri teknolojisinin spor yönetiminde stratejik kullanımı. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(16), 155-165. https://doi.org/10.56677/mkuefder.1817661
39. Özsarı, A. (2024). İnsan kaynakları ve yenilikçi davranış. SPORMETRE, 22(1), 14–26. https://doi.org/10.33689/spormetre.1334808
40. Rahim, M., Hamidi, M., & Rasekh, N. (2021). Strategic planning in sports. Annals of Applied Sport Science, 9. Sadık, F. (2024). Education metaphor analysis. Scientific Educational Studies, 8(2), 91–121.
41. Sakin, U. (2018). Kamuda stratejik yönetim. Strategic Public Management Journal, 4(7), 83–97.
42. Sanabria Navarro, J. R., et al. (2023). Gestión del entrenamiento deportivo. Retos, 47, 78–86.
43. Şirin, T., et al. (2020). Covid-19 ve spor yönetimi. Mediterranean Journal of Sport Science, 3(2), 331–345. Tinaz, C., Turco, D., & Salisbury, P. (2014). Sport policy in Turkey. International Journal of Sport Policy and Politics, 6(3), 533–545.
44. Whittemore, R., & Knafl, K. (2005). Integrative review methodology. Journal of Advanced Nursing, 52(5), 546– 553.
45. Yurtseven, C. N. (2021). Safety and risk management in sports. Journal of ROL Sport Sciences, 2(3), 121–131.
46. Zelyurt, M. K. (2020). Spor yönetimi. Akademisyen Yayınevi.
47. Zengin, M. (2023). Stratejik yönetim modeli. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 7(13), 119–137.
48. Züngür, E. (2022). Temel eğitim sorunları. Kafdağı, 7(2), 134–159.