Belediye Bir Sporcu Mu, Seyirci Mi? Halkın Spor Algısında Yerel Yönetimin Yeri

Öz

Bu çalışmanın amacı yerel halkın belediyenin spor hizmetlerine yönelik algılarının belirlenmesidir. Nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim deseninin kullanıldığı çalışmada araştırmanın katılımcılarının belirlenmesinde amaçlı örneklem yönteminden ölçüt örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda araştırmada yer alan katılımcılarda, belediyenin sunmuş olduğu spor hizmetlerinden son 12 ay içerisinde yararlanma kriterine sahip olma ölçütü aranmış olup 79 katılımcı araştırma grubunu oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış metafor formu kullanılmıştır. İlgili formda katılımcılardan “Belediyenin spor hizmet anlayışı……. Gibidir; Çünkü……..” cümlesini tamamlamaları istenmiştir. Çalışmada veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Belediyenin spor hizmetlerine yönelik geliştirilen metaforların, “Yapısal Sorunlar”, “Gelişim ve Dönüşüm”, “Destekleyici ve Toplumsal” olmak üzere toplam 3 genel kategoriye ayrıldığı belirlenmiştir. Yapısal Sorunlar genel kategorisinde, spor hizmetlerinin herkese eşit şekilde ulaşmadığını ifade eden “Erişim/Kapsayıcılık Sorunu” kategorisi; Gelişim ve Dönüşüm genel kategorisinde, spor hizmetlerinin yavaş ilerlediğini ancak ileriye yönelik bir umudun varlığını ifade eden “Yavaş İlerleme” ve “Potansiyel” kategorileri; Destekleyici ve Toplumsal genel kategorisi ise spor hizmetlerinde yaşanan birtakım olumsuzluklara rağmen bu hizmetlerin toplumu ve bireyleri birleştiren bir güç olduğunu temsil eden “Birleştiricilik ve Olumlu Algı” kategorileri ön plana çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Belediye Spor Hizmetleri
• Erişilebilirlik
• Katılım
• Yerel Yönetimler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012528138

Etik Beyan

Yozgat Bozok Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulunun 24.06.2026 tarihli ve 6/26 sayılı kararı ile etik onay alınmıştır.

Is the Municipality a Player or a Spectator? The Role of Local Government in Public Perceptions of Sport

Öz

The aim of study is to determine the perceptions of local residents regarding the sports services provided by the municipality. In this study, which employed the phenomenological design, one of the qualitative research methods, criterion sampling and snowball sampling methods both of which are purposive sampling techniques were used to determine the participants. Within this scope, participants were required to have benefited from the sports services offered by the municipality within the last 12 months, and a total of 79 participants constituted the study group. As a data collection tool, a semi-structured metaphor form developed by the researchers was used. In this form, participants were asked to complete the sentence: “The municipality’s understanding of sports services is like ……… because ………”. The data obtained in the study were analyzed using content analysis. It was determined that the metaphors developed regarding municipal sports services were grouped into three main categories: “Structural Problems”, “Development and Transformation”, “Supportive and Social.” Within the Structural Problems category, the categories of “Access/Inclusivity Problem,” which indicates that sports services do not reach everyone equally; within the Development and Transformation category, the categories of “Slow Progress” and “Potential,” which indicate that sports services progress slowly but there is a hope for the future, stood out; and the Supportive and Social category highlighted the “Unity and Positive Perception” category, which represents that despite certain shortcomings in sports services, these services act as a force that unites individuals and society.

Anahtar Kelimeler

• Municipal Sports Services
• Accessibility
• Participation
• Local Governments

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012528138

Etik Beyan

Ethical approval was obtained via the decision of the Yozgat Bozok University Social and Human Sciences Ethics Committee, dated 24.06.2026 and numbered 6/26.

Kaynakça

1. Acar, H. (2021). Spor politikalarına yönelik hizmetlerin incelenmesi: Aydın Büyükşehir Belediyesi örneği (Yüksek lisans tezi). Adnan Menderes Üniversitesi.
2. Arslan, E., Ünlü, H., & Çelebi, M. (2011). “Yerel yönetimlerin spora bakış açıları ile spor programlarının sürdürülebilirliğinin incelenmesi (Balçova belediyesi örneği)”. I. Uluslararası Spor Ekonomisi ve Yönetimi Kongresi, İzmir.
3. Atalay, A. (2013). Kars Ardahan Ağrı merkez-yerel yöneticilerinin spor hizmetlerine yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi.
4. Atalı, L. (2022). Belediyeler için spor hizmetleri rehberi, kent araştırmaları enstitüsü. İdeal Kent Yayınları.
5. Babacan, E. (2019). Belediyelerde spor faaliyetlerinin işlevselliği: Güngören Belediyesi örneği (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi.
6. Bakan, R. (2015). Belediyelerde stratejik planlamanın kamu hizmetlerine etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Uludağ Üniversitesi.
7. Batmaz, H. Ç., Zirek, O., & Yaman, H. (2025). Belediyelerin sunduğu spor hizmetlerinde belediye yöneticilerinin çatışmaları yönetme düzeyi. Kent Akademisi, 18(6), 3513-3529.
8. Baykan, E. (2026). Üniversite öğrencilerinde kurumsal serbest zaman desteği algısı: Spor katılımı ve demografik farklılıklar. Bayrakdaroğlu, Y. (Ed.), Spor ve bilim 2026: Spor yönetimi ve liderlik içinde (1. Baskı). Efe Akademi Yayınları.

9. Biernacki, P., & Waldorf, D. (1981). Snowball sampling: Problems and techniques of chain referral sampling. Sociological Methods & Research, 10(2), 141-163.
10. Bilgiç, V. (2009). Değişik yönleriyle yerelleşme. Seçkin Yayınları.
11. Bütün, M., & Demir, S. B. (2014). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Pegem Akademi. Çakmak, G . & Tapşın, F .O. (2020). Belediyelerin sunduğu spor hizmetlerine yönelik halkın algı ve beklentileri – Adapazarı ilçesi örneği. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(3), 263-275.
12. Çoban, B., & Devecioğlu, S. (2006). Türkiye’deki belediye başkanlarının spor hizmetlerine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, XI (1), 49-60.
13. Dinç, F. (2019). Yönetsel açıdan yerel yönetimler ve spor ilişkisi: Mersin Büyükşehir Belediyesi örneği, (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi.
14. Doğu, G., Kardaş, N. T., & Atalı, L. (2013). Büyükşehir belediyesi spor politikalarına yönelik hizmetlerin incelenmesi (Kocaeli Büyükşehir Belediyesi örneği). Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25, 97-111.
15. Esenkaya, A. (2010). Halkın yerel yönetimlerden spor hizmetleri konusunda beklentileri (Konya örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi.
16. Güneş, A., & Fırat, M. (2016). Açık ve uzaktan öğrenmede metafor analizi araştırmaları. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 2(3), 115-129.
17. Güler, E., & Yaman, M. (2023). Türkiye’de yerel yönetimler çerçevesinde spor politikalarının değerlendirilmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 15(28), 40–56.
18. Halıcı, A., Eraslan, A., & Livmercan, E. (2024). Sporcular gözünden korfbol: Bir metafor çalışması. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 22(1), 70-81. https://doi.org/10.33689/spormetre.1375728
19. Halıcı, A., Kurtipek, S., & Livmercan, E. (2025). Belediyelerin spor politikalarını belirleyen unsurların incelenmesi. Journal of Human Sciences, 22(2), 283-294.
20. Hanayoğlu, T. (2026). Identifying Leisure Time Barriers in Campus Recreation for University Students. International Journal of Recreation and Sports Science, 10(1), 53-69. https://doi.org/10.46463/ijrss.1868491
21. İmanzadeh, M. (2014). Spor hizmetleri konusunda İran halkının belediyelerden beklentileri (Doktora Tezi). Fırat Üniversitesi.
22. İnce, M. (2019). Yerel yönetimlerin spor hizmetlerine ilişkin halkın görüşleri (Afyonkarahisar Belediyesi örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi.
23. Karabacak, S. (2018). Büyükşehir belediyesi spor hizmetlerinin belirlenmesi ve yerel halkın memnuniyet düzeyi “Kocaeli İli örneği” (Yüksek Lisans Tezi). Kocaeli Üniversitesi.
24. Kesgin, B. (2012). “Kentsel yoksulluğa yönelik yerinden ve yerel müdahale: sosyal belediyecilik”. SDU Faculty of Arts and Sciences Journal of Social Sciences, August 2012, (169- 180).
25. Köse, H. Ö. (2004). Yerel yönetim olgusu ve küreselleşme sürecindeki yükselişi. Sayıştay Dergisi (52), 3-42.
26. Kurt, A., & Onağ, Z. (2019). Yerel yönetimlerin spor politikalarının incelenmesi (Manisa Büyükşehir Belediyesi örneği). Ulusal Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 59-78.
27. Kurtipek, S. (2017). Metropoliten alan içerisindeki belediyelerin gençlik ve spor politikalarının değerlendirilmesi (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi.
28. Kurtipek, S., & Sönmezoğlu, U. (2018). Determination of the perceptions of sports managers about sport concept: A metaphor analysis study. International Journal of Higher Education. 7(4), 17-25.
29. Kurtipek, S., & Yenel, İ.F. (2019). Türkiye’de yerel yönetimler ve spor. A. A. Yetim (Ed.). Gazi Kitabevi.
30. Kurtoğlu, T. (2006). Halkın yerel yönetimlerden spor hizmetleri konusunda beklentileri (Mersin Örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Mersin Üniversitesi.
31. Kurtuldu, T., Sağ, S., Livmercan, E., & Engin, S. G. (2026). The mediating role of moral disengagement in the relationship between dark personality trait and perceptions for female performance athletes: the role of age, gender, and physical activity level. Frontiers in Psychology, 17, 1805028. https://doi: 10.3389/fpsyg.2026.1805028
32. Küçük, V., & Koç, H. (2015). Psiko - sosyal gelişim süreci içerisinde insan ve spor ilişkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10. https://izlik.org/JA66YA27EZ
33. Lamba, M. (2014). Büyükşehir belediyelerinde geleceğe bakış: Stratejik planlar üzerinden bir inceleme. Journal of Alanya Faculty of Business, 6(2), 83-96.
34. Livmercan, E., Polat, E., & Karaküçük, S. (2025). Futbol taraftarları gözünden memleket takımı: Bir metafor çalışması. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(3), 210-228. https://izlik.org/JA73DT88SS
35. Mclean, M. (1960). Municipal recreation administration. Chicago: International City Manager Assocation, 25.
36. Memiş Kartal, P. (2020). Bir hak olarak spor faaliyeti. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi , 26(2), 537 - 570.
37. Merriam, S. B. (2015). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (Çev. S. Turan). Nobel Yayınevi.
38. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
39. Pepe, M. M. (2013). Büyükşehir belediyelerinin spor hizmetleri: Antalya Büyükşehir Belediyesi örneği. (Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi.
40. Sivrikaya, Ö. (2000). Belediyelerin sporla ilgili işlevleri: Düzce Belediyesi örneği (Yüksek Lisans Tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
41. Sivrikaya, Ö., & Doğu, G. (2011). Düzce Belediyesinin spor hizmetleri için örnek bir yönetim modeli. Pamukkale Journal of Sport Sciences, 2(3), 52-74.
42. Teixeira, M. R. C., & Riberio, T. M. P. (2016). Sport policy and sport development: study of demographic, organizational, financial and political dimensions to the local level in portugal. The Open Sports Sciences Journal. 9(1), 26-34.
43. Torkıldson, G. (2006). Leisure and Recreation Management, 5th edition, Routledge, London and New York.
44. Uçar, A. (2014). Türkiye’de spor ve rekreasyon politikalarının oluşumu ve bu hizmetlerin sunumu. Yerel Politikalar Dergisi, 6, 27-48.
45. Uçar, A. (2015). Yerel yönetimler ve spor hizmetleri. (ed. Ökmen, M. Yerel Yönetimlerde Güncel Gelişmeler. Bursa: Ekin Yayıncılık.
46. Uçar, A., & Şemşit, S., (2019). Avrupa kentsel şartı bağlamında Türkiye’deki spor ve rekreasyon politikalarının analizi. Şehir ve Şehir Yönetimi. Ankara: Nobel Yayınevi.
47. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
48. Yıldız, K. (2018). Yerel yönetimler ve kalkınma planları çerçevesinde spor hizmetleri. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 64-80.
49. Yüzgenç, A. A., & Özgül, S. A. (2014). Yerel yönetimlerin sunduğu spor hizmetlerinde hizmet kalitesi (gençlik merkezleri ve aile yaşam gençlik merkezleri örneği). Spor Bilimleri Dergisi, 25(2), 79-93. https://doi.org/10.17644/sbd.171310
50. Zengin, E., & Öztaş, C. (2008). Yerel yönetimler ve spor. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (55), 49-78.
51. Zorlu, M. E., & Özkaya, A. (2023). Yerel yönetimlerde spor hizmetleri ve yatırımları: Kütahya Belediyesi örneği (2019-2022). Urban 21 Journal, 1(1), 81-91. https://izlik.org/JA85KM98GU