Araştırma Makalesi

ÖZEL YETENEKLİ ÖĞRENCİLERİN SOSYAL DUYGUSAL BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ ÜZERİNE DENEYSEL BİR ÇALIŞMA

Cilt: 12 Sayı: 2 28 Ağustos 2026
PDF İndir
EN TR

ÖZEL YETENEKLİ ÖĞRENCİLERİN SOSYAL DUYGUSAL BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ ÜZERİNE DENEYSEL BİR ÇALIŞMA

Öz

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında sosyal-duygusal öğrenme becerilerine özel bir alan açılması ve Millî Eğitim Bakanlığı'nın 2024-2025 eğitim-öğretim yılı için psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine yönelik temel hedefini 'sosyal-duygusal becerilerin güçlendirilmesi' olarak belirlemesi, bu becerilerin çağdaş eğitim anlayışındaki stratejik önemine işaret etmektedir. Toplumun yaklaşık %2’sini oluşturan özel yetenekli bireyler, ülkelerin kalkınmasında ve çağdaş medeniyetler düzeyine ulaşmasında itici bir güç olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, bu bireylerin yalnızca bilişsel değil, aynı zamanda sosyal ve duygusal yeterliliklerinin de sistematik biçimde desteklenmesi büyük bir önem taşımaktadır. Bu doğrultuda yürütülen araştırmanın temel amacı, sosyal duygusal beceriler psikoeğitim programının özel yetenekli bireylerin sosyal-duygusal becerileri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, 7’si kız, 9’u ise erkek olmak üzere farklı cinsiyet, yetenek alanı ve eğitim programlarına sahip toplam 16 özel yetenekli öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında verilerin toplanmasında, katılımcıların demografik özelliklerine ilişkin bilgilerin elde edilmesi amacıyla Kişisel Bilgi Formu, sosyal-duygusal becerilere ilişkin algı düzeylerini belirlemek üzere ise Sosyal Duygusal Beceri Algısı Ölçeği uygulanmıştır. Bu araştırmada, nicel desenlerden deneysel araştırma türü kapsamında yer alan tek grup ön test-son test model kullanılarak müdahale öncesi ve sonrası değişkenlerdeki farklılıklar incelenmiştir. Çalışma sürecinde uygulanan müdahale programı, içerik olarak 7 modül hâlinde tasarlanmış olup 12 oturumdan oluşacak şekilde yapılandırılmıştır. Araştırmada sosyal-duygusal beceri algısı, çalışmanın bağımlı değişkenini oluştururken; özel yetenekli öğrencilerin sosyal-duygusal gelişimlerini desteklemek amacıyla yapılandırılmış psiko-eğitim programı, bağımsız değişkeni olarak ele alınmıştır. Verilerin analizi için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmış ve sonuçlar SPSS 25 programında analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre örneklem grubunun ön test ortalaması (X:52,62) iken son test ortalaması (X:56,62)’ye yükselmiştir. Ayrıca sosyal-duygusal beceriye ilişkin fark kazanç puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır (z = -3,054, p < .05). Bu sonuçlar, uygulanan programın katılımcıların sosyal-duygusal beceri algılarını artırmada etkili olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal duygusal beceriler, özel yetenek, bilim ve sanat merkezi.

Etik Beyan

MEB.TT.2024.013811 başvuru numaralı çalışma, araştırma uygulama izinleri genelgesi (2024/41) kapsamda araştırma izni verilmiştir.

Kaynakça

  1. Ablard, K. E., & Parker, W. D. (1997). Parents’ achievement goals and perfectionism in their academically talented children. Journal of Youth and Adolescence, 26(6), 651–667. https://doi.org/10.1023/A:1022392524554
  2. Aktaş, Ç. (2024). UD temelli sosyal duygusal öğrenme programının okul öncesi çocuklarının sosyal duygusal öğrenme becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bahçeşehir Üniversitesi, Türkiye.
  3. Bahçuvanoğlu, F. F. (2019). Öğrencilerin sosyal duygusal öğrenme becerilerinin gelişimine yönelik yapılan etkinliklerin değerlendirilmesi: Karma yöntem araştırması. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  4. Bal, R. (2020). Türkiye’de ilk fen lisesinin açılış süreci, bilimsel gelişmeler ve değerlendirmeler. Kesit Akademi Dergisi, 6(25), 481–496. https://doi.org/10.29228/kesit.47335
  5. Baydan, Y. (2010). Sosyal-duygusal beceri algısı ölçeği’nin geliştirilmesi ve sosyalduygusal beceri programının etkililiği (Yayınlanmamış doktora tezi), Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim dalı, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  6. Bayram, H. (2022). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal duygusal öğrenme becerilerinin incelenmesi. Journal of Computer and Education Research, 10(19), 236–258. https://doi.org/10.18009/jcer.1065975
  7. Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (28. Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
  8. Chan, D. W. (2011). Characteristics and competencies of teachers of gifted learners: The Hong Kong student perspective. Roeper Review, 33(3), 160–169. https://doi.org/10.1080/02783193.2011.580499 Coleman, L. J., Micko, K. J., & Cross, T. L. (2015). Twenty-five years of research on the lived experience of being gifted in school: Capturing the students’ voices. Journal for the Education of the Gifted, 38(4), 358–376. https://doi.org/10.1177/0162353215607322
  9. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018 / 2023). Research Design: Qualitative, Quantitative and Mixed Methods Approaches.
  10. Demir Tümen, S. (2019). Bilim ve sanat merkezi öğrencilerinin öğrenmeye ilişkin tutumları: Bolu BİLSEM örneği. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(5), 257- 267.

Kaynak Göster

APA
Karal, E. (2026). ÖZEL YETENEKLİ ÖĞRENCİLERİN SOSYAL DUYGUSAL BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ ÜZERİNE DENEYSEL BİR ÇALIŞMA. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 12(2), 127-146. https://doi.org/10.47714/uebt.1737195
AMA
1.Karal E. ÖZEL YETENEKLİ ÖĞRENCİLERİN SOSYAL DUYGUSAL BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ ÜZERİNE DENEYSEL BİR ÇALIŞMA. UEBT. 2026;12(2):127-146. doi:10.47714/uebt.1737195
Chicago
Karal, Eser. 2026. “ÖZEL YETENEKLİ ÖĞRENCİLERİN SOSYAL DUYGUSAL BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ ÜZERİNE DENEYSEL BİR ÇALIŞMA”. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi 12 (2): 127-46. https://doi.org/10.47714/uebt.1737195.
EndNote
Karal E (01 Ağustos 2026) ÖZEL YETENEKLİ ÖĞRENCİLERİN SOSYAL DUYGUSAL BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ ÜZERİNE DENEYSEL BİR ÇALIŞMA. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi 12 2 127–146.
IEEE
[1]E. Karal, “ÖZEL YETENEKLİ ÖĞRENCİLERİN SOSYAL DUYGUSAL BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ ÜZERİNE DENEYSEL BİR ÇALIŞMA”, UEBT, c. 12, sy 2, ss. 127–146, Ağu. 2026, doi: 10.47714/uebt.1737195.
ISNAD
Karal, Eser. “ÖZEL YETENEKLİ ÖĞRENCİLERİN SOSYAL DUYGUSAL BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ ÜZERİNE DENEYSEL BİR ÇALIŞMA”. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi 12/2 (01 Ağustos 2026): 127-146. https://doi.org/10.47714/uebt.1737195.
JAMA
1.Karal E. ÖZEL YETENEKLİ ÖĞRENCİLERİN SOSYAL DUYGUSAL BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ ÜZERİNE DENEYSEL BİR ÇALIŞMA. UEBT. 2026;12:127–146.
MLA
Karal, Eser. “ÖZEL YETENEKLİ ÖĞRENCİLERİN SOSYAL DUYGUSAL BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ ÜZERİNE DENEYSEL BİR ÇALIŞMA”. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, c. 12, sy 2, Ağustos 2026, ss. 127-46, doi:10.47714/uebt.1737195.
Vancouver
1.Eser Karal. ÖZEL YETENEKLİ ÖĞRENCİLERİN SOSYAL DUYGUSAL BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ ÜZERİNE DENEYSEL BİR ÇALIŞMA. UEBT. 01 Ağustos 2026;12(2):127-46. doi:10.47714/uebt.1737195