Türkiye Türkçesi Ağızlarında Karakter Adlarının Tematik Tasnifi II: Olumlu Anlama Sahip Olanlar

Öz

Öz Bir dili kullanan toplumun düşünce dünyası ve bakış açısı, kullanılan dilin söz varlığına da yansımaktadır. Söz varlığı, dilin içerisinde yer alan sözcüklerin toplamı olmasının yanı sıra bundan daha fazlasını ifade eder. Bir alana veyahut konuya ilişkin sözcük topluluğu, incelenen alana ait söz varlığını temsil eder. Bir varlığa, oluşuma veyahut nesneyi adlandırmak ise söz varlığı içerisinde kendine yer bulan eylemler içerisinde bulunmaktadır. İnsanların kullandığı dil bünyesinde, herhangi bir unsura ad vermesi ve onu tanımlaması, mensup olunan toplumun kültürel iklimini de yansıtmaktadır. Canlı bir varlık olan dil, insanların onu kullanmasıyla yaşamaya devam eder. Her yörenin veya bölgenin dil noktasında kendine özgü söyleyiş biçimi bulunmaktadır. Var olan bu farklı söyleyiş biçimleri, ağız bölgelerini oluşturmakla birlikte her bölgenin kendi dil yapısı içerisinde şekillenen ve farklı anlamlar yüklenen sözcük kullanma biçimleri bulunmaktadır. Dolayısıyla ses ve şekil hususundaki farklılıklar sözcüklerin tematik yapısına da tesir etmiş, bir sözcüğün anlamı her ağız bölgesinde farklılık göstermiştir. Türkiye Türkçesi ağızları, standart Türkçeye birçok sözcük aktarmış ve böylelikle Türk dilinin söz varlığını zenginleştirme işlevini üstlenmiştir. Buna bağlı olarak Türkiye Türkçesi ağızları, standart Türkçeye söz varlığı anlamında katkı sağlayan canlı bir kaynak konumundadır. Bu çalışmada Derleme Sözlüğü taranmış ve olumlu anlama sahip olan karakter adları tespit edilmiştir. Tespit edilen olumlu anlama sahip olan karakter adları içerdiği anlama göre kategorize edilmiş ve sayısal veri olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Türk Dili
• Türkiye Türkçesi Ağızları
• Söz Varlığı
• Olumlu Karakter Adları

Thematic Classification of Character Names in Turkey Turkish Dialects: Those with Positive Meanings

Öz

The world of thought and perspective of the society using a language is also reflected in the vocabulary of the language used. Vocabulary is the sum of the words in the language, but it also means more than that. The collection of words related to a field or subject constitutes the vocabulary of the field under study. Naming an entity, formation or object is among the actions that find its place in the vocabulary. Within the language used by people, naming and defining any element also reflects the cultural climate of the society to which they belong. Language, which is a living entity, continues to live with the use of it. Each region or region has its own way of pronunciation at the point of language. Although these different forms of pronunciation form the dialect regions, each region has its own language structure and different meanings of word usage. Therefore, differences in sound and shape also affected the thematic structure of the words, and the meaning of a word differed in each dialect region. Turkey Turkish dialects have transferred many words to standard Turkish and thus undertaken the function of enriching the vocabulary of the Turkish language. Accordingly, Turkish dialects of Turkey are a living source that contributes to standard Turkish in terms of vocabulary. In this study, the Compilation Dictionary was scanned and character names with positive meaning were determined. Character names with a positive meaning were categorized according to the meaning they contained and determined as numerical data.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Language
• Turkish Dialects of Turkey
• Vocabulary
• Character Names with Positive Meanings

Kaynakça

1. Aksan, D. (1991). Sözcük Bilim: Dilbilim ve Dilbilgisi Konuşmaları. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
2. Battistich, V. A. (2008). Character Education, Prevention, And Positive Youth Development. Journal Of Research İn Character Education, 6(2), 81-90.
3. Davidson, M., Lickona, T., & Khmelkov, V. (2008). Smart & good schools: A new paradigm for high schools Handbook of moral and character education L. P. Nucci & D. Narvaez içinde, Handbook of Moral and character education (s. 370-390). New York, NY: Routledge.
4. Demirel Dönmez, Ö. ve Koç, F. (2021). Trabzon Akçaabat Ağızlarındaki Ses Değişimlerinin 1945-2006 Yıllarına Göre Mukayesesi, Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 5 (2), 1001-1013.
5. Doğruay, Z. (2022). Necati Cumalı’nın “Tütün Zamanı” Üçlemesinin Söz Varlığı. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karaman.
6. Göker, O. (1996). Uygulamalı Türkçe Bilgileri. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
7. Hasırcı, S. (2008). Türkçenin Söz Varlığı Açısından Gazetelerin İncelenmesi (Cumhuriyet, Hürriyet, Sabah). (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
8. İmer, K.-vd. (2019). Dilbilim Sözlüğü. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.

9. Koç, F. (2023). Ziya Gökalp’in Şiirlerinde Millî Değerleri İçeren Sözcüklerin Anlam Bakımından İncelenmesi, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 45, 95-116.
10. Korkmaz, Z. (1992). Gramer Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
11. Maccarini, A. M. (2016). On Character Education: Self-Formation And Forms Of Life İn A Morphogenic Society, Italian Journal of Sociology of Education, 8(1), 31-55.
12. Nur, A. (2013). Hikâyet-i Ashâbi’l-Kehif’ten Eski Anadolu Türkçesi Söz Varlığına Katkılar, Karadeniz Araştırmaları, 36, 149-162.
13. Özdemir, E. D. ve Arslan, M. (2018). Bugünkü Türkiye ve Kazak Türkçelerinin Kelime Hazinesi ve Sosyal Yaşama Dair Söz Varlıklarının Karşılaştırılması, İdil Sanat ve Dil Dergisi, 7(42), 117-135.
14. Tombul, I. (2019). Dil Değişimi ve Televizyon Sunucularının Dil Kullanımı, Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 7(1), 483-507.
15. Türk, O. ve Koç, F. (2021). Gözene Köyü Ağzında “Oyun, Mevsim, Yemek ve Gıda” İle İlgili Kültürel Unsurlara Ait Söz Varlığı, International Journal of Filologia, 4(6), 20-27.
16. Türkçe Sözlük (2005). Ankara: TDK Yayınları.
17. Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü (I-II-III-IV-V-VI). (2019). Ankara: TDK Yayınları.