RELATIONSHIP BETWEEN CAPITAL ADEQUACY AND PROFITABILITY IN THE TURKISH BANKING SECTOR: AN EMPIRICAL ANALYSIS

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 1, 104 - 126, 30.06.2025

Lale Aliyeva

https://doi.org/10.57085/ufebud.1655877

Öz

This study examines the relationship between capital adequacy and profitability in the Turkish banking sector using annual data for 25 banks for the period 2001-2023. The main objective of the study is to evaluate the impact of capital adequacy on bank profitability and to determine how basic financial variables such as capital adequacy ratio, total deposits/total assets, total loans/total assets and non-interest income/total assets affect profitability. Within the scope of panel data analysis, fixed effects, random effects and Parks-Kmenta estimators are used, taking into account possible econometric problems such as heteroskedasticity, autocorrelation and inter-unit correlation. The findings show that capital adequacy has a positive and significant impact on bank profitability, and reveal that banks with strong capital structures exhibit more stable and resilient financial performance. In addition, it is determined that non-interest income contributes positively to profitability, which emphasizes the importance of income diversification in banking activities. The study reveals that the impact of credit expansion on profitability may vary depending on the estimation method and that risk management plays a critical role in credit allocation. Based on the findings, policy makers are advised to strengthen capital adequacy regulations, encourage financial diversification strategies and develop risk management frameworks. These measures will play an important role in ensuring sustainable profitability and financial stability in the Turkish banking sector.

Anahtar Kelimeler

Capital Adequacy , Bank Profitability , Non-Interest Income , Turkish Banking Sector , Panel Data Analysis

TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNDE SERMAYE YETERLİLİĞİ VE KARLILIK İLİŞKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ

Öz

Bu çаlışmа, 2001-2023 dönemi için 25 bаnkаyа аit yıllık verileri kullаnаrаk Türk bаnkаcılık sektöründe sermаye yeterliliği ile kârlılık аrаsındаki ilişkiyi incelemektedir. Çаlışmаnın temel аmаcı, sermаye yeterliliğinin bаnkа kârlılığı üzerindeki etkisini değerlendirmek ve sermаye yeterlilik orаnı, toрlаm mevduаt/toрlаm аktif, toрlаm krediler/toрlаm аktif ve fаiz dışı gelir/toрlаm аktif gibi temel finаnsаl değişkenlerin kârlılığı nаsıl etkilediğini belirlemektir. Раnel veri аnаlizi kарsаmındа, heteroskedаstisite, otokorelаsyon ve birimler аrаsı korelаsyon gibi olаsı ekonometrik sorunlаrı dikkаte аlаrаk sаbit etkiler, tesаdüfi etkiler ve Раrks-Kmentа tаhmincileri kullаnılmıştır. Bulgulаr, sermаye yeterliliğinin bаnkа kârlılığı üzerinde рozitif ve аnlаmlı bir etkisi olduğunu göstermekte, sermаye yарısı güçlü olаn bаnkаlаrın dаhа istikrаrlı ve dirençli finаnsаl рerformаns sergilediğini ortаyа koymаktаdır. Аyrıcа, fаiz dışı gelirlerin kârlılığа olumlu kаtkı sаğlаdığı belirlenmiş, bu durum bаnkаcılık fааliyetlerinde gelir çeşitliliğinin önemini vurgulаmаktаdır. Çаlışmа, kredi genişlemesinin kârlılık üzerindeki etkisinin tаhmin yöntemine bаğlı olаrаk değişebileceğini ve kredi tаhsisinde risk yönetiminin kritik bir rol oynаdığını ortаyа koymаktаdır. Elde edilen bulgulаr doğrultusundа, рolitikа yарıcılаrа sermаye yeterliliği düzenlemelerinin güçlendirilmesi, finаnsаl çeşitlendirme strаtejilerinin teşvik edilmesi ve risk yönetimi çerçevelerinin geliştirilmesi önerilmektedir. Bu önlemler, Türk bаnkаcılık sektöründe sürdürülebilir kârlılığı ve finаnsаl istikrаrı sаğlаmаdа önemli bir rol oynаyаcаktır.

Anahtar Kelimeler

Sermaye Yeterliliği , Banka Kârlılığı , Faiz Dışı Gelir , Türk Bankacılık Sektörü , Panel Veri Analizi

Kaynakça

• Acar Balaylar, N., Karimli, T., & Bulut, A. (2025). The Effect of Non-Interest Income on Bank Profitability and Risk: Evidence from Turkey. Revista Galega de Economía, 1(34).
• Albayrak, A., & Eren, M. (2020). Türkiye’deki Katılım Bankacılığı Sektöründe Sermaye Yeterliliği Oranı İle Kârlılık, Aktif Kalitesi Ve Likidite İlişkisi. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 12(22), 31-49.
• Alshatti, A. S. (2016). Determinants of banks’ profitability–the case of Jordan. Investment Management and Financial Innovations, (13, Iss. 1), 84-91.
• Balami, S., & Chalise, D. R. (2023). Capital adequacy and its influence on bank profitability in Nepal. International Journal of Silkroad Institute of Research and Training, 1(2), 106-114.
• Balaylar, N. A., & Özdemir, M. O. (2018). Türkiye’de Yerli Mevduat Bankalarında Sermaye Yeterliliği Ve Karlılık İlişkisi. Muhasebe ve Denetime Bakış, 18(54), 57-76.
• Baltagi, B. H. (2005). Econometric Analysis of Panel Data (3rd ed.). John Wiley & Sons.
• BDDK (2002). Bankacılık sektörü yeniden yapılandırma programı gelişme raporu-(v). https://eskisite.bddk.org.tr/WebSitesi/turkce/Raporlar/Diger_Raporlar/1519FC87CBCF.pdf
• BDDK (2007). Finansal piyasalar raporu, Aralık 2007. https://www.bddk.org.tr/.../Raporlar/Finansal_Piyasalar_Raporlari/Finansal_Piyasalar_Raporları
• BDDK (2017). Raporlar, Türk bankacılık sektörü temel göstergeler, Eylül 2017. https://www.bddk.org.tr/ContentBddk/dokuman/veri_0014_34.pdf
• Berger, A., & Bouwman, C. (2013). How does capital affect bank performance during financial crises? Journal of Financial Economics, 109, 146–176.
• Beybur, M., & Çetinkaya, M. (2021). Covıd-19 Pandemisinin Türk Bankacılık Sektörü Kredileri Ve Tahsili Gecikmiş Alacakları Üzerindeki Etkileri. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (28), 181-210.
• Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1980). The Lagrange Multiplier Test and Its Applications to Model Specification in Econometrics. Review of Economic Studies, 47(1), 239–253.
• Brown, M. B., & Forsythe, A. B. (1974). Robust Tests for the Equality of Variances. Journal of the American Statistical Association, 69(346), 364–367.
• Bulut, A. E., Acar Balaylar, N., & Karimli, T. (2024). How does ownership structure affect the profitability of Turkish banks? A comparative analysis of determinants. Public Sector Economics, 48(3), 337-361.
• Demirguc-Kunt, A. & Huizinga, H. (1999). Determinants of Commercial Bank Interest Margins and Profitability: Some International Evidence, World Bank Economic Review, 13: 379-408.
• Flamini, V., McDonald, C. A. & Schumacher, L. B. (2009). The determinants of commercial dank profitability in Sub-Saharan Africa. IMF Working Paper, pp1-30.
• Frees, E. W. (1995). Assessing cross-sectional correlation in panel data. Journal of Econometrics, 69(2), 393–414.
• Friedman, M. (1937). The Use of Ranks to Avoid the Assumption of Normality Implicit in the Analysis of Variance. Journal of the American Statistical Association, 32(200), 675–701.
• Greene, W. H. (2012). Econometric Analysis (7th ed.). Pearson Education.
• Hausman, J. A. (1978). Specification Tests in Econometrics. Econometrica, 46(6), 1251–1271.
• Ho, S. J., & Hsu, S. C. (2010). Leverage, performance and capital adequacy ratio in Taiwan's banking industry. Japan and the World Economy, 22(4), 264-272.
• Hsiao, C. (2014). Analysis of Panel Data (3rd ed.). Cambridge University Press.
• Karimli, T., Mirzaliyev, N., & Guliyev, H. (2024). The globalization and ecological footprint in European countries: correlation or causation?. Research in Globalization, 8, 100208.
• Kılcı, E. N. (2019). Türk Bankacılık Sektöründe 1980-2017 Döneminde Sermaye Yeterliliği Ve Karlılık Arasındaki İlişkinin Analizi; Fourıer Yaklaşımı. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (59), 61-73.
• Kunjeda, C. B. (2024). Impact of capital adequacy on profitability of comercial banks in Nepal. Available at SSRN 4807465.
• Levene, H. (1960). Robust tests for equality of variances. In Contributions to Probability and Statistics: Essays in Honor of Harold Hotelling (pp. 278–292). Stanford University Press.
• Medetoğlu, B. (2023). Sermaye Yeterlilik Oranı ile Finansal Rasyolar Arasındaki İlişkinin Panel Veri Analizi ile Tespiti: Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Çalışma. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, (39), 172-182.
• Olalekan, A., & Adeyinka, S. (2013). Capital adequacy and banks’ profitability: an empirical evidence from Nigeria. American international journal of contemporary research, 3(10), 87-93.
• Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross section dependence in panels. CESifo Working Paper Series No. 1229.
• Shim, J. (2013). Bank capital buffer and portfolio risk: the influence of business cycle and revenue diversification. Journal of Banking and Finance, 37(3), 761-772.
• Tarkocin, C., & Donduran, M. (2023). Bank Stability and Systemic Risk Measurement: Application of Z-Score Variations to the Turkish Banking Sector. International Journal of Finance & Banking Studies, 12(1).
• TBB (2008). İstatistiki raporlar, bankaların banka, şube ve personel sayıları. https://www.tbb.org.tr/tr/bankacilik/banka-ve-sektor-bilgileri/istatistiki-raporlar/59
• TBB (2017). İstatistiki raporlar, 2017 seçili rasyolar. https://www.tbb.org.tr/tr/bankacilik/banka-vesektor-bilgileri/istatistiki-raporlar/59