ŞİRKETLERİN KENDİ PAYLARINI İKTİSABI

Öz

Şirketlerin kendi paylarını iktisabı, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda katı bir rejime bağlanmış ve yasaklanmışken, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile daha liberal bir yaklaşımla düzenlenmiştir. Bu çalışmada, şirketlerin kendi paylarını iktisabı Türk Ticaret Kanunu ve Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında değerlendirilmiş, Türkiye Muhasebe Standartları çerçevesindeki düzenlemelere de yer verilmiştir. Ayrıca, 7256 Sayılı Kanun ile getirilen stopaj düzenlemesi ve bu düzenleme ile bağlantılı olarak sonrasında yayımlanan 7343 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, vergisel boyutlarıyla birlikte uluslararası uygulamalarla karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• ETK
• TK
• İktisap
• Anonim Şirket
• Limited Şirket
• SPK
• TMS
• Stopaj

THE ACQUISITION OF THEIR OWN SHARES BY COMPANIES

Öz

The acquisition of a company’s own shares was strictly regulated and prohibited under the former Turkish Commercial Code No. 6762. However, with the enactment of the Turkish Commercial Code No. 6102, a more liberal approach has been adopted. This study examines the acquisition of a company’s own shares within the framework of both the Turkish Commercial Code and the Capital Markets Law, while also addressing the relevant regulations under the Turkish Accounting Standards. Furthermore, the withholding tax regulation introduced by Law No. 7256, along with the subsequent Presidential Decree No. 7343, which is directly related to this regulation, is analyzed in terms of its tax implications through a comparative evaluation of international practices.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Commercial Code No: 6762
• Turkish Commercial Code No: 6012
• Acquisition
• Joint Stock Company
• Limited Company
• Capital Market Code No: 6362
• Turkey Accounting Standarts
• Withholding Tax

Kaynakça

1. Akbulak, Y. (2023, Ocak 07). Asgari Kurumlar Vergisi ile Hisse Geri Alımı Vergisine ilişkin ABD Hazine Bakanlığı Rehberi. Legal Blog. https://legal.com.tr/blog/genel/asgari-kurumlar-vergisi-ile-hisse-geri-alimi-vergisine-iliskin-abd-hazine-bakanligi-rehberi/ adresinden alındı
2. Akbulak, Y. (2024, Ocak 2024). Limited Şirketler Bağlamında ‘Hisse Geri Alımlarının Çalışması’ Üzerine [Birleşik Krallık Uygulaması]. Legal Blog. https://legal.com.tr/blog/ekonomi/limited-sirketler-baglaminda-hisse-geri-alimlarinin-calismasi-uzerine-birlesik-krallik-uygulamasi/ adresinden alındı
3. Ankara Yeminli Mali Müşavirler Odası Başkanlığı. (2021, 10 13). Mevzuat İzleme ve Değerlendirme Komisyonu Kararı. (242-06) (Komisyon Kararı).
4. Atakan, M. C. (2021). Anonim Şirketlerin Kendi Paylarını İktisabının Hukuki Sonuçları, 12((1)), s. 363-379.
5. Bahtiyar, M. (2017). Ortaklıklar Hukuku (12. Baskı b.). İstanbul: Beta Yayınevi.
6. Bıyık, R. (2023). Şirketlerin Kendi Hisselerinin İktisabında Stopaj Oranı. Vergi Bülteni(60). https://www.pwc.com.tr/tr/hizmetlerimiz/vergi/bultenler/2023/sirketlerin-kendi-hisselerinin-iktisabinda-stopaj-orani.html adresinden alındı
7. Çağlar, H. (2010). Türk Ticaret Kanunu Tasarısına Göre Anonim Şirketin Kendi Paylarını İktisap Etmesi. Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi(7576), s. 82-110.
8. Doğrusöz, B., Onat, Ö., & Töralp, F. (2011). Türk Ticaret Kanunu, Ticari İşletme, Ticaret Şirketleri, Kıymetli Evrak Hükümleri. İstanbul: İSMMMO Yayınları.

9. Greyers, C. v. (1982). Die Aktiengesellschaft. Schweizerisches Privatrecht.
10. Kaval, H. (2016). Geri Alınan Payların Vergilemesinde ve Muhasebesinde Sorunlar. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, s. 87-116.
11. Okutan , N. (2012, Mayıs 10-11-12). Şirketler Topluluğunda Karşılıklı İştirak. 6102 Sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu'nu Beklerken Sempozyum, s. 255-267.
12. Okutan, N. (2010, Haziran 25-26). Anonim Şirketlerin Kendi Hisselerini İktisabı Bağlamında Finansal Yardım Yasağı. Anonim Şirketler ve Sermaye Piyasası Hukukunda Güncel Gelişmeler Türk –Alman Uluslararası Sempozyumu, s. 90-100.
13. Otlu, F. (2011). Yeni Türk Ticaret Kanununa Göre Gözden Geçirilmiş Şirketler Muhasebesi. Malatya: Malatya SMMM Odası Yayınları.
14. Otlu, F., Bekçi, İ., & Karataş, Ö. N. (2014). TTK’ ya Göre Anonim Şirketlerin Kendi Paylarını İktisap Etmesi ve Muhasebeleştirilmes. Çankırı Karatekin Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(1), s. 283-298.
15. Palta, N. (2017). Limited Şirketlerin Kendi Paylarını İktisap Etmesi. İstanbul Barosu Dergisi, 91(4), s. 44-73.
16. Poroy, R., Tekinalp, Ü., & Çamoğlu, E. (2014). Ortaklıklar Hukuku I (Yeniden Yazılmış 13. Bası b.). İstanbul: Vedat Kitapçılık.
17. Poroy, R., Tekinalp, Ü., & Çamoğlu, E. (2017). Ortaklıklar Hukuku II (Yeniden Yazılmış 13. Bası b.). İstanbul: Vedat Kitapçılık.
18. Pulaşlı, H. (2012). 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa Göre Yeni Şirketler Hukuku Genel Esaslar. Ankara: Adalet Yayınevi.
19. Sağlam, E. (2023, Şubat 16). Şirketlerin Hisse Geri Alımlarında Stopaj Oranı Sıfırlandı. https://lebibyalkin.com.tr/haber/sirketlerin-hisse-geri-alimlarinda-stopaj-orani-sifirlandi adresinden alındı
20. Şeker, Y. (2020). Karşılıklı İştirak Durumunda Konsolidasyon. Muhasebe Enstitüsü Dergisi(63), s. 53-65.
21. Şengür, E. D. (2011). Yeni Türk Ticaret Kanunu İle Anonim Şirketlerde Sermaye İle İlgili Getirilen Yenilikler. Mali Çözüm Dergisi(103), s. 97-120.
22. Şentürk, S. H. (2006, Mart). Vergilemede Adalet İlkesi Karşısında Düz ve Artan Oranlı Vergiler. Çimento İşveren Dergisi, 20(2), s. 16-25.
23. Tekinalp, Ü. (2011). Yeni Anonim ve Limited Ortaklıklar Hukuku ile Tek Kişi Ortaklığının Esasları (Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş 2. Bası b.). İstanbul: Vedat Kitapçılık.
24. Tekinalp, Ü. (2013). Sermaye Ortaklıklarının Yeni Hukuku (Değişiklikler ve İkincil Düzenlemelerle Güncelleştirilmiş 3. Bası b.). İstanbul: Vedat Kitapçılık.