EVALUATING THE FINANCIAL PERFORMANCE OF HEALTHCARE ENTERPRISES USING THE DUPONT ANALYSIS

Öz

Hospitals, which hold a significant share within the healthcare system, need to maintain their financial health. To ensure financial sustainability, hospitals should regularly evaluate their financial performance and take preventive measures when necessary. Therefore, this study aims to contribute to healthcare managers and the literature by examining the financial performance of two hospital groups operating on Borsa Istanbul. The analysis used data from 2022-2024, obtained from the Public Disclosure Platform (KAP). The collected data were evaluated using DuPont analysis, one of the types of financial analysis. According to the results of the DuPont analysis, the profitability ratios of MLP Care Sağlık Grubu A.Ş. were found to be higher than those of Lokman Hekim Sağlık Grubu A.Ş. In addition, a declining trend was observed in the return on equity of both hospital groups.

Anahtar Kelimeler

• DuPont Analysis
• Financial Management
• Financial Performance
• Private Hospitals
• Return on Equity

SAĞLIK İŞLETMELERİNİN FİNANSAL PERFORMANSLARININ DUPONT ANALİZİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Sağlık sistemi içinde önemli bir paya sahip olan hastanelerin finansal sağlıklarını korumaları önem arz etmektedir. Hastanelerde finansal sürdürülebilirliğin sağlanması için düzenli aralıklarla finansal performanslarının değerlendirilmesi ve gerekli durumlarda önleyici tedbirlerin alınması gerekmektedir. Bu nedenle bu çalışmada, Borsa İstanbul’da faaliyet gösteren iki hastane grubunun finansal performanslarının incelenmesiyle sağlık yöneticilerine ve literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Analizde 2022-2024 yıllarına ait veriler kullanılmış olup söz konusu veriler Kamu Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden elde edilmiştir. Elde edilen veriler, finansal analiz türlerinden DuPont analizi ile değerlendirilmiştir. DuPont analizi sonuçlarına göre MLP Care Sağlık Grubu A.Ş.’nin kârlılık oranlarının Lokman Hekim Sağlık Grubu A.Ş.’ye göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca her iki hastane grubunun öz sermaye kârlılığında düşüş eğilimi tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• DuPont Analizi
• Finansal Performans
• Finansal Yönetim
• Öz Sermaye Kârlılığı
• Özel Hastaneler

Kaynakça

1. Ahamed, M. J. (2020). Comparison of the financial performance between Square Pharmaceuticals Limited and Beximco Pharmaceuticals Limited: DuPont analysis. Global Disclosure of Economics and Business, 9(1), 39-48.
2. Altan, İ. M. & Aslan, Y. (2022). Hastane hizmetlerinin finansal performans analizi. Karadeniz 10. Uluslararası Uygulamalı Bilimler Kongresinde Sunulmuş bildiri.
3. Araújo, C., Barros, C. P. & Wanke, P. (2014). Efficiency determinants and capacity issues in Brazilian for-profit hospitals. Health Care Management Science, 17(2), 126–138.
4. Arı, H. O. (2023). DuPont modeli ile bir özel hastane grubunun ve Türkiye özel hastaneler sektörünün finansal performansının analizi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(1), 187-201.
5. Ayanoğlu, Y., Atan, M. & Beylik, U. (2010). Hastanelerde veri zarflama analizi (VZA) yöntemiyle finansal performans ölçümü ve değerlendirilmesi. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 2(2), 40-62.
6. Aydemir, İ. (2018). Hastanelerde finansal performansın değerlendirilmesi: Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Hastane Hizmetleri Sektör Bilançolarında bir uygulama. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 4(2), 133-149.
7. Aydemir, İ. (2024). Türkiye’de 2009-2021 yılları arasında sağlık işletmelerinde gerçekleşen finansal performans analizi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(1), 186-200.
8. Botika, M. (2012). The Use Of Dupont Analysis In Abnormal Returns Evaluation: Empirical Study Of Romanian Market.Procedia-Social and Behavioral Sciences, 62, 1179-1183.

9. Bwana, K. M. (2018). Measuring financial strength of council designated hospitals in Tanzania using financial strength ındex model. Afrıcan Journal Of Applıed Research, 4(2), 32–44.
10. Capkun, V. & Messner, M. (2012). Service Specialization and Operational Performance in Hospitals. International Journal of Operations & Production Management, 32(4), 468–495.
11. Çabuk, A., Başar, A. B., Sevim, Ş., Karagül, A. A., Sayılır, Ö., & Sevim, E. (2013). Mali analiz. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.
12. Çil Koçyiğit, S.., Ekinci, N., & Özşahin, F. (2022). Özel Bir Zincir Hastane Grubunun Kârlılık Performansının Dupont Finansal Analiz Tekniğiyle İncelenmesi. International Review of Economics and Management, 10(1), 1-17.
13. Davidson, W. (2020). Analysis of Profitability Using the DuPont Analysis. Financial Statement Analysis, W. Davidson (Ed.) içinde. https://doi.org/10.1002/9781119743217.ch3
14. Dayı, F. (2013). Sağlık işletmelerinde uygulamalı finansal analiz. Bursa: Ekin Yayınevi.
15. Dayı, F. (2024). Sağlık işletmelerinin finansal performanslarının incelenmesi BIST’te bir uygulama. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(4), 1654-1666.
16. Dayı, F. & Elderbag, A. (2025). Assessing the hospital financial viability ındex in private healthcare sector in Borsa Istanbul. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 12(1), 73-84.
17. Dodge, L. E. (2017). A DuPont model approach to financial management: A case study of veterinary practices. (Yüksek lisans tezi), Colorado State University, Colorado.
18. Hadley, J., Zuckerman, S. & Iezzoni, L. I. (1996). Financial pressure and competition. Changes in hospital efficiency and cost-shifting behavior. Medical Care, 34(3), 205–219.
19. Hajdíková, T. & Trubačová, K. (2018). Efficiency hospitals in the Czech Republic: The difference between the methods used. In European Financial Systems 2018 – Proceedings of the 15th International Scientific Conference (154–159). Masarykova univerzita nakladatelství.
20. Hajiagha, S. H. R., Amoozad Mahdiraji, H., Hashemi, S. S., Garza-Reyes, J. A. & Joshi, R. (2023). Public hospitals performance measurement through a three-staged data envelopment analysis approach: evidence from an emerging economy. Cybernetics and Systems, 54(1), 1-26.
21. Işıkçelik, F., Durur, F. & Günaltay, M. M. (2021). Özel hastane finansal performansının DuPont finansal analiz yöntemiyle değerlendirilmesi. Alanya Akademik Bakış, 5(2), 773-791.
22. Işıkçelik, F., Turgut, M. & Ağırbaş, İ. (2022). Hastanelerde finansal performansın farklı analiz yöntemleri ile değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 13(34), 505-519.
23. Jenčová, S., Vašaničová, P. & Miškufová, M. (2024). Comprehensive Assessment of Slovakian Hospitals Using Financial and Non-Financial Criteria in the COVID-19 Context. Economies, 12(9).
24. Kabak, S. & Yurttadur, M. (2023). Türkiye’deki Hastane Alt Sektörünün finansal performansının değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(3), 1076-1085.
25. Karaçadır, V. (2025). Covid-19 Etkisiyle Türkiye Sağlık Hizmetleri Sektöründeki Karlılık Değişimi: DuPont Analizi ile Finansal Performansın İncelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(2), 509-523.
26. Karadeniz, E., & Koşan, L. (2017). Hastane hizmetleri sektörünün aktif ve özsermaye karlılık performansının analizi: Hastane hizmetleri sektör bilançolarında bir araştırma. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 5(1), 37-47.
27. Kefe, İ. (2023). COVID-19 pandemisinde DuPont analizi ile sağlık sektörünün finansal performansının incelenmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 26(2), 461-478.
28. Noh, J. W., Lee, H., Cha, S. & Lee, Y. (2018). Assessment of Korean Hospitals Management Using Dupont Analysis. Korea Journal Of Hospital Management, 23(4), 53-64.
29. Özçelik, M. (2024). Türkiye'de Yenilenebilir ve Geleneksel Enerji Şirketlerinin Finansal Performans Karşılaştırması: DuPont Analizi Yaklaşımı. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 16(31), 345-359.
30. Özgülbaş, N. (2006). Türkiye’de kamu hastanelerinin finansal durum değerlendirmede kullanılabilecekleri bir yöntem: trend analizi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (29), 129-139.
31. Prasanna, E., Tamilselvi, J., & Neela, M. (2022). A comparative study on profitability performance of top five companies in pharmaceutical industry: Using DuPont ratio approach. Journal of Management & Entrepreneurship, 16(3), 17–28.
32. Suvvari, A., Durai S., R., S. & Goyari, P. (2019). Financial performance assessment using Grey relational analysis (GRA) An application to life insurance companies in India. Grey Systems: Theory and Application, 9(4), 502-516.
33. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2024). Sağlık harcamaları istatistikleri 2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Saglik-Harcamalari-Istatistikleri-2023-53561.
34. Yiğit, V. (2020). Hastane hizmetleri alt sektörünün finansal performans analizi. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 6(3), 609-624.
35. Yurttadur, M., & Taşcı, M. Z. (2022). Finansal performans ölçümünde Crıtıc ve Maırca yöntemlerinin kullanılması: katılım bankaları örneği. The Journal of Academic Social Science, (135), 110-124.
36. Yüksel, İ. (2025). Hastane işletmelerinde performansa dayalı faaliyet tabanlı maliyetleme uygulaması: bir kamu hastanesi örneği. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 83-107.