Araştırma Makalesi

KARBON MUHASEBESİNDE KULLANILAN MODELLERİN AHP YÖNTEMİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI

Cilt: 7 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

KARBON MUHASEBESİNDE KULLANILAN MODELLERİN AHP YÖNTEMİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Bu çalışma, karbon muhasebesi yöntemlerinin imalat sektörü özelinde çok kriterli karar verme yaklaşımıyla değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Literatürde yaygın olarak kullanılan beş karbon muhasebesi yöntemi (GHG Protocol, Life Cycle Assessment, Corporate Carbon Footprint, Product Carbon Footprint ve Blokzincir Tabanlı Karbon Muhasebesi) belirlenmiş ve bu yöntemler; doğruluk, şeffaflık, maliyet, hız ve kapsam olmak üzere beş ana kriter çerçevesinde karşılaştırılmıştır. Kriter ağırlıklarının belirlenmesinde Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi kullanılmış, bu kapsamda 14 imalat firması yöneticisine uygulanan ikili karşılaştırma anketinden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Bulgulara göre, doğruluk (%49,55) ve şeffaflık (%22,50) kriterleri sektörde en yüksek öneme sahip faktörler olarak öne çıkmaktadır. Bu durum, firmaların güvenilir veri üretimi ve şeffaf raporlama süreçlerine büyük önem verdiğini göstermektedir. GHG Protokolü ve Blokzincir tabanlı yöntemlerin bu kriterlerle yüksek uyum göstermesi, bu yöntemleri öne çıkarmaktadır. Çalışma, sürdürülebilirlik raporlaması ve çevresel performans takibi konularında firmalara karar verme süreçlerinde analitik ve sektöre özgü bir yol haritası sunarak literatüre özgün bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abiodun, T. P., Nwulu, N., & Olukanmi, P. (2024). Application of Blockchain Technology in Carbon Trading Market: A Systematic Review. IEEE Access, 14, 5446-5470.
  2. Acar, Ö. E., & Köylüoğlu, A. S. (2020). Sürdürülebilir tedarikçi seçiminin analitik hiyerarşi prosesi (AHP) yöntemiyle analizi. Third Sector Social Economic Review, 55(1), 419-440.
  3. Al Sadawi, A., Hassan, M. S., & Ndiaye, M. (2021). A survey on the integration of blockchain with IoT to enhance performance and eliminate challenges. IEEe Access, 9, 54478-54497.
  4. Alotaibi, E. M., Khallaf, A., Abdallah, A. A. N., Zoubi, T., & Alnesafi, A. (2024). Blockchain-Driven Carbon Accountability in Supply Chains. Sustainability, 16(24), 10872.
  5. Altınbay, A., & Durak, H. (2022). Çevre muhasebesi, yeşil muhasebe ve karbon muhasebesi kavramları hakkında yazılan makalelerin bibliyometrik analizi. International Journal of Applied Economic and Finance Studies, 7(1), 140-155.
  6. Ascui, F., & Lovell, H. (2011). As frames collide: making sense of carbon accounting. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 24(8), 978-999.
  7. Bakarich, K. M., Castonguay, J. J., & O'Brien, P. E. (2020). The use of blockchains to enhance sustainability reporting and assurance. Accounting Perspectives, 19(4), 389-412.
  8. Bakkal, S., & Kabadayı, N. (2025). Döngüsel tedarik zinciri uygulamalarının önündeki engellerin küresel bulanık AHP yöntemi ile değerlendirilmesi: Akü sektöründe bir uygulama. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 31(1), 17-36.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

29 Kasım 2025

Kabul Tarihi

2 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özevin, O. (2026). KARBON MUHASEBESİNDE KULLANILAN MODELLERİN AHP YÖNTEMİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI. Uluslararası Finansal Ekonomi ve Bankacılık Uygulamaları Dergisi, 7(1), 1-23. https://doi.org/10.57085/ufebud.1832437
AMA
1.Özevin O. KARBON MUHASEBESİNDE KULLANILAN MODELLERİN AHP YÖNTEMİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI. UFEBUD. 2026;7(1):1-23. doi:10.57085/ufebud.1832437
Chicago
Özevin, Onur. 2026. “KARBON MUHASEBESİNDE KULLANILAN MODELLERİN AHP YÖNTEMİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI”. Uluslararası Finansal Ekonomi ve Bankacılık Uygulamaları Dergisi 7 (1): 1-23. https://doi.org/10.57085/ufebud.1832437.
EndNote
Özevin O (01 Haziran 2026) KARBON MUHASEBESİNDE KULLANILAN MODELLERİN AHP YÖNTEMİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI. Uluslararası Finansal Ekonomi ve Bankacılık Uygulamaları Dergisi 7 1 1–23.
IEEE
[1]O. Özevin, “KARBON MUHASEBESİNDE KULLANILAN MODELLERİN AHP YÖNTEMİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI”, UFEBUD, c. 7, sy 1, ss. 1–23, Haz. 2026, doi: 10.57085/ufebud.1832437.
ISNAD
Özevin, Onur. “KARBON MUHASEBESİNDE KULLANILAN MODELLERİN AHP YÖNTEMİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI”. Uluslararası Finansal Ekonomi ve Bankacılık Uygulamaları Dergisi 7/1 (01 Haziran 2026): 1-23. https://doi.org/10.57085/ufebud.1832437.
JAMA
1.Özevin O. KARBON MUHASEBESİNDE KULLANILAN MODELLERİN AHP YÖNTEMİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI. UFEBUD. 2026;7:1–23.
MLA
Özevin, Onur. “KARBON MUHASEBESİNDE KULLANILAN MODELLERİN AHP YÖNTEMİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI”. Uluslararası Finansal Ekonomi ve Bankacılık Uygulamaları Dergisi, c. 7, sy 1, Haziran 2026, ss. 1-23, doi:10.57085/ufebud.1832437.
Vancouver
1.Onur Özevin. KARBON MUHASEBESİNDE KULLANILAN MODELLERİN AHP YÖNTEMİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI. UFEBUD. 01 Haziran 2026;7(1):1-23. doi:10.57085/ufebud.1832437