Mersin Olgunlaşma Enstitüsünde Yer Alan Ürünlerde Eli Belinde Motifinin Gelenekten Geleceğe Yolculuğu

Öz

Anadolu Türk el dokumacılığında birçok motif ve kompozisyon yer alır ve bu motifler, sadece görsel değil aynı zamanda anlam ve mesaj açısından da önem taşır. Mitoloji, efsaneler ve fantastik unsurlar, motiflerin oluşumunda büyük bir rol oynamıştır. İnsanlar, geçmişten günümüze kadar çeşitli inançlara bağlı olarak kendilerini ifade etme ve gelecek nesillere anlatma ihtiyacı hissetmiştir. Eli belinde motifi, Anadolu Türk insanının geçmişteki ana tanrıça inancıyla ilişkilendirilebilir. Özellikle kilim motiflerinde, "Kalça Üzerinde Eller" motifi, Selçuklulardan itibaren Anadolu Türk kilim ve düz dokumalarında sıkça kullanılmıştır. Bu motif, elleri kalçalarında olan bir insan figürüyle tasvir edilmiştir. Bunun temel nedeni, kadını erkekten ayıran en önemli özellik olan doğurganlığın, ana tanrıça kavramıyla bağdaştırılmasıdır. Bu makalede, ele alınan konuyla ilgili olarak Mersin Olgunlaşma Enstitüsü'nde yapılan çalışmalar incelenmiştir. Söz konusu çalışmalar, seramik, çini, nakış ve resim sanatı kullanılarak oluşturulan dekoratif tasarımlar üzerinden detaylandırılmıştır. Araştırma sürecinde, atölye gözlemleri, görsel dokümantas yon, literatür taraması ve çalışanlarla yapılan sözlü görüşme ler gibi yöntemler kullanılmıştır. Çalışmalardan elde edilen veriler, motiflerin geleneksel el sanatları ile modern estetik anlayışın harmanlanmasıyla nasıl özgün ve etkileyici eserler ortaya koyduğunu göstermektedir. Ayrıca, bu tasarımların yaşam alanlarına dâhil edilmesiyle kültürel mirasın hafızalarda korunması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• eli belinde
• Türk motifleri
• geleneksel el sanatları
• mersin olgunlaşma enstitüsü
• kültürel miras

The Journey of the Hand-on-Hip Motif in Products at the Mersin Maturation Institute: From Tradition to the Future

Öz

There are many motifs and compositions in Anatolian Turkish hand weaving, and these motifs are important not only visually but also in terms of meaning and message. Mythology, legends and fantastic elements have played a major role in the formation of motifs. People have felt the need to express themselves and tell future generations about various beliefs from the past to the present. The "Hands on Hips" motif can be associated with the mother goddess belief of the Anatolian Turkish people in the past. Especially in rug motifs, the "Hands on Hips" motif has been frequently used in Anatolian Turkish rugs and flat weavings since the Seljuks. This motif is depicted with a human figure with hands on hips. The main reason for this is that fertility, the most important feature that distinguishes women from men, is associated with the concept of a mother goddess. In this article, studies conducted at the Mersin Maturation Institute on the subject discussed have been examined. These studies have been detailed through decorative designs created using ceramics, tiles, embroidery and painting. In the research process, methods such as workshop observations, visual documentation, literature review and verbal interviews with employees have been used. The data obtained from the studies show how motifs create original and impressive works by blending traditional handicrafts with modern aesthetics. In addition, it is aimed to preserve cultural heritage in memories by incorporating these designs into living spaces.

Anahtar Kelimeler

• eli belinde
• Turkish motifs
• traditional handcrafts
• Mersin maturation ınstitute
• cultural heritage

Kaynakça

1. Akın, M. (2011). Kız teknik eğitim-öğretiminde bir örnek Ankara Olgunlaşma Enstitüsü (1958-2002). Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, Ankara.
2. Altunok, H. ve Eser, Z.Z.(2023) Kültürel Mazide Kadın Sembolü Eli belinde Motif. İdarecinin Sesi Dergisi, 212.