The Material Turn in New Ethnography and Arjun Appadurai’s Object-Centered Approach

Öz

In this article, I revisit the theoretical orientation of the “material turn,” which has gained significant momentum in anthropology in recent years, through the lens of Arjun Appadurai’s object-centered approach. I aim to examine its impact on ethnographic method and cultural analysis in both theoretical and methodological dimensions. For a long time, classical anthropology’s human-centered approach shaped cultural interpretation through discourse, symbols, and representation, often positioning cultural objects merely as carriers of language and ritual. In this framework, objects were viewed as secondary reflections on the surface of social structure -passive elements in the production of meaning. However, theoretical shifts in the discipline over the past few decades have challenged and displaced this entrenched perspective, bringing forth new frameworks that foreground the role of the material world in analysis. The material turn has not only expanded the boundaries of cultural interpretation but has also enabled a more holistic perspective that centers the sensory, embodied, and material dimensions of ethnographic practice. In this context, Appadurai’s object-centered approach offers a theoretical framework that goes beyond classical modes of representation. He conceptualizes cultural objects not merely as vessels of symbolic meaning but as dynamic actors that generate and transform social relationships, endowed with varying meanings in specific contexts. Through concepts such as “the circulation of value” and “the social life of things,” he argues that objects do not carry fixed or universal meanings but are constantly repositioned within practices of production, exchange, consumption, and disposal. I integrate this theoretical framework with Bruno Latour’s Actor-Network Theory and Sarah Pink’s sensory ethnography, rethinking it through my fieldwork conducted in Sakarya during my master’s research. Rather than focusing solely on the making of keşkek -a traditional dish- I examined its representation in collective memory, its role in ritual contexts, and how it is reproduced across different social settings. I observed that elements like the keşkek pot, wooden spoon, wood fire, spatial arrangement, and bodily movements are not just technical tools but actors that structure communal rhythms, shape social hierarchies, and reinforce cultural belonging. Thus, I argue that considering cultural objects not through fixed categories but through contextual, relational, and embodied dynamics offers a transformative potential for both ethnographic observation and writing.

Anahtar Kelimeler

• Arjun Appadurai
• material turn
• circulation of object
• sensory ethnograpy
• actor-network theory

Yeni Etnografide Maddi Dönüş ve Arjun Appadurai’nin Nesne Merkezli Yaklaşımı

Öz

Bu makalede, antropolojide son yıllarda ivme kazanan “maddi dönüş” kuramsal yönelimini, Arjun Appadurai’nin nesne merkezli yaklaşımı bağlamında yeniden ele alıyor; bu yaklaşımın etnografik yöntem ve kültürel analiz üzerindeki etkilerini teorik ve metodolojik boyutlarıyla inceliyorum. Klasik antropolojide insan-merkezli yaklaşım, kültürel nesneleri çoğunlukla dilin ve ritüelin taşıyıcısı olarak görmüş; onları toplumsal yapının yüzeyindeki ikincil yansımalar olarak konumlandırmıştır. Oysa son yıllarda gelişen yeni kuramsal yönelimler, bu bakış açısını sorgulayarak maddi dünyanın analizdeki rolünü ön plana çıkarmıştır. “Maddi dönüş” yalnızca kültürel çözümlemeyi genişletmekle kalmaz; etnografik yöntemi de duyusal, bedensel ve maddi boyutlarıyla yeniden düşünmeyi mümkün kılar. Bu bağlamda, Appadurai’nin yaklaşımı, nesneleri yalnızca sembolik taşıyıcılar olarak değil; toplumsal ilişkileri kuran ve dönüştüren dinamik aktörler olarak ele alır. “Değerin dolaşımı” ve “nesnelerin sosyal yaşamı” kavramları, nesnelerin üretim, değişim ve tüketim bağlamlarında sürekli yeniden konumlandığını ortaya koyar. Bu kuramsal zemini Bruno Latour’un aktör-ağ kuramı ve Sarah Pink’in duyusal etnografisiyle birlikte ele alıyor; yüksek lisans çalışmam kapsamında Sakarya’da gerçekleştirdiğim saha deneyimiyle ilişkilendiriyorum. Keşkek kazanı, tahta kaşık, odun ateşi ve mekânsal düzen gibi unsurların yalnızca teknik araçlar değil; topluluğun ritmini belirleyen, sosyal hiyerarşileri şekillendiren aktörler olduğunu gözlemledim. Bu nedenle kültürel nesneleri sabit kategorilerle değil; bağlamsal, ilişkisel ve bedensel dinamiklerle ele almanın hem etnografik gözlem hem de yazı açısından dönüştürücü bir imkân sunduğunu savunuyorum.

Anahtar Kelimeler

• Arjun Appadurai
• maddi dönüş
• nesnelerin dolaşımı
• duyusal etnografi
• aktör-ağ kuramı

Kaynakça

1. Appadurai, A. (Ed.). (1986). The Social Life of Things: Commodities in Cultural Perspective. Cambridge University Press.
2. Appadurai, A. (2006). The Thing Itself. Public Culture, 18(1), 5 21. https://doi.org/10.1215/08992363-18-1-15
3. Artan, C. (2020). Kureselleşme ve Populer Kulturun Yukselişi. NOSYON: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi (4), 25-35.
4. Calhoun, C. (1994). Social Theory and The Politics of Identity. Blackwell.