Donna Haraway’s Posthuman Perspective and the Digital Turn

Yıl 2025, Sayı: 2, 194 - 211, 07.07.2025

İrem Taşçı

https://izlik.org/JA92HT37YJ

Öz

This article explores Donna Haraway’s contributions to posthuman thought, focusing on their impact on anthropological theory and method within the context of digital transformation. Haraway’s use of the “cyborg” metaphor and the concept of “situated knowledge” enables a critical shift beyond traditional human-centered anthropology. Drawing on personal experiences in digital ethnography, the author investigates a new research terrain where boundaries between human and machine, subject and algorithm, and representation and reality become increasingly blurred. The article proposes an ethnographic writing practice that integrates ethical and political responsibilities of the digital age. Haraway’s conceptual framework also provides valuable tools for rethinking transformations across various fields of inquiry.

Anahtar Kelimeler

posthuman thought , digital ethnography , situated knowledge , cyborg metaphor , anthropological representation

Sınırları Bulanıklaştırmak: Donna Haraway’in İnsan Sonrası Perspektifi ve Dijital Dönüş

https://izlik.org/JA92HT37YJ

Öz

Bu makale, Donna Haraway’in insan sonrası (posthuman)
düşünceye yaptığı katkıları, dijital dönüşüm bağlamında
antropolojik teori ve yöntem üzerindeki etkileriyle birlikte ele
almaktadır. Haraway’in özellikle “siborg” metaforu ve
“konumlanmış bilgi” kavramı üzerinden geliştirdiği yaklaşım,
klasik insan-merkezli antropoloji anlayışının ötesine
geçilmesine olanak sağlar. Yazar, dijital etnografi sahasındaki
kişisel deneyimi üzerinden, insanla makine, özneyle algoritma,
temsil ile gerçeklik arasındaki sınırların bulanıklaştığı yeni bir
araştırma evrenini analiz etmeye çalışır. Makale, hem teorik
hem sezgisel düzeyde Haraway’in düşüncesinin sunduğu
olanakları ve sınırlılıkları tartışarak, dijital çağın etik-politik
sorumluluklarıyla bütünleşen bir etnografik yazım pratiği
önerir. Ayrıca Haraway’in yaklaşımı, farklı disiplinlerdeki
düşünsel dönüşümleri anlamlandırmak için yeni kavramsal
araçlar sunma potansiyeli taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

insan sonrası düşünce , dijital etnografi , konumlanmış bilgi , siborg metaforu , antropolojik temsil

Teşekkür

Bu metin, sabit bir “ben”in ürünü sayılmaz. Düşüncelerim, karşılaştığım ekranların ışığında, makinelerle kurduğum ilişkilerde, algoritmaların önerdiği videolarda ve dijital boşluklarda şekillendi. Bu sürece eşlik eden tüm insan-dışı ve insan-yakını varlıklara içten teşekkür ederim. Zamanın ritmini mırlayarak dönüştüren, ekranın kıyısında sessizce varlık gösteren kedim Uhtred’e özel bir minnet borçluyum. Son olarak, bu metni oluşturma sürecinde hem akademik hem de düşünsel yoldaşlığı ve ilham verici varlığıyla yanımda duran Prof. Dr. Serpil Aygün Cengiz’e şükranlarımı sunuyorum. Sezgisel rehberliği, sürece odaklanan yaklaşımı ve zihnimi açan yorumları bu çalışmanın yönünü ve derinliğini şekillendirdi.

Kaynakça

• Amerika, M. (2011). Remixthebook. University of Minnesota Press.
• Atwood, M. (2003). Oryx and Crake. Nan A. Talese.
• Barad, K. (2003). Posthumanist Performativity: Toward anUunderstanding of How Matter Comes to Matter. Signs: Journal of Women in Culture and Society, 28(3), 801– 831.
• Braidotti, R. (2013). The Posthuman. Polity Press.