Türkiye’de Hurda Çelik Geri Dönüşümü ve Çevresel Etkileri

Yıl 2026, Sayı: 3, 103 - 125, 13.01.2026

Hakan Eryüzlü , Cem Boran

https://doi.org/10.29329/ufusobed.2026.1410.4

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de hurda çelik geri
dönüşümünün endüstriyel karbon emisyonları üzerindeki
etkisini ampirik olarak analiz etmektir. Veri seti olarak,
2003-2022 dönemine ait yıllık veriler kullanılmıştır.
Analizde, çelik üretimi için kullanılan hurda miktarı
(DLTUKETIM) ve sanayi kaynaklı karbon dioksit (CO2)
emisyonları (CO2INDS) olmak üzere iki temel değişkene
odaklanılmıştır. Çalışmanın metodolojisi, değişkenler
arasındaki uzun ve kısa dönemli ilişkileri tespit etmek
üzere iki aşamalı bir ekonometrik yaklaşım benimse
miştir. İlk aşamada, uzun dönemli bir eşbütünleşme
ilişkisi olup olmadığını test etmek için ARDL Sınır Testi
uygulanmıştır. Test sonucunda, değişkenler arasında
istatistiki olarak anlamlı bir uzun dönem ilişkisi buluna
mamıştır. Bu bulgu, analizin odağını kısa dönem dina
miklerine kaydırmıştır. İkinci aşamada, kısa dönemli
nedensellik ilişkisini incelemek için bir Fark Vektör
Otoregresif (VAR) modeli kurulmuş ve bu model üzerin
den Granger Nedensellik Testi yapılmıştır. Elde edilen
sonuçlara göre: Çelik üretiminde kullanılan hurda
miktarındaki artıştan endüstriyel CO2 emisyonlarına doğ
ru tek yönlü, istatistiki olarak çok güçlü (χ²=268.81,
p=0.0000) bir nedensellik ilişkisi gözlemlenmiştir. Diğer
bir ifadeyle, hurda kullanımındaki artışın sanayi kaynaklı
karbon salınımını anlamlı bir şekilde azalttığı ampirik
olarak desteklenmiştir. Bu bulgu, hurda çelik geri
dönüşümünün sadece ekonomik değil, aynı zamanda
güçlü bir çevresel fayda ve karbon azaltım stratejisi
olduğu görüşünü desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

hurda çelik geri dönüşüm , karbon emisyon , enerji , sürdürülebilir üretim , çevresel etki

Etik Beyan

Etik beyan raporu gerekmemektedir. Dergi ve Dergipark'ın etik ve yapay zekâ ilke ve kurallarına, uyum taahhüt edilmiştir.

Steel Scrap Recycling and Environmental Impacts in Turkey

Öz

Steel production holds a significant place in the modern world. This
study aims to empirically analyze the impact of scrap steel recycling
on industrial carbon emissions in Turkey. The analysis utilizes a
dataset of annual figures covering the period from 2003 to 2022,
focusing on two key variables: the amount of scrap used in steel
production (DLTUKETIM) and industrial carbon dioxide (CO2)
emissions (CO2INDS). The methodology employs a two-stage
econometric approach to detect both long-run and short-run
relationships between the variables. In the first stage, the ARDL
Bounds Test was applied to check for a long-run cointegration
relationship. The test results indicated no statistically significant
long-run relationship between the variables. This finding shifted the
focus of the analysis to short-run dynamics. In the second stage, a
Difference Vector Autoregressive (VAR) model was constructed,
and the Granger Causality Test was performed on this model to
examine short-term causal links. The results obtained are
unequivocal: A unidirectional and statistically very strong
(χ²=268.81, p=0.0000) causality relationship was found running
from the increase in the amount of scrap used in steel production
to the reduction of industrial CO2 emissions. In other words, the
increase in scrap usage was empirically proven to significantly
reduce industry-based carbon emissions. This finding
demonstrates that scrap steel recycling is not only an economic
activity but also a potent environmental benefit and carbon
mitigation strategy.

Anahtar Kelimeler

Scrap Steel Recycling , Carbon Emission , Energy , Sustainable Production , Environmental Impact

Kaynakça

• Baş, D. (2023). Türkiye çelik sektörünün karbonsuz laşması: Mevcut durum. İstanbul Politikalar Merkezi (İpm), Haziran.
• Çetin, B., ve Filiz, T. (2023). Küresel hurda demir ticareti ilişkilerinin sosyal ağ analizi yöntemiyle değerlendirilmesi. Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty, 10(1), 158-182. https://doi.org/10.30798/ makuiibf.1097376
• Dyer, S. (2007). Chip Recycling: Recycling of Chips from BZZ Conditioning Processes (Doctoral dissertation, Faculty of WORCESTER POLYTECHNIC INSTITUTE In partial fulfillment of the requirements for the Degree of Bachelor of Science Submitted by: Sean Dyer Bao Ngo Kurt Wivagg Submitted to: Project Advisor: Prof. Yiming (Kevin) Rong Project Liaison: Dr. Han Zhang, Saint-Gobain).