İÇ ANADOLU BÖLGESİNDE AKILLI KENT UYGULAMALARI: BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİ ARASI KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ

Yıl 2025, Cilt: 1 Sayı: 8, 50 - 65, 15.04.2025

Gamze Toy

Öz

Bu çalışma, İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan dört büyükşehir belediyesinin (Ankara, Konya, Eskişehir ve Kayseri) akıllı kent uygulamalarını karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Akıllı kentler, bilgi ve iletişim teknolojileri kullanılarak şehirlerin daha yaşanabilir, sürdürülebilir ve verimli hale getirilmesini amaçlayan kentsel yönetim sistemleridir. Çalışmada, akıllı ulaşım, akıllı çevre ve enerji yönetimi, dijital belediyecilik, afet yönetimi ve akıllı altyapı gibi başlıca unsurlar ele alınmıştır.
Ankara Büyükşehir Belediyesi, akıllı ulaşım sistemleri ve dijital yönetişim alanlarında öncü projeler geliştirirken; Konya Büyükşehir Belediyesi, sürdürülebilir enerji ve yerli-milli teknoloji çözümleri ile akıllı şehir stratejisini bütüncül bir yaklaşımla uygulamaktadır. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, çevre ve sürdürülebilirlik temelli akıllı kent uygulamalarına odaklanarak enerji tasarrufu, atık yönetimi ve yeşil ulaşım projelerine ağırlık vermektedir. Kayseri Büyükşehir Belediyesi ise dijital belediyecilik alanında geniş çaplı uygulamalar hayata geçirerek, veri yönetimi ve akıllı şehir teknolojilerini kentsel yönetime entegre etmiştir.
Çalışmanın sonuçları, belediyelerin akıllı kent projelerini kendi demografik, ekonomik ve coğrafi özelliklerine uygun şekilde şekillendirdiğini göstermektedir. Ancak, belediyeler arası iş birliğinin artırılması, ortak veri paylaşımı sistemlerinin geliştirilmesi ve sürdürülebilir finansman modelleri ile bu projelerin daha etkin hale getirilebileceği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, İç Anadolu’daki büyükşehir belediyeleri, akıllı kent uygulamalarını farklı ölçeklerde hayata geçirmiş olup, bu uygulamaların entegrasyonu ve sürdürülebilirliği gelecekte kent yönetiminde kritik bir rol oynayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Akıllı Kent , İç Anadolu Bölgesi , Büyükşehir Belediyeleri

Kaynakça

• Akdamar, E. (2017). Akıllı Kent İdealine Ulaşmada Açık Verinin Rolü, Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, (1), 45-52.
• Akıllı Şehir Eskişehir. (2025). https://smartcity.eskisehir.bel.tr/ [Erişim Tarihi: 10.03.2025].
• Akıllı Şehir. (2025). https://akillisehir.konya.bel.tr/ [Erişim Tarihi: 09.03.2025].
• Akıllı Şehir. (2025). https://www.akillisehir.com/idet/11/680/ankara [Erişim Tarihi: 15.02.2025].
• Akıllı Şehir. (2025). https://www.akillisehir.com/idet/11/680/ankara [Erişim Tarihi: 14.03.2025].
• Akıllı Şehirler Portalı. (2025). Akıllı Kavşak. https://www.akillisehirler.gov.tr/2019/09/20/kayseri-buyuksehir-belediyesi-akilli-kavsak/ [Erişim Tarihi: 21.02.2025].
• Akıllı Şehirler Portalı. (2025). Akıllı Otopark Sistemi. https://www.akillisehirler.gov.tr/proje-envanteri/kayseri-akilli-otopark-sistemi/ [Erişim Tarihi: 21.02.2025].
• Akıllı Şehirler Portalı. (2025). Akıllı Park Sistemi. https://www.akillisehirler.gov.tr/proje-envanteri/kayseri-akilli-park-sistemi/ [Erişim Tarihi: 05.03.2025].
• Akıllı Şehirler Portalı. (2025). https://www.akillisehirler.gov.tr/2019/09/20/akilli-sehir-kayseri-mobil-uygulamasi/ [Erişim Tarihi: 17.03.2025].
• Akıllı Şehirler. (2025). https://www.akillisehirler.gov.tr/proje-envanteri/ankara-akilli-atik-toplama-sistemi/ [Erişim Tarihi: 07.03.2025].
• Ankara Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.ankara.bel.tr/haberler/buyuksehir-atik-malzemelere-yeniden-hayat-veriyor-15044 [Erişim Tarihi: 02.03.2025].
• Ankara Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.ankara.bel.tr/haberler/abb-den-2-afet-riskleri-ve-yonetimi-paneli-15558 [Erişim Tarihi: 07.03.2025].
• Ankara Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.ankara.bel.tr/haberler/ankara-buyuksehirin-okullara-yonelik-afet-farkindalik-ve-temel-ilk-yardim-egitimi-devam-ediyor-16866 [Erişim Tarihi: 07.03.2025].
• Ankara Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.ankara.bel.tr/haberler/buyuksehir-belediyesi-afet-gonulluleri-ariyor-14333 [Erişim Tarihi: 07.03.2025].
• Ankara Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.ankara.bel.tr/haberler/akilli-ulasimin-baskenti-11571 https://www.ankara.bel.tr/haberler/ankara-buyuksehir-belediyesinin-yeni-nesil-otobus-duraklarinin-montajlari-devam-ediyor-16436#:~:text=Ankara%20B%C3%BCy%C3%BCk%C5%9Fehir%20Belediyesinin%20modern%2C%20%C3%A7evreci,otob%C3%BCs%20duraklar%C4%B1n%C4%B1n%20montaj%C4%B1%20devam%20ediyor.&text=5'i%20tam%20kapal%C4%B1%20ve,durak%20i%C3%A7in%20de%20%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fmalar%20s%C3%BCrd%C3%BCr%C3%BCl%C3%BCyor [Erişim Tarihi: 07.03.2025].
• Ankara Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.ankara.bel.tr/haberler/mansur-yavas-baskentte-dijital-donusumu-baslatti-14490 [Erişim Tarihi: 14.03.2025].
• Ankara Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.ankara.bel.tr/haberler/baskent-taksilerinde-dijital-donusum-devam-ediyor-16950 [Erişim Tarihi: 14.03.2025].
• Ankara Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.ankara.bel.tr/haberler/buyuksehirden-e-beyan-kolayligi-8174 [Erişim Tarihi: 14.03.2025].
• Ankara Hurdacılar. (2025). https://ankarahurdacilar.gen.tr/ankarada-geri-donusum-yontemleri-ve-uygulamalari/ [Erişim Tarihi: 02.03.2025].
• Ankara Masası. (2025). https://www.ankaramasasi.com.tr/haber/2172701/ankara-cankaya-belediyesinden-cevre-dostu-hamle [Erişim Tarihi: 02.03.2025].
• Ankara, Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.ankara.bel.tr/haberler/asti-nin-catisina-gunes-enerji-santrali-kurulacak-16834 [Erişim Tarihi: 02.03.2025].
• Ankara, Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.ankara.bel.tr/haberler/buyuksehir-gunes-ve-ruzgar-enerjisi-santrali-kuracak-10075 [Erişim Tarihi: 02.03.2025]. Bilici, Z. ve Babahanoğlu, V. (2018). Akıllı Kent Uygulamaları ve Konya Örneği, Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 9(2), 124-139.
• Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method, Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
• Bulut, A. ve Adıgüzel, Ş. (2023). Akıllı Kent Yaklaşımı ve Büyükşehir Belediyelerinde Uygulama İmkanları: Gaziantep ve Hatay Büyükşehir Belediyeleri Örnekleri, Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, 6(2), 196-218.
• Caragliu, A., Bo, C. D. ve Nijkamp, P. (2009). Smart Cities in Europe. 3rd Central European Conference in Regional Science, 45-59.
• Cretu, L. G. (2012). Smart Cities Design Using Event-driven Paradigm and Semantic Web, Informatica Economica, 16(4), 57–67.
• Doruk, B. (2022). Teknoloji ile Bütünleşen Şehirlerde Akıllı Şehir Yönetiminin Analizi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
• e-Belediye Ankara Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://ebelediye.ankara.bel.tr/ebelediye/ [Erişim Tarihi: 14.03.2025].
• EGO. (2025). https://www.ego.gov.tr/tr/sayfa/2125/ego-cepte-uygulamasi#:~:text=EGO%20Cepte%20altyap%C4%B1s%C4%B1%20kullan%C4%B1lan%20uygulamada,rahat%20bir%20ula%C5%9F%C4%B1m%20hizmeti%20vermektir. https://www.akillisehir.com/idet/11/680/ankara [Erişim Tarihi: 15.02.2025].
• Elvan, L. (2017). Akıllı Şehirler ve Dünya Şehirlerinin Geleceği, İTÜ Vakfı Dergisi, İstanbul Teknik Üniversitesi Vakfı Yayını, 77, 6-9.
• EMO. (2025). https://www.emo.org.tr/genel/bizden_detay.php?kod=133046&tipi=2&sube=14 [Erişim Tarihi: 02.03.2025].
• Eskişehir Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://smartcity.eskisehir.bel.tr/uygulamalarimiz.php# https://www.akillisehir.com/idet/11/680/ankara [Erişim Tarihi: 17.02.2025].
• Eskişehir Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.eskisehir.bel.tr/icerik-detay.php?icerik_id=5883&cat_icerik=1&menu_id=24 [Erişim Tarihi: 17.02.2025].
• Eskişehir Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.eskisehir.bel.tr/icerik-detay.php?icerik_id=6077&cat_icerik=1&menu_id=24 [Erişim Tarihi: 17.02.2025].
• Eskişehir Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.eskisehir.bel.tr/birim-detay.php?id=38 [Erişim Tarihi: 10.03.2025].
• Eskişehir Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.eskisehir.bel.tr/icerik-detay.php?icerik_id=10519&cat_icerik=1&menu_id=24 [Erişim Tarihi: 10.03.2025].
• ESMEK. (2025). https://esmek.eskisehir.bel.tr/haber-detay.php?id=38 [Erişim Tarihi: 17.02.2025].
• Gıffınger, R. ve Gudrun, H. (2010). Smart cities ranking: An effective ınstrument for the positioning of the cities? ACE: Architecture, City and Environment, (12), 7-26.
• Gıffınger, R., Fertner, C., Kramar, H., Kalasek, R., Pichler Milanović, N. ve Meijers, E. (2007). Smart cities- Ranking of European medium-sized cities. Vienna University of Technology Research Report, October, 13-18.
• Gül, A. ve Atak Çobanoğlu, Ş. (2017). Avrupa’da Akıllı Kent Uygulamalarının Değerlendirilmesi ve Çanakkale’nin Akıllı Kente Dönüşümünün Analizi, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(15), 1543- 1565.
• Güler, T. ve Canbaz Akça, K. (2022). Yapısal ve İşlevsel Boyutlarıyla Türk Kamu Yönetiminde İnovasyon. Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım.
• Gürcan, C. ve Açıksöz, S. (2023). Smart Waste Management And Sample Applications, Kent Akademisi Dergisi, 16(1), 577-594.
• Kayseri Büyükşehir Belediyesi 2023 Yılı Faaliyet Raporu. (2025). https://www.kayseri.bel.tr/uploads/pdf/faaliyet_raporu_2023.pdf [Erişim Tarihi: 17.03.2025].
• Kayseri Büyükşehir Belediyesi. (2025). Akıllı Aydınlatma. https://www.smartcitykayseri.com/akilli-aydinlatma?k=5 [Erişim Tarihi: 05.03.2025].
• Kayseri Büyükşehir Belediyesi. (2025). Akıllı Durak. https://www.smartcitykayseri.com/akilli-durak#:~:text=Ak%C4%B1ll%C4%B1%20durak%20uygulamas%C4%B1%20kapsam%C4%B1nda%20%C3%BCzerinde,var%C4%B1%C5%9F%20zamanlar%C4%B1%20mobil%20uygulamada%20%C3%B6%C4%9Frenilebilmektedir. [Erişim Tarihi: 21.02.2025].
• Kayseri Büyükşehir Belediyesi. (2025). Bulut Kayseri | Bulut Projesi. https://www.smartcitykayseri.com/bulut-kayseri-bulut-projesi-bulutkayseribeltr?k=2 [Erişim Tarihi: 17.03.2025].
• Kayseri Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.kayseri.bel.tr/afet-isleri [Erişim Tarihi: 12.03.2025].
• Kayseri Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.kayseri.bel.tr/haberler/buyuksehirin-3-gun-suren-afet-farkindalik-ve-mudahale-sempozyumu-tamamlandi23859 [Erişim Tarihi: 12.03.2025].
• Kayseri Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.kayseri.bel.tr/projelerimiz/yeni-akilli-sehir-mobil-uygulamasi [Erişim Tarihi: 12.03.2025].
• Kayseri Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.kayseri.bel.tr/haberler/buyuksehirden-yeni-dijital-kent-rehberi19790 [Erişim Tarihi: 17.03.2025].
• Kayseri Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.kayseri.bel.tr/haberler/buyuksehirden-dijital-donusum-muhtarlik-bilgi-sistemi-geliyor2390723908 [Erişim Tarihi: 17.03.2025].
• Konya Açık Veri Portalı. (2025). https://acikveri.konya.bel.tr/tr/group/afet-ve-acil-durum-yonetimi [Erişim Tarihi: 09.03.2025].
• Konya Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://atus.konya.bel.tr/ https://www.akillisehir.com/idet/11/680/ankara [Erişim Tarihi: 16.02.2025].
• Konya Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://edolum.konya.bel.tr/ [Erişim Tarihi: 15.03.2025].
• Konya Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.konya.bel.tr/haber/konya-mobil-uygulamasi-yenilenen-yuzuyle-hayati-kolaylastiriyor? [Erişim Tarihi: 15.03.2025].
• Konya Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.konya.bel.tr/hizmet https://www.akillisehir.com/idet/11/680/ankara [Erişim Tarihi: 16.02.2025].
• Konya Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.konya.bel.tr/proje/konya-akilli-sehir-stratejisi-ve-yol-haritasi [Erişim Tarihi: 05.03.2025].
• Konya Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.konya.bel.tr/proje/konya-akom [Erişim Tarihi: 09.03.2025].
• Konya Büyükşehir Belediyesi. (2025). https://www.konya.bel.tr/proje/konya-akilli-sehir-stratejisi-ve-yol-haritasi [Erişim Tarihi: 09.03.2025].
• Laleoğlu, B. (2021). Akıllı Şehirler, Değişen Şehir Yönetimi ve Türkiye. Ankara: SETA Yayınları.
• Lombardi, P. Giordano, S. Farouh, H. ve Yousef, W. (2012). Modelling the Smart City Performance, Innovation: The European Journal of Social Science Research, 25(2), 137–149.
• Örselli, E. ve Akbay, C. (2019). Teknoloji ve Kent Yaşamında Dönüşüm: Akıllı Kentler, Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 2(1), 228-241.
• Sadioğlu, U. ve Ezin, E. (2022). “Akıllı” Kent Uygulamaları Üzerinden Dirençli Kentlere Dönüşüm: Konya ve Eskişehir Örneği, (Ed. Hamza Ateş) Dirençli Şehirler İçin Vizyoner Yönetim, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
• Şenyıl N. N. ve Büyükşahin, S. (2021). Akıllı Kent Bileşenleri ve Konya Akıllı Kent Uygulamalarının İncelenmesi, International Journal of Human Sciences, 18(4), 497-513.
• T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı. (2025). https://www.iletisim.gov.tr/turkce/yerel_basin/detay/konya-buyuksehir-belediyesi-engelsiz-konya-mobil-uygulamasini-hayata-gecirdi [Erişim Tarihi: 15.03.2025].
• Varol, Ç. (2017). Sürdürülebilir Gelişmede Akıllı Kent Yaklaşımı: Ankara’daki Belediyelerin Uygulamaları, Çağdaş Yerel Yönetimler, (1), 43-58.
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.