Machiavelli's Contemporary Prince Fethullah Gulen and His Sui Generis Terrorist Organisation: FETO

Öz

It is remarkable that a group with a highly effective and destructive capacity, organized systematically from the grassroots to the highest levels of the state’s critical institutions over decades, has not received adequate scholarly attention in terms of its structure, operations, and strategies. Despite this academic apathy, the limited studies available often label FETÖ (Fethullahist Terror Organization) as a 'Machiavellian' organization. However, this assessment is generally approached with a narrow interpretation of Machiavellianism, reducing it to a simplistic 'the ends justify the means' perspective. In this study, we aim to address this gap in the literature by revisiting The Prince, the classic work of Niccolò Machiavelli—widely regarded as the founder of modern political science—in light of FETÖ’s sui generis strategies and tactics. Although the central concern of this text lies in exploring the ideological affinities between FETO and Machiavellian thought, it also intermittently reflects upon the striking parallels between the personal trajectories and ultimate destinies of the organization’s leader and Niccolò Machiavelli. Furthermore, we hope to stimulate a broader intellectual discourse by encouraging a unique, critical interpretation of this nearly 500-year-old text, which is frequently cited yet rarely read in depth. Through this approach, we aim to inspire researchers to reconsider whether The Prince might, indeed, convey insights beyond conventional understanding.

Anahtar Kelimeler

• Machiavelli
• Machiavellianism
• The Prince
• Fethullah Gulen
• FETO

Machiavelli’nin Modern Prensi Fethullah Gülen ve Kendine Özgü Bir Terör Örgütü: FETÖ

Öz

Tabandan tavana doğru bir örgütlenme modeli geliştiren, amaçlarına ulaşabilmek için on yıllar boyunca ve sabırla devletin kritik kurumlarının tamamında örgütlenmeyi başarabilmiş ve dolayısıyla da etki ve tahrip kabiliyeti çok yüksek olan bir örgüte, bu örgütün işleyişine ve kullandığı yöntemlere ilişkin değerlendirmelerin akademide yeterince karşılık bul(a)maması oldukça şaşırtıcıdır. Akademik kayıtsızlığa rağmen yapılan sınırlı sayıdaki çalışmalarda ise FETÖ, genellikle "Makyavelist" bir örgüt olarak tanımlanmakta, ancak bu tespit çoğu zaman dar bir çerçevede, "amaç için her yolu mübah görmek" şeklinde indirgemeci bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Bu çalışmada, Niccolò Machiavelli’nin Prens adlı eserini, FETÖ’nün stratejileri ve yöntemleri bağlamında yeniden değerlendirerek, literatürdeki bu boşluğu doldurmaya yönelik katkı sunmayı hedeflemekteyiz. Ayrıca, metnin ana odak noktası, FETO ile Makyavelist düşünce sistemi arasındaki benzerlikler olmakla birlikte, yer yer örgüt lideri ile Nicole Machiavelli'nin hayat ve akıbetleri arasındaki benzerliklere de tanıklık edeceğiz. Aynı zamanda, bu 500 yıllık klasik eserin, yaygın bilinen ancak derinlemesine okunmayan içeriğinin, güncel ve eleştirel bir bakış açısıyla yeniden yorumlanması için öncü bir rol üstlenmeyi ve Prens'in bize anlatılandan daha fazlasını söyleyip söylemediğini merak eden tüm araştırmacılara düşünsel bir kıvılcım sunmayı ümit ediyoruz.

Anahtar Kelimeler

• Machiavelli
• Makyavelizm
• Prens/Hükümdar
• Fethullah Gülen
• Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ)

Kaynakça

1. Akçatepe C, “Necip Hablemitoğlu Suikastinde FETÖ Itirafı! Sözde Emniyet İmamı 'Köstebek'i İşaret Etti’” (30.10.2024) https://www.turkiyegazetesi.com.tr/gundem/necip-hablemitoglu-suikastinde-feto-itirafi-sozde-emniyet-imami-kostebeki-isaret-etti-1071478?s=1 (Erişim Tarihi: 07.11.2024)
2. Aksu, İ.E. (2024) “The Populist Potential of the US and Its Fragile Grip on the International System”, E-International Relations, https://www.e-ir.info/2024/08/01/the-populist-potential-of-the-us-and-its-fragile-grip-on-maintaining-a-stable-cooperative-international-system/ (Erişim Tarihi: 23.01.2025)
3. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Çatı iddianame, 2016, Esas No:2016/24769. Arslan, H. (2017), “Rüya Metaforu Üzerinden Din İstismarı: FETÖ Örneği”, Liberal Düşünce Dergisi, 22(87), 33-47.
4. Avcı, H. (2010), Haliç’te Yaşayan Simonlar: Dün Devlet Bugün Cemaat, Angora Kitapları.
5. Collier, D. and S. Levitsky, (1996), “Democracy with Adjectives: Conceptual Innovation in Comparative Research,” World Politics, 49, no. 3.
6. Çolak, M. O. vd. (2016). Antikomünist Propaganda: Büyük Doğu Mecmuası Örneği. V. Işık, A. Köroğlu & Y. E. Sezgin (Ed.), 1960-1980 Arası İslamcı Dergiler: Toparlanma ve Çeşitlenme (ss. 207–232). Nobel Akademik Yayıncılık. Demirkaya, N. “'28 Şubat Darbecileri ve Fethullah Gülen Işbirliği Yaptı mı?”, (16.11.2020), https://www.gazeteduvar.com.tr/politika/2016/12/22/28-subat-darbecileri-ve-fethullah-gulen-isbirligi-yapti-mi (Erişim Tarihi: 27.10.2024)
7. Erkin, A. “İşte Nurettin Veren'in Kaybolan İfadesi”, (26.10.2018), Sözcü, https://www.sozcu.com.tr/iste-nurettin-verenin-kaybolan-ifadesi-wp2702455 (Erişim Tarihi: 01.11.2024)
8. Gülen, F. “Son Karakol”, Sızıntı, Ekim 1980, Cilt 2, Sayı 21, https://fgulen.com/tr/eserleri/dergi-yazilari/sizinti-yazilari/Son-karakol (Erişim Tarihi: 30.10.2024)

9. Gümüş, K. (2020) “17-25 Aralık’ın 7. Yılında FETÖ: Takiye, Kumpas ve Tasfiye”Kriter, Yıl:5 Sayı:52. https://kriterdergi.com/siyaset/17-25-aralikin-7-yilinda-fetonun-yol-haritasi-takiye-kumpas-tasfiye (23.12.2020)
10. Güneş, “FETÖ'cüler '15 Temmuz Tiyatroydu' Komplosunu Devreye Soktular” (17.07.2020) https://www.gunes.com/gundem/fetoculer-15-temmuz-tiyatroydu-komplosunu-devreye-soktular-1086437 (Erişim Tarihi: 09.11.2024) Haber Takvimi, “Bakan Soylu FETÖ'den Kaç Mülki Amirin İhraç Edildiğini Açıkladı”, (24.09.2020) https://habertakvimi.com/video/5503139/bakan-soylu-fetoden-kac-mulki-amirin-ihrac-edildigini-acikladi (Erişim Tarihi: 13.10.2024)
11. Hablemitoğlu, N. (2015). Köstebek, İstanbul: Pozitif Yayınları, 11. Baskı
12. Habertürk, “Fethullah Gülen'in referandum yorumu: Mezardakileri kaldırıp 'Evet' oyu kullandırmak lazım", (01.08.2010), https://www.haberturk.com/polemik/haber/537886-fethullah-gulenin-referandum-yorumu (Erişim Tarihi: 09.11.2024)
13. Karasoy, H.A. (2024), İstihbarat ve Güvenlik Sözlüğü, Atlas Akademi, 2. Basım.
14. Kesgin, A. (2015) “Machiavelli ve Makyevelizm”, 5(1), Beytulhikme An International Journal of Philosophy, 105-139
15. Kındıra, Z. (2001) Fethullah'ın Copları, Su Yayınları.
16. Kriter, (2020) “17-25 Aralık’ın 7. Yılında FETÖ: Takiye, Kumpas ve Tasfiye”, Yıl:5 Sayı:52
17. KulisHaber, “FETÖ'nün kitapları çöpten çıktı!”, (10.08.2016), https://www.kulishaber.com.tr/fetonun-kitaplari-copten-cikti/17658/ (Erişim Tarihi:27.10.2024)
18. Kuru, A.T. (2007), “Passive and Assertive Secularism: Historical Conditions, Ideological Struggles, and State Policies toward Religion”, Cambridge University Press 59(4), 568-594.
19. Kutlular, M. “Fethullah’ı Kullanıp Attılar” 26.06.1999 Milliyet, https://www.saidnursi.de/fethullah-guleni-kullanip-attilar/ (Erişim Tarihi: 07.11.2024)
20. Levitsky, S. and Lucan A. Way (2010), Competitive Authoritarianism: Hybrid Regimes After the Cold War, Cambridge: Cambridge University Press.
21. Machiavelli, N (1994). Prens, Çev. Nazım Güvenç. İstanbul: Anahtar Kitaplar Yayınevi.
22. Mardin, Ş. (1973). “Center-Periphery Relations: A Key to Turkish Politics?”, Daedalus 102(1): 169–190.
23. Meriç, C. (2002) Sosyoloji Notları ve Konferanslar, İstanbul: İletişim Yayınları.
24. Önsel, M. (2023) Ağacın Kurdu: Fethullah’ın Askerleri, Kırmızı Kedi Yayınları.
25. Pehlivan, B. ve B. Terkoğlu (2019), Metastaz, Kırmızı Kedi Yayınları.
26. Rousseau, J.J. (1920), The Social Contract & Discourses, Translated by George Douglas Howard Cole.
27. SuperHaber, “Yasin Aktay SuperHaber'e konuştu: Dünyanın Erdoğan'ın liderliğine ihtiyacı var!” (08.11.2018) https://www.superhaber.com/yasin-aktay-superhabere-konustu-dunyanin-erdoganin-liderligine-ihtiyaci-var-haber-148491 (Erisim Tarihi: 12.10.2024)
28. Şık A, (2017), İmamın Ordusu, Kırmızı Kedi Yayınları.
29. Taraf, (2013), “Gülen'i Bitirme Kararı 2004'te MGK'de Alındı”, (28.11.2013)
30. TBMM, “Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanak Dergisi”, Dönem: 26 Cilt: 15 Yasama Yılı: 1, 78’inci Birleşim 22 Nisan 2016 Cuma, s. 1053.
31. Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği, “4.000 Fetö’cü Hakim Savcı İhraç Edildi”, (06.04.2018) https://basin.adalet.gov.tr/amp/4-bin-fetocu-hakim-savci-ihrac-edildi (Erişim Tarihi: 21.10.2024)
32. Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı İç Güvenlik Stratejileri Daire Başkanlığı, “Sorularla Terörizm ve Terör Örgütleri” Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi http://icguvenlikyayinlari.gov.tr/kurumlar/icguvenlikyayinlari.gov.tr/PDF/terorizimle-mucadele/2022/50-Soruda-FETO-Metin.pdf (2022)
33. Türkiye Cumhuriyeti Resmî Gazete, 6723 Sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 23 Temmuz 2016, Sayı: 29779, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/07/20160723M2.pdf (Erişim Tarihi: 09.11.2024)
34. Uzer, U. (2013) “Turkish-Israeli Relations: Their Rise and Fall,” 20 (1) Middle East Policy pp. 97-110.
35. Uzun, C. D, M. H. Akgün, ve H. Yücel (2017), “İddianamelerde 15 Temmuz Darbe Girişimi ve Fetö”, SETA Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı.
36. Volkan, V. (2001). “Transgenerational Transmissions and Chosen Traumas: An Aspect of Large-Group Identity”, 34(1), Group Analysis, pp.79-97.
37. Yel, Ş. “FETÖ Mensubu Komutanların Baskılarını Anlattılar”, Anadolu Ajansı, (11.08.2016), https://www.aa.com.tr/tr/15-temmuz-darbe-girisimi/feto-mensubu-komutanlarin-baskilarini-anlattilar/626638 (Erişim Tarihi: 02.11.2024) Zaman, “Eğitime Büyük Darbe” (14 Kasım 2013) (Gazetenin kapatılması nedeniyle WEB uzantısına ulaşmak mümkün olmadı.)
38. ZamanAvustralya, “AKP Rejiminin Bitmeyen ve Bitmeyecek Kabusu: 17 Aralık, Rüşvet ve Yolsuzluk Operasyonu” (17.12.2022), https://zamanaustralia.com/2022/12/akp-rejiminin-bitmeyen-ve-bitmeyecek-kabusu-17-aralik-rusvet-ve-yolsuzluk-operasyonu/ (Erişim Tarihi: 04.11.2024)