MÜLTECİLERİN TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİNİN KORUNMASI: TÜRK VE ETİYOPYA MÜLTECİ HUKUKU BAKIMDAN KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ [tr]

Öz

MÜLTECİLERİN TEMEL HAKKI VE ÖZGÜRLÜKLERİNİN KORUNMASI; TÜRK VE ETİYOPYA MÜLTECİ KANUNU BAKIMDAN KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ

Öz

Anahtar Kelimeler

• Mülteci,

MÜLTECİLERİN TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİNİN KORUNMASI: TÜRK VE ETİYOPYA MÜLTECİ HUKUKU BAKIMDAN KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ [tr]

Öz

ÖZET BM Mülteciler Yüksek Komiserliği raporuna göre, 2019 yılı itibariyle Türkiye dünyanın en büyük mülteci nüfusuna ev sahipliği yapan ülkesidir. Diğer yandan, Etiyopya uzun zamandır mülteci üreten ülkelerden biri olarak kabul edilmektedir. İronik olarak, 2014 yılı itibariyle, Uganda'nın yanında, Etiyopya da Afrika'daki en fazla mülteci barındıran ülke olarak bilinmektedir. Hem Etiyopya hem de Türk hukukunda mültecilerin temel hak ve özgürlükleri hususunda kabul edilen sistem “eşitlik ve genellik”tir. 1995 Etiyopya Anayasasının 25. maddesinde, herkesin dil, ırk, renk, vatandaşlık, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğu hükme bağlanmıştır. Temel hak ve özgürlüklerin özel olarak düzenlendiği Türkiye Anayasanın ilgili maddelerinde de haklar esas olarak yabancı-vatandaş ayırımı yapılmaksızın güvence altına alınmıştır. Bu anayasalara ek olarak, mülteciler ve sığınmacıların hak ve özgürlüklerini korumayı amaçlayan farklı kanunlar ve uluslararası antlaşmalar da bulunmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı Türk hukukuyla karşılaştırmalı olarak, mülteci ve diğer uluslararası koruma başvuru sahibi kişilerin hakkı ve özgürlüklerinin korunması konusunda Etiyopya'nın tecrübesini ortaya koymaktır. Bunu gerçekleştirmek için “mülteci” kavramından yola çıkarak 27 şubat 2019 tarihinde kabul edilen 1110 sayılı Etiyopya Mülteci Koruma Kanunda içerilen temel ilkelerin değerlendirilerek bu kanunda yer alan hak ve özgürlükler incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Mülteci,
• Sığınmacı
• İkincil Koruma
• Geri-Gönderilmeme İlkesi

Kaynakça

1. Bozbeyoğlu Eda, “mülteciler ve insan hakları”, Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Kültürel Çalışmalar Dergisi 2015, 2(1): 60-80
2. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, G.A. Res. 217A, U.N. GAOR, 3rd Sess., U.N. Doc. A/810, 1948.
3. Kaya İbrahim Ve Yılmaz Eren Esra, “Türkiye’deki suriyelilerin hukuki durumu arada kalanların hakları ve yükümlülükleri”, SETA Yayınları 55 I. Baskı: 2015
4. MCADAM Jane (2005), “The European Union Qualification Directive: The Creation of a Subsidiary Protection Regime”, International Journal of Refugee Law, Vol. 17
5. Mehari Taddele Mar, IN DEPTH: “Unpacking Ethiopia's revised refugee law”, africaportal report, pp1
6. Nasıh Sarp ERGÜVEN ve Beyza ÖZTURANLI, “ULUSLARARASI MÜLTECİ HUKUKU ve TÜRKİYE”, AÜHFD, 62 (4) 2013: 1007-1061
7. National Legislative Bodies / National Authorities, Ethiopia: Proclamation No. 1110/2019, 27 February 2019, available at: https://www.refworld.org/docid/44e04ed14.html [accessed April 2019]
8. ÖZEL Sibel, “Uluslararası koruma başvuru sahibi, uluslararası koruma sahibi ile geçici koruma altına alınanların hukuki statülerinin sığınmacı ve göçmen kavramları özelinde değerlendirilmesi”, Uludağ Journal of Economy and Society /B.U.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt / Volume 37, Sayı / Issue 2, 2018

9. UN General Assembly, Convention Relating to the Status of Refugees, 28 July 1951, United Nations, Treaty Series, vol. 189, p. 137, available at: https://www.refworld.org/docid/3be01b964.html [accessed 20 April 2019]
10. UN General Assembly, Protocol Relating to the Status of Refugees, 31 January 1967, United Nations, Treaty Series, vol. 606, p. 267, available at: https://www.refworld.org/docid/3ae6b3ae4.html [accessed 20 April 2019]
11. UNHCR Türkiye Fact sheet, https://data2.unhcr.org/en/documents/download/67138 Acce. At April 2019
12. UNHCR Ethiopia Factsheet, August 2018, available at https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/UNHCR_Ethiopia_December_2 018.pdf acce. At April 2019