KADIN TÜKETİCİLERİN ÇEVREYE DUYARLI TEMİZLİK ÜRÜNLERİ SATIN ALMA EĞİLİMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 2, 168 - 181, 26.12.2025

Musa Çakır

https://doi.org/10.29131/uiibd.1655549

Öz

Bu araştırmanın amacı, kadın tüketicilerin çevreye duyarlı temizlik ürünleri satın alma eğilimlerinde demografik değişkenlerin etki seviyesinin belirlenmesidir. Bu amaca yönelik Siirt ilinde yaşayan 380 kadın tüketiciye 33 sorudan oluşan bir anket uygulaması yapılmıştır. Çalışmada basit rastgele (rassal) örnekleme yönteminin kullanımı tercih edilmiştir. Bulguların istatistiksel analizi için; frekans yüzde dağılımı, güvenilirlik analizi ve kadın tüketicilerin satın alma tercihlerini demografik değişkenler arasında analiz edebilmek için ise Kruskal-Wallis H testi uygulanmıştır. Ayrıca araştırmanın içsel tutarlılık ve genel güvenirlik yapısının hesaplanabilmesi için ise Cronbach Alfa analizi gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda kadın tüketicilerin sosyoekonomik parametrelerin değişiminden, fiyat artışlarından ve çevreci ürünlere duyulan güvensizlikten kaynaklanan kısmi oranda bir olumsuz etkilenmeleri söz konusudur. Öte yandan kadın tüketicilerin sosyal ve psikolojik davranış eğilimlerinin, seçimlerinin, zevklerinin ve tercihlerinin davranışsal olarak satın alma eğilimlerinde belirleyici olduğu ve tüketim anlayışlarında farklılıklar oluşturduğu görülmüştür. Genel olarak ise kadınların çevreye duyarlı temizlik ürünleri satın alma eğiliminde oldukları ve bu durumun demografik özelliklere bağlı olarak tüketim tercihlerini farklılaştırdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kadın , Tüketici , Çevre Duyarlılığı , Temizlik Ürünleri , Satın Alma Eğilimi

Kaynakça

• Armağan, E. (2014). Yeşil Pazarlama Faaliyetleri Çerçevesinde Aydın Bölgesindeki Tüketicilerin Çevreye Duyarlı Ürünleri Kullanma Eğilimlerini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 6(1), 1-17.
• Aslan, F. (2007). Yeşil Pazarlama Faaliyetleri Çerçevesinde Kafkas Üniversitesi Öğrencilerinin Çevreye Duyarlı Ürünleri Kullanma Eğilimlerini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kars.
• Aytekin, P. (2007). Yeşil Pazarlama Stratejileri. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 1-20. Chan, Ricky Y.K. ve Lau Lorett, B.Y. (2000). Antecedents of Green Purchases: Asurvey In China. Journal Of Marketing, 17(14), 338-357.
• Erbaşlar, G. (2012). Yeşil Pazarlama. Mesleki Bilimler Dergisi, 1(2), 94-101.
• Ewing B., Reed A., Galli A., Kitzes J. ve Wackernagel M. (2010). Calculation Methodology fort the National Footprint Accounts, 2010 Edition. Global Footprint Network, Oakland.
• Halford, G. (1990). Human Decision Making About Environmental Change. Australia: The Human Dimension. Jain, S.K. ve Kaur, G. (2004). Green Marketing: An Attitudinal and Behavioral Analysis of Indian Consumers. Global Business Review, 5:187-205.
• Karaca, Ş. (2013). Tüketicilerin Yeşil Ürünlere İlişkin Tutumlarının İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma. Ege Akademik Bakış Dergisi, 13(1), 99-111.
• Karanfil, M. (2022). Şehirleşme, Sanayileşme ve Çevresel Tahribat İlişkisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 17(2), 77-91.
• Kaytancı, M. ve Çuhadar, M. (2023). Tüketicilerin Yeşil Ürün Satın Alma Davranışlarında Etkili Olan Faktörlerin Belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 10(4), 1129-1136.
• Kim, Y. ve Choi, S.M. (2005). Antecedents of Green Purchase Behavior: An Examination of Collectivism, Environmental Concern, and PCE. Advances in Consumer Research, 32:592-599.
• Laroche, M., Bergeron, J. ve Forleo, G.B. (2001). Targeting Consumers Who Are Willing to Pay More For Environmentally Friendly Products. Journal of Consumer Marketing, 18(6), 503-520.
• Nakıboğlu, M.A.B. (2003). Çevreci Pazarlama Anlayışı ve Tüketicilerin Çevre Tutumlarının Tüketici Davranışları Üzerindeki Etkisi İle İlgili Bir Uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Adana, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Scott, D. ve Willits, F.K. (1994). Environmental Attitudes and Behavior: a Pennsylvania Survey. Environmental Behavior, 26(2), 239-260.
• Straughan, R.D. ve Roberts, J.A. (1999). Environmental Segmentation Alternatives: A Look at Green Consumer Behavior in The New Millennium. Journal of Consumer Marketing, 16(6), 558-575.
• Tek, Ö.B. (1999). Pazarlama İlkeleri-Global Yönetimsel Yaklaşım Türkiye Uygulamaları. Beta Basım Yayım: 8. Baskı, İstanbul.
• Wackernagel, M. ve Rees W.E. (1996). Our Ecological Footprint Reducing Human Impact On The Earth. New Society Publishers: Canada.
• https://www.nufusu.com/il/siirt-nufusu Erişim Tarihi: 13.02.2025.