Bir İlçe Belediyesinde Yerel Temsilin Sosyo-Demografik Dönüşümü: Gölhisar Belediye Meclisi Üzerine Boylamsal Bir Analiz (1994-2024 Yerel Seçimleri)

Öz

Bu çalışma, Burdur ili Gölhisar ilçesinde belediye meclisi üyeleri ile belediye başkanlarının sosyo-demografik profillerinin 1994-2024 döneminde geçirdiği dönüşümü incelemektedir. Araştırma, yerel temsilin yalnızca kurumsal yapılar üzerinden değil, bu yapıları oluşturan aktörlerin yaş, eğitim, meslek ve cinsiyet gibi özellikleri üzerinden değerlendirilmesi gerektiği varsayımına dayanmaktadır. Bu kapsamda yedi seçim dönemini kapsayan veri seti kullanılarak belediye meclisi üyeleri ve belediye başkanlarının profilleri betimleyici ve karşılaştırmalı bir yaklaşımla analiz edilmiştir. Bulgular, Gölhisar Belediye Meclisi'nde uzun dönem boyunca belirli bir sosyo-demografik sürekliliğin hâkim olduğunu göstermektedir. Meslek dağılımında esnaf ve küçük ölçekli yerel ekonomik aktörlerin ağırlığı sürerken, eğitim düzeyinde sınırlı fakat kademeli bir artış gözlemlenmektedir. Yaş profili bakımından orta ve ileri yaş gruplarının mecliste baskın konumunu koruduğu anlaşılmaktadır. Çalışmanın en dikkat çekici bulgusu cinsiyet temsiline ilişkindir. 1994-2024 döneminde yalnızca iki kadın meclis üyesinin seçildiği ve bunlardan birinin görev süresini tamamlamadan ayrıldığı görülmektedir. Belediye başkanları ile meclis üyeleri karşılaştırıldığında ise başkanların tüm dönemlerde yükseköğrenim mezunu olduğu ve daha belirli uzmanlık mesleklerinden geldiği görülmektedir. Bu durum, yerel siyasal yapıda daha seçici bir elit katmanının bulunduğuna işaret etmektedir. Çalışma, ilçe belediyesi ölçeğinde uzun dönemli veri analizi sunarak Türkiye'de yerel temsilin sosyo-demografik boyutuna ilişkin sınırlı literatüre ampirik katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yerel yönetimler
• belediye meclisi
• yerel temsil
• sosyo-demografik profil
• yerel elit
• boylamsal analiz

The Socio-Demographic Transformation of Local Representation in a District Municipality: A Longitudinal Analysis of Gölhisar Municipal Council in Local Elections, 1994-2024

Öz

This study examines the socio-demographic transformation of municipal council members and mayors in Gölhisar, a district of Burdur, over the period 1994-2024. The study is based on the premise that local representation should be evaluated not only through institutional structures but also through the characteristics of the individuals who constitute these structures, such as age, education, occupation, and gender. Using a longitudinal dataset covering seven electoral periods, the socio-demographic profiles of municipal council members and mayors were analyzed through a descriptive and comparative approach. The findings indicate a strong pattern of continuity in the socio-demographic structure of the Gölhisar Municipal Council over time. While small-scale local economic actors, especially tradesmen, remain dominant in occupational terms, a limited yet gradual increase is observed in education levels. In terms of age, middle-aged and older groups continue to dominate the council. One of the most striking findings concerns gender representation. Over the period between 1994 and 2024, only two women were elected to the municipal council, and one of them did not complete her term. In comparison with council members, mayors appear to have consistently higher educational qualifications and more specialized occupational backgrounds, suggesting the existence of a more selective elite layer within the local political structure. By offering a long-term empirical analysis at the district municipality level, the study aims to contribute to the limited literature on the socio-demographic dimensions of local representation in Turkey.

Anahtar Kelimeler

• Local governments
• municipal council
• local representation
• socio-demographic profile
• local elite
• longitudinal analysis

Kaynakça

1. Arıkboğa, E., Oktay, T., & Yılmaz, N. (2007). Yeniden yapılanma sonrasında belediye meclisleri: İstanbul örneği. Beta Yayınları.
2. Belediye Kanunu, Kanun No. 5393, Resmî Gazete 25874. (2005, 13 Temmuz). https://www.mevzuat.gov.tr/
3. Burdur Valiliği. (2026). Gölhisar ilçesi genel durum raporu. https://www.burdur.gov.tr/golhisar
4. Cansever, N., Nergiz, N., & Efe, S. (2018). Belediye meclislerinde etkinlik meselesi: Isparta örneği. International Journal of Social Sciences and Education Research, 4(4), 599–616. https://doi.org/10.24289/ijsser.453134
5. Çevikbaş, R. (2008). Yerel yönetimlerde siyasal katılım. Türk İdare Dergisi, 461, 71–95.
6. Çolak, Ç. D., & Küçükyılmaz, Y. O. (2019). Büyükşehir ilçelerindeki belediye meclis üyelerinin profili üzerine bir araştırma: Trabzon örneği. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(3), 682–701. https://doi.org/10.30798/makuiibf.598312
7. Demir, M. A. (2023). Türkiye’de belediye meclis üyelerinin temsilde adalet bakımından değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 78(2), 311–332. https://doi.org/10.33630/ausbf.1084647
8. Gölhisar Belediyesi. (2026). Coğrafi yapı ve tarihçe. https://golhisar.bel.tr/

9. Gözübüyük, Ş. (1971). Türkiye’nin idari yapısı. TODAİE.
10. Kaymaz, M. (2013). Belediye meclis üyelerinin profili ve belediye meclislerinde temsil [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
11. Keleş, R. (2012). Yerinden yönetim ve siyaset. Cem Yayınevi.
12. Öner, Ş. (2006). Yeni mevzuat çerçevesinde Türkiye’de belediye yönetimi. Nobel Yayınları.
13. Pitkin, H. F. (1967). The concept of representation. University of California Press.
14. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Resmî Gazete 17863. (1982, 9 Kasım). https://www.mevzuat.gov.tr/
15. Uluç, A. V., Çelik, A., & Taştekin, A. (2015). Büyükşehir belediye meclis üyelerinin siyasal değerleri üzerine bir araştırma: Gaziantep ve Şanlıurfa örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(1), 67–84.
16. Üzmez, U. (2023). Belediye seçim sisteminin güncel sorunları. İ. Tekeli, E. Arıkboğa, A. Arlı, M. C. Arslan, & İ. Kurtuluş (Ed.), Cumhuriyet’in 100 yıllık serüveninde yerel yönetimler ve şehircilik: Cilt I. Belediyelerin idari, hukuki ve mali gelişimi içinde (ss. 294–315). Marmara Belediyeler Birliği Kültür Yayınları.
17. Yaman, A. (2024). Yerel yönetimlerin demokrasi etkileşimi. V. Yılmaz (Ed.), Güncel kent araştırmaları içinde (ss. 135–151). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub647.c2737
18. Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). SAGE.