Metaphoric Perceptions of Primary School Students Toward Earthquake

Öz

İlkokul Öğrencilerinin Depreme Yönelik Metaforik Algıları

Öz

Bu araştırmada ilkokul öğrencilerinin depreme yönelik algılarının metaforlar ile belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desende tasarlanmıştır. Çalışmanın katılımcılarını Konya ili Bozkır ilçesinde eğitim öğretimini sürdürmekte olan toplam 251, 3. ve 4. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcılardan veriler, dokümanlar aracılığıyla elde edilmiştir. Bu dokümanlar, deprem metaforu (Deprem…..gibidir. Çünkü…..) ve "depremle ilgili resim çiziniz gibi" iki yönerge içermektedir. Öğrencilerinin depreme yönelik algılarının metaforlar yoluyla analiz edildiği bu araştırmada, 104 farklı metafordan öğrencilerin açıklamaları ve çizmiş oldukları resimler dikkate alınarak toplam 11 kategori oluşturulmuştur. Bu kategoriler sırasıyla ‘oyun ve oyuncak, şiddet ve tahribat içeren durumlar, dini ve mitolojik olgular, duygusal deneyim, sallanan ve titreşime neden olan nesneler, kırılgan nesneler, doğal afetler ve kargaşa içeren durumlar, besin maddesi, sağlık ve güvenlik, doğal kaynak ve jeolojik unsur ve diğer metaforlar’’ şeklindedir. En fazla frekansa sahip kategori, oyun ve oyuncak kategorisi ilen en çok farklı metafor üretilen kategori ise dini ve mitolojik olgular kategorisidir.

Anahtar Kelimeler

• Deprem
• Doğal Afet
• Metafor
• İlkokul Öğrencileri

Kaynakça

1. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2023). Afet İstatistikleri. AFAD. https://www.afad.gov.tr/afet-istatistikleri
2. Akkaya, A.D. & Yücemen, M. S. (2011). Magnitüd-Sıklık ilişkisi parametrelerinin robust tahmini, 1. Türkiye Deprem Mühendisliği ve Sismoloji Konferansı, Ankara, Türkiye.
3. Altay, S. (2008). İlköğretimde Sosyal bilgiler dersinde depremle ilgili konuların irdelenmesi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
4. Aydoğdu, F. & Fofana, A. (2023). Depremin küçük çocuklar üzerindeki etkileri ve müdahale programları. International Conference on Trends in Advanced Research (Cilt 1, ss. 20-25). Ankara, Türkiye.
5. Bayram, H. (2024). Investigation of the Earthquake content in social studies coursebooks within the scope of middle school students’ views. Participatory Educational Research, 11(2), 57-75. https://doi.org/10.17275/per.24.19.11.2
6. Berk, H. (2023). An earthquake that took away lives, an unpreparedness that shattered dreams: Orthopedic science calls for data. Acta orthopaedica et traumatologica turcica, 57(1), 1-2.
7. Bilik, M.B. (2015). 2011 Van depremleri üzerine sosyolojik bir analiz-mekân, afet yönetimi ve algı. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
8. Çelik, A. A. & Gündoğdu, K. (2022). Öğretmenlerin afete hazırlık düzeyleri ile ilkokullardaki afet eğitimi uygulamalarına yönelik görüşleri. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 77-112.

9. Çoban, M. (2017). Üç boyutlu oyunla yapılan deprem eğitiminin ilkokul öğrencilerinin akademik başarıları ile motivasyonlarına etkisi ve öğrenci görüşleri, [Yayınlanmamış doktora tezi], Atatürk Üniversitesi.
10. Değirmenci, Y. (2019). Sınıf öğretmeni adaylarının “doğal afet” kavramına ilişkin geliştirdikleri metaforların incelenmesi. International Journal of Geography and Geography Education, (39), 83-94.
11. Demirkaya, H. (2008). The effects of the Yazıköy-epicentre Burdur earthquake (12 May 1971) on the residents of the village. Journal of Beliefs & Values: Studies in Religion & Education, 29(3), 243-252. https://doi.org/10.1080/13617670802465763
12. Doğan, M., Nacaroğlu, O. & Ablak, S. (2021). Sivrice depremini yaşamış ortaokul öğrencilerinin depreme ilişkin metaforik algılarının incelenmesi: Malatya ili örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (51), 384-402.
13. Hazine ve Maliye Bakanlığı. (2023). Kahramanmaraş ve Hatay Deprem Raporu, https://www.hmb.gov.tr/haberler/2023-kahramanmaras-ve-hatay-depremleri-raporu Erişim: 05.04.2023
14. Karabulut, D. & Bekler, T. (2019). Doğal afetlerin çocuklar ve ergenler üzerindeki etkileri. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 5(2), 368-376. https://doi.org/10.21324/dacd.500356
15. Karakuş, U. (2013). Depremi yaşamış ve yaşamamış öğrencilerin deprem algılarının, metafor analizi ile incelenmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 18(29), 97-116.
16. Kasap, R. & Gürlen, Ü. (2003). Deprem magnitüdleri için tekrarlanma yıllarının elde edilmesi: Marmara bölgesi örneği. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 4(2), 157-166.
17. Miles, M, B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, Sage.
18. Milli Eğitim Bakanlığı. (2023). Hayat Bilgisi dersi öğretim programı (1. 2. ve 3. sınıflar). MEB Yayınları.
19. Milli Eğitim Bakanlığı. (2023). Sosyal Bilgiler dersi öğretim programı (4.sınıflar). MEB Yayınları.
20. Öcal, A. (2007). İlköğretim okullarında deprem hazırlıkları: Kırıkkale ili örneği. Kastamonu Eğitim Dergisi, 15(1), 1-12.
21. Qiu, X., Yang, X., Fang, Y., Xu, Y., & Zhu, F. (2018). Impacts of snow disaster on rural livelihoods in southern Tibet-Qinghai Plateau. International journal of disaster risk reduction, 31, 143-152.
22. Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 55(55), 459-496.
23. Sapsağlam, Ö. (2019). Okul öncesi dönem çocuklarında doğal afet farkındalığı. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 38 (1), 283-295.
24. Torani, S., Majd, P. M., Maroufi, S. S., Dowlati, M., & Sheikhi, R. A. (2019). The importance of education on disasters and emergencies: A review article. Journal of Education and Health Promotion, 8, 85. https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_262_18
25. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023). 2023 Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Raporu. Ankara: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı.
26. Usta, G. (2022). Üniversite öğrencilerinin afet ve göç kavramlarına ilişkin geliştirdikleri metaforların incelenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 14(27), 742-768.
27. Yazıcı, Ö. & Ulu Kalın, Ö. (2018). Doğal Afet” için kavramsal metaforların karşılaştırmalı analizi. e-Kafkas Journal of Educational Research , 5(1), 25-40.
28. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin Yayınevi