Öz Geçmiş Hazırlamaya Yönelik Tutum Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu çalışmada, özgeçmiş hazırlamaya yönelik bir tutum ölçeği geliştirmek amaçlanmıştır. Çalışma amacı doğrultusunda ölçeğin geliştirilmesi, sistematik bir işlem süreci ile yürütülmüştür. Çalışmanın katılımcılarını, beliren yetişkinlik döneminde yer alan bireyler oluşturmaktadır. Çalışmada yer alan katılımcılar random olarak iki alt gruba ayrılmıştır (n1=317, n2=304). İlk grup üzerinden elde edilen verilerle açıklayıcı factor analizi (AFA), diğer grup üzerinden elde edilen verilerle ise doğrulayıcı factor analizi (DFA) uygulaması yapılmıştır. Açıklayıcı factor analizi sonuçlarına göre, geliştirilen ölçeğin 21 madde ve dört faktörden oluştuğu belirlenmiştir. Bu faktörler eylem, iletişim, önem ve inanç olarak adlandırılmıştır. Elde edilen yapının geçerliğiise, doğrulayıcı factor analizi yöntemi ile doğrulanmıştır. Ölçeğin tamamından elde edilen Cronbach Alfa güvenirlik (içtutarlık) katsayısı .93 olarak bulunmuştur. Alt faktörler için güvenirlik katsayısı .80 ile .87 arasında değişmektedir. Elde edilen bu bulgular ölçeğin, beliren yetişkinlik döneminde yer alan bireylerin özgeçmiş hazırlamaya ilişkin tutumlarını ölçmek için geçerli ve güvenilir olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kariyer psikolojik danışmanlığı
• ölçek geliştirme
• öz geçmiş hazırlama
• tutum

Kaynakça

1. Arnett, J. J., &Tanner, J. L. (2006). Emerging adults in America: Coming of age in the 21st century. Washington, DC: American Psychological Association.
2. Azgın, A. O., & Şenler, B. (2019). İlkokulda STEM: Öğrencilerin kariyer ilgileri ve tutumları. Journal of Computer and Education Research, 7(13), 213-232.https://doi.org/10.18009/jcer.538352
3. Bonett, R. M., &Stickel, S. A. (1992). A psychometric analysis of the Career Attitude Scale. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 25(1), 14–26.https://eric.ed.gov/?id=EJ445548
4. Bryman, A., &Cramer, D. (2005). Quantitative data analysis with spss 12 and 13 for windows. RoutledgePress.
5. Briscoe, J.P., Hall, D.T., & FrautschyDeMuth, R.L. (2006). Prote an and boundary less careers: an empirical exploration, Journal of Vocational Behavior, 69(1), 30-47.https://doi.org/10.1016/j.jvb.2005.09.003
6. Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis: For applied research. New York: GuilfordPress.
7. Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 8(4), 470-483.https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/108451
8. Büyükyılmaz, O., & Ercan, S., &Gökerik, M. (2016). Öğrencilerin kariyer planlama tutumlarının demografik faktörler açısından değerlendirilmesi: Karabük üniversitesi işletme fakültesi öğrencileri üzerine bir araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(7), 2065-2076.http://www.itobiad.com/en/download/article-file/226731

9. Callahan, C. M. (2018). Self-reflective insights on what I have learned in an evolving academic career model: Accounting scholarship, administration, and diversity. Issues in Accounting Education, 33(3), 5-16. https://doi.org/10.2308/iace-52145
10. DeCenzo, D. A., Robbins, S. P., &Verhulst, S. L. (2016). Fundamentals of human resource management. John Wiley&Sons.
11. DeVellis, R. F. (2016). Scale development: Theory and applications (Vol. 26). Sage publications.
12. Engel, K. S., Moosbrugger, H.,t&Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and sescriptive goodness of fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.509.4258&rep=rep1&type=pdf
13. Erkuş, A. (2012). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme.Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
14. Farr, J, M. (2011). The quick resume&cover letter book: Write and use an effective resume in only one day (Fifth edition). Indianapolis, IN: JIST Publishing. Field, A. (2005). Discovering statistics using spss.Sage Publications.
15. Gustafsson, M. (2020). Young workers in the coronavirus crisis, Resolution Foundation.
16. Işık, E. (2007). Üniversite öğrencilerinin üniversitelerinde verilen kariyer danışmanlığı hizmetlerine ilişkin algı ve beklentileri. XVI. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Tokat.
17. Işık, E. (2010). Sosyal bilişsel kariyer teorisi temelli bir grup müdahalesinin üniversite öğrencilerinin kariyer kararı yetkinlik ve mesleki sonuç beklenti düzeylerine etkisi. Doktora tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
18. Joyce, R. (2020). Sector shutdowns during the coronavirus crisis: which workers are most exposed?,Institute for Fiscal Studies.
19. Kağıtçıbaşı, Ç. (1999). Yeni insan ve insanlar. İstanbul: Evrim Yayınevi.
20. Kalafat, T. (2012). Kariyer Geleceği Ölçeği (KARGEL): Türk örneklemi için psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(38), 169-179.http://turkpdrdergisi.com/index.php/pdr/article/view/80/79
21. Kale, E., & Özer, S. (2012). İşgörenlerin çok yönlü ve sınırsız kariyer tutumları: Hizmet sektöründe bir araştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 7(2), 173-196.https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/65460
22. Kan, A., & Akbaş, A. (2005). Lise öğrencilerinin kimya dersine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 227-237.https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/161015
23. Kemper, M. G. (1980). An assessment of the perceived career development needs of college students: Differences by academic year and sex. Doctoral dissertation. Duke University: USA.
24. Kılıç, Y., Coşkuner, Z., & Karakaya, Y. E. (2020). Spor Bilimleri Alanında Eğitim Alan Öğrencilerin Kariyer Geleceklerine Yönelik Tutumları. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(23), 2064-2078.https://doi.org/10.26466/opus.666255
25. Kline, P. (1994). An easy guide to factor analysis. New York: Routledge.
26. Kline, R. B. (2010). Principles and practice of structural equation modeling. New York: Guilford Press.
27. Koivisto, P. (2010). Transition to work: Effects of preparedness and goal construction on employment and depressive symptom. Journal of Research on Adolesence, Vol. (20)2, pp. 869-892. https://doi.org/10.1111/j.1532-7795.2010.00667.x
28. Korkmaz, F. (2020). İş özerkliğinin çok yönlü kariyer tutumu üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir alan araştırması. Business & Management Studies: An International Journal, 8(4), 367-386.https://dx.doi.org/10.15295/bmij.v8i4.1720
29. Kuzgun, Y. (2014). Meslek gelişimi ve danışmanlığı. Ankara: Nobel.
30. Mercan, O., & Kan, A. (2020). Mesleki rehberlik faaliyetlerine yönelik tutum ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 1-16.https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1245535
31. Moore, T. L., &McLean, J. E. (1977). A validation study of the Career Maturity Inventory Attitude Scale. Measurement and Evaluation in Guidance, 10(2), 113-116.https://doi.org/10.1080/00256307.1977.12022117
32. Niles, S G. & Harris-Bowlbey, J. (2013). Career development interventions in the 21st century(4. ed.). New Jersey: Pearson.
33. Mann, A., V. Denis and C. Percy (2020), "Careerready?: How schools can beter prepare young people for working life in the era of COVID-19", OECD Education Working Papers, No. 241, OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/19939019
34. Nowakowski, C. (2002). Career planning needs of students. Doctoral dissertation. Western Michigan University: USA.
35. Nunnally, J. C. (1978). Psychometric testing. New York: McGraw-Hill.
36. Öztemel, K. (2019). Kariyer planlama ve geliştirme. Ankara: Pegem Yayıncılık.
37. Schuman, N., &Nadler, B. J. (2010). Theresumeandcoverletterphrasebook: whattowritetogetthejobthat'sright. Avon, MA: Adams Media.
38. Seçer, İ. (2015). Spss ve lisrel ile pratik veri analizi. Ankara: Anı Yayıncılık
39. Tabachnick, B. G., & Fidel, L. S. (2001). Using multivaritestatistics. MA: Allyn& Bacon.
40. Tarhan, E. (2019). Kadın akademisyenlerin sınırsız ve çok yönlü kariyer tutumları: Kişilik ve toplumsal cinsiyet rolleri açısından bir inceleme. Doktora tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
41. Tavşancıl, E. (2006). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
42. Tel, F. D. (2020). Beliren yetişkinlik döneminde kariyer gelişim müdahaleleri. İçinde D.M. Siyez& T. Mutlu Çaykuş (Eds.), Yaşam Boyu Kariyer Gelişimi (ss. 443-473). Ankara: Pegem Yayıncılık.
43. Turner, D. (2020). Work exposure, work exploration and work experience –continuum and activities. D J Turner consulting and Eastern Bay of Plenty Economic Development Agency. https://tinyurl.com/The-WE3-Continuum-August-2020.
44. Türkmen M., Yıldız, K., & Mutlutürk N. (2012). Özel ve devlet okullarında çalışan beden eğitimi ögretmenlerinin çok yönlü kariyer tutumlarının araştırılması: Manisa ili örneği. IIB International Refereed Academic Social Sciences Journal, 2(3), 119-130.https://app.trdizin.gov.tr/publication/paper/detail/TWpnek16UXlNZz09
45. Ulaş Kılıç, Ö. (2020). Beliren yetişkinlik döneminde kariyer gelişimi. İçinde D.M. Siyez& T. Mutlu Çaykuş (Eds.), Yaşam Boyu Kariyer Gelişimi (ss. 203-232). Ankara: Pegem Yayıncılık.
46. Woodrick, C. P. (1979). The development and standardization of an attitude scale designed to measure career myths held by college students. Dissertation Abstracts International, 40(8-A), 4506-4507.http://hdl.handle.net/1969.1/DISSERTATIONS-130185
47. Ytnk TV, (2021, Şubat). Erişim adresi: https://www.ytnk.tv/KariyerPlanlamaDers/46.
48. Zeren, Ş. G., Amanvermez, Y., Buyruk Genç, A., Ermumcu, A., Kalay, T., Satıcı, B., & Yılmaz, A. S. (2017). Yükseköğretimde Kariyer Merkezlerinin İncelenmesi: İstanbul İli Örneği. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi. 7(3). 554-564. https://doi.org/10.5961/jhes.2017.232