Araştırma Makalesi

Ekonomik Kompleksitenin Doğrudan Yabancı Yatırım Üzerine Etkileri: Çok Boyutlu Panel Veri Analizi

Cilt: 3 Sayı: 1 28 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Ekonomik Kompleksitenin Doğrudan Yabancı Yatırım Üzerine Etkileri: Çok Boyutlu Panel Veri Analizi

Öz

Bu çalışma, ekonomik kompleksitenin doğrudan yabancı yatırımlar (DYY) üzerindeki etkisini incelemektedir. Bilgi temelli ekonomilerin yükselişiyle birlikte, ülkelerin rekabet gücü artık yalnızca doğal kaynaklara değil, aynı zamanda sofistike bilgiye dayalı üretim kapasitelerine de bağlı hale gelmiştir. Ekonomik kompleksite, ülkelerin bilgi yoğunluklu ve yüksek katma değerli ürünler üretme yetkinliğini yansıtan bir göstergedir. Çalışmada, 2000-2019 döneminde gelir seviyelerine göre sınıflandırılan 127 ülkenin verileri kullanılarak çok boyutlu panel veri analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, Ekonomik Kompleksite İndeksi (ECI) ile DYY arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuç, yüksek kompleksiteye sahip ülkelerin daha fazla yabancı yatırım çektiğini göstermektedir. Bulgular, teknoloji, inovasyon ve nitelikli iş gücünün DYY kararlarında belirleyici unsurlar olduğunu vurgulayan literatür ile uyumludur. Ayrıca, gelişmekte olan ülkelerin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşabilmeleri için bilgi temelli politikaları benimsemeleri gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, eğitim, inovasyon ve kurumsal kapasitenin artırılması, ekonomik kompleksitenin geliştirilmesinde kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Ekonomik Kompleksite İndeksi , Doğrudan Yabancı Yatırımlar , Çok Boyutlu Panel Veri Analizi

Kaynakça

  1. Albeaik, S., Kaltenberg, M., Alsaleh, M., & Hidalgo, C. A. (2017). Improving the economic complexity index (arXiv:1707.05826). arXiv. https://arxiv.org/abs/1707.05826
  2. Antonietti, R., & Franco, C. (2021). From FDI to economic complexity: A panel Granger causality analysis. Structural Change and Economic Dynamics, 56, 225–239. https://doi.org/10.1016/j.strueco.2020.12.005
  3. Balac, M. (2015). Foreign direct investment and economic complexity in developing countries: A panel-data analysis. SSRN. https://doi.org/10.2139/ssrn.2700906
  4. Benli, M., & Atıcı, G. (2023). Türkiye’de ekonomik kompleksite ve iktisadi büyüme üzerindeki etkisi. İzmir İktisat Dergisi, 38(2), 401–410. https://doi.org/10.24988/ije.1302106
  5. Chakrabarti, A. (2003). A theory of the spatial distribution of foreign direct investment. International Review of Economics & Finance, 12(2), 149–169. https://doi.org/10.1016/S1059-0560(02)00103-4
  6. Doru, Ö. (2022). Türkiye’de ekonomik karmaşıklık endeksi (ECI) ve doğrudan yabancı yatırım ilişkisi. Artuklu Kaime Uluslararası İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi, 5(2), 235–251. https://doi.org/10.55119/artuklu.1200656
  7. Durlauf, S. (1998). What should policymakers know about economic complexity? The Washington Quarterly, 21(1), 155–165. https://doi.org/10.1080/01636609809550305
  8. ECI (2024, September 25). Glossary. The Atlas of Economic Complexity. https://atlas.cid.harvard.edu/glossary
  9. ECI (2024, September 10). Rankings. The Atlas of Economic Complexity. https://atlas.cid.harvard.edu/rankings
  10. Ferraz, D., Moralles, H. F., Campoli, J. S., Oliveira, F. C. R. D., & Rebelatto, D. A. D. N. (2018). Economic complexity and human development: DEA performance analysis. Brazilian Business Review, 15(6), 524–538. https://doi.org/10.15728/bbr.2018.15.6.4

Kaynak Göster

APA
Ateş, M. M., & Arslan, C. K. (2025). Ekonomik Kompleksitenin Doğrudan Yabancı Yatırım Üzerine Etkileri: Çok Boyutlu Panel Veri Analizi. Journal of International Economic and Administrative Studies, 3(1), 87-97. https://izlik.org/JA65UL75DY
AMA
1.Ateş MM, Arslan CK. Ekonomik Kompleksitenin Doğrudan Yabancı Yatırım Üzerine Etkileri: Çok Boyutlu Panel Veri Analizi. Journal of International Economic and Administrative Studies. 2025;3(1):87-97. https://izlik.org/JA65UL75DY
Chicago
Ateş, Mahmut Mücahit, ve Cem Kaan Arslan. 2025. “Ekonomik Kompleksitenin Doğrudan Yabancı Yatırım Üzerine Etkileri: Çok Boyutlu Panel Veri Analizi”. Journal of International Economic and Administrative Studies 3 (1): 87-97. https://izlik.org/JA65UL75DY.
EndNote
Ateş MM, Arslan CK (01 Haziran 2025) Ekonomik Kompleksitenin Doğrudan Yabancı Yatırım Üzerine Etkileri: Çok Boyutlu Panel Veri Analizi. Journal of International Economic and Administrative Studies 3 1 87–97.
IEEE
[1]M. M. Ateş ve C. K. Arslan, “Ekonomik Kompleksitenin Doğrudan Yabancı Yatırım Üzerine Etkileri: Çok Boyutlu Panel Veri Analizi”, Journal of International Economic and Administrative Studies, c. 3, sy 1, ss. 87–97, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65UL75DY
ISNAD
Ateş, Mahmut Mücahit - Arslan, Cem Kaan. “Ekonomik Kompleksitenin Doğrudan Yabancı Yatırım Üzerine Etkileri: Çok Boyutlu Panel Veri Analizi”. Journal of International Economic and Administrative Studies 3/1 (01 Haziran 2025): 87-97. https://izlik.org/JA65UL75DY.
JAMA
1.Ateş MM, Arslan CK. Ekonomik Kompleksitenin Doğrudan Yabancı Yatırım Üzerine Etkileri: Çok Boyutlu Panel Veri Analizi. Journal of International Economic and Administrative Studies. 2025;3:87–97.
MLA
Ateş, Mahmut Mücahit, ve Cem Kaan Arslan. “Ekonomik Kompleksitenin Doğrudan Yabancı Yatırım Üzerine Etkileri: Çok Boyutlu Panel Veri Analizi”. Journal of International Economic and Administrative Studies, c. 3, sy 1, Haziran 2025, ss. 87-97, https://izlik.org/JA65UL75DY.
Vancouver
1.Mahmut Mücahit Ateş, Cem Kaan Arslan. Ekonomik Kompleksitenin Doğrudan Yabancı Yatırım Üzerine Etkileri: Çok Boyutlu Panel Veri Analizi. Journal of International Economic and Administrative Studies [Internet]. 01 Haziran 2025;3(1):87-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65UL75DY