Hibrit Savaş ve Rusya’nın Değişen Dış Politika Stratejisi: Gerasimov Doktrini'nin Libya ve Ukrayna’daki Yansımaları
Öz
Bu makale, Rusya’nın yakın dönem dış politika uygulamalarında yansıma bulan hibrit savaş paradigmasını analiz etmektedir. Çalışma sıklıkla Gerasimov Doktrini olarak adlandırılan çerçeveye atıfla, Libya ve Ukrayna örneklerine odaklanmakta, askerî ve askerî olmayan araçların stratejik konfigürasyonunu incelemekte ve bu uygulamaların klasik devletler arası savaş anlayışından hangi yönleriyle ayrıştığını değerlendirmektedir. Her iki vakada da devlet-dışı vekil aktörlerin sistematik kullanımı, bilgi ve dezenformasyon kampanyaları, inkâr edilebilir müdahale mekanizmaları ve savaş ile barış arasındaki sınırların muğlaklaşması, Rusya’nın operasyonel yaklaşımının belirleyici unsurları olarak öne çıkmaktadır. Çalışma bu örüntüleri konvansiyonel savaş modelleriyle karşılaştırmakta ve Gerasimov Doktrini’nin tutarlı bir doktrinel dönüşümü mü temsil ettiği, yoksa evrilen Rus stratejik davranışının betimleyici bir yorumu mu olduğu sorusunu tartışmaktadır. Libya ve Ukrayna’yı karşılaştırmalı bir analitik çerçeveye yerleştirerek, Rusya’nın hibrit stratejisini önceki doktrinel geleneklerden ayıran yapısal unsurlar tespit edilmekte ve bu stratejinin çağdaş uluslararası çatışmalar açısından taşıdığı sonuçlar değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Rusya , Libya , Ukrayna , Hibrit Savaş , Gerasimov Doktrini
Kaynakça
- Allison, R., (2014). "Russian ‘deniable’ intervention in Ukraine: how and why Russia broke the rules." International Affairs, Cilt 90, Sayı 6, s.1255–1297.
- Anlatılanın Ötesi, (2018). Libya ordusundan Türkiye’ye ‘yasadışı silah sevkiyatı’ suçlaması. https://anlatilaninotesi.com.tr/20181220/libya-ordusu-turkiye-yasadisi-silah-sevkiyati-suclamasi- 1036717824.html (22.10.2025).
- Arslan, H. (2021). Hibrit Savaş: Rusya’nın 2014 yılı Ukrayna Müdahalesi, İstanbul: Efe Akademi.
- Arslan, H., (2023). Hibrit Savaş Perspektifinden Rusya’nın 2022 Yılı Ukrayna Müdahalesi. Savunma Bilimleri Dergisi, 2(43), s. 331-356.
- Bartles, C. K. (2016). Getting Gerasimov Right, Military Review, 2016: 30-38. https://www.armyupress.army.mil/Portals/7/military- review/Archives/English/MilitaryReview_20160228_art009.pdf 13.08.2025.
- BBC Türkçe, (2020). Wagner Grubu: Libya'daki Rus paralı askerler hakkında neler biliniyor?. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-51008162 (17.05.2024)
- Bıçakçı, S., (2019), Hibrit Savaş, https://trguvenlikportali.com/wpcontent/uploads/2019/11/HibritSavas_SalihBicakci_v.1.pdf (04.11.2024)
- Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi. (2019). Final report of the Panel of Experts on Libya established pursuant to resolution 1970 (2011) (S/2019/914). https://undocs.org/S/2019/914 (22.02.2026)
- Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi. (2021). Final report of the Panel of Experts on Libya established pursuant to resolution 1970 (2011) (S/2021/229). https://undocs.org/S/2021/229 (22.02.2026)
- Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi. (2014). Letter dated 3 March 2014 from the Permanent Representative of the Russian Federation to the United Nations addressed to the Secretary-General (S/2014/146). https://docs.un.org/en/S/2014/146 (21.02.2026)